📋 სარჩევი
„რაჲთა მშჳდობით და მყუდროებით ვცხონდებოდით ყოვლითა ღმრთის მსახურებითა და სიწმიდითა, რამეთუ ესე არს კეთილ და სათნო წინაშე მაცხოვრისა ჩუენისა ღმრთისა, რომელსა ყოველთა კაცთაჲ ჰნებავს ცხორებაჲ და მეცნიერებასა ჭეშმარიტებისასა მოსლვაჲ.“ ().
1. შინაგანი მშვიდობა და ყოველი ღვთისმოსაობა
თუ მოციქულს სურს, რომ საერთო ომები, ბრძოლები და არეულობანი შეწყდეს, და ამის გამო მღვდელმსახურს მოუწოდებს, „მეფეთათჳს და ყოველთა მთავართა“ () ლოცვები აღავლინოს, მით უმეტეს კერძო ადამიანებსაც მართებთ ამის გაკეთება. ომების ყველაზე მძიმე სახეები სამია: პირველი — ეს საერთო ომია, როცა ჩვენთან მყოფ ჯარისკაცებს ბარბაროსები ებრძვიან; მეორე — როცა მშვიდობის დროსაც ჩვენ ერთმანეთის წინააღმდეგ ვიბრძვით; მესამე — როცა თითოეული საკუთარ თავს ებრძვის. ეს უკანასკნელი კი ყველასაგან უმძიმესია. რადგან ბარბაროსთაგან მომავალი ის ომი დიდ ზიანს ვერ მოგვაყენებს; რას იზამს, მითხარი? შეიძლება დაკლას და მოკლას, მაგრამ სულს ვერაფერს ავნებს. მაგრამ არც მეორე შეძლებს ჩვენთვის ზიანის მოყენებას, თუ თავად არ ვისურვებთ. რადგან თუნდაც სხვები გვებრძოდნენ, ჩვენ შეგვიძლია მშვიდობისმყოფელნი ვიყოთ; მოისმინე წინასწარმეტყველი, რომელიც ამბობს: „სიყუარულისა ჩემისა წილ მასმენდეს მე, ხოლო მე ვილოცევდ“ (); და კვლავ: „მოძულეთა თანა მშჳდობისათა“ (), „და მე ვიყავ მამშჳდებელ“ (); და კვლავ: „რაჟამს ვეტყოდე მათ, იგინი მბრძოდეს მე ცუდად“ ().
ხოლო მესამე ომს უხიფათოდ ვერ გაექცევი. რადგან როცა სხეული ჩვენში სულის წინააღმდეგ ამბოხდება, მძიმე სურვილებს აღძრავს და სხეულებრივ სიამოვნებებს, რისხვასა და შურს იარაღად აქცევს, ამ ომის დამთავრებამდე შეუძლებელია აღთქმული სიკეთეების მიღწევა; და ვინც ამ შფოთს არ აცხრობს, აუცილებლად დაეცემა და ისეთ ჭრილობებს მიიღებს, რომლებიც გეენაში სიკვდილს შობენ. ამიტომ ყოველდღე დიდი საზრუნავი და გულმოდგინება გვჭირდება, რათა ეს ომი არც აღიძრას ჩვენში და, თუ აღიძრა, არ დარჩეს, არამედ დაცხრეს და მიიძინოს. რა სარგებელი იქნება, თუ ქვეყნიერება ღრმა მშვიდობით სარგებლობს, შენ კი საკუთარ თავს ებრძვი? ეს შინაგანი მშვიდობა უნდა გვქონდეს; თუ ეს მშვიდობა გვექნება, გარედან ვერაფერი გვავნებს. ამ შინაგან მშვიდობას დიდად ეხმარება საერთო მშვიდობაც; ამიტომ ამბობს: „რაჲთა მშჳდობით და მყუდროებით ვცხონდებოდით“ (). თუ ვინმე სიმშვიდის ჟამსაც შფოთავს, ძალზე უბედურია. ხედავ, რომ იმ მშვიდობაზე ლაპარაკობს, რომელსაც მე მესამეს ვუწოდებ? ამიტომ, როცა თქვა: „რაჲთა მშჳდობით და მყუდროებით ვცხონდებოდით“ (), ამაზე არ შეჩერდა, არამედ დაუმატა: „ყოვლითა ღმრთის მსახურებითა და სიწმიდითა“ (). ღვთისმოსაობასა და კრძალულობაში ყოფნა კი შეუძლებელია, თუ ის მშვიდობა არ დამყარდა.
რადგან როცა გამომძიებლური მსჯელობები ჩვენს რწმენას აშფოთებს, სად არის მშვიდობა? როცა გარყვნილების სულები გვაშფოთებენ, სად არის მშვიდობა? რათა არ იფიქრო, თითქოს მოციქული უბრალოდ იმ ცხოვრებას გულისხმობს, რომლითაც ყველა ადამიანი ცხოვრობს, თქვა: „რაჲთა მშჳდობით და მყუდროებით ვცხონდებოდით“ (), და შემდეგ მოაყოლა: „ყოვლითა ღმრთის მსახურებითა და სიწმიდითა“ (); რადგან შესაძლებელია მშვიდი და მყუდრო ცხოვრება წარმართებმაც გაატარონ, და თავშეუკავებლებს, მფლანგველებსა და ფუფუნებაში მცხოვრებთაც ნახავ, რომ ასეთი ცხოვრებით ცხოვრობენ. ამიტომ, რათა გაიგო, რომ ამგვარ ცხოვრებას არ გულისხმობს, უმატებს: „ყოვლითა ღმრთის მსახურებითა და სიწმიდითა“ (). რადგან ის ცხოვრება მახეებსა და ბრძოლებს შეიცავს, როცა სული ყოველდღე ზრახვებში არსებული შფოთით იჭრება. ხოლო ის, რომ ღვთისმოსაობითა და კრძალულობით ცხოვრებაზე სურს მიუთითოს, ცხადია როგორც შემდგომი დამატებიდან, ასევე იმითაც, რომ უბრალოდ „ღვთისმოსაობით“ კი არ თქვა, არამედ სიტყვა „ყოვლითას“ დამატებით. რადგან ამ სიტყვებით ჩანს, რომ არა მხოლოდ დოგმატებიდან გამომდინარე ცხოვრების წესს ითხოვს, არამედ იმასაც, რომელიც ცხოვრებით მტკიცდება; რადგან ორივეში უნდა ვეძიოთ ღვთისმოსაობა.
რა სარგებელია, რწმენაში ღვთისმოსაობდე და ცხოვრებით უღმრთოდ იქცეოდე? ხოლო ის, რომ შესაძლებელია ცხოვრებითაც უღმრთოება, მოისმინე, როგორ ამბობს ეს ნეტარი სხვა ადგილასაც: „ღმერთსა აღიარებენ ვითარმედ იციან, ხოლო საქმითა უარ-ჰყოფენ“ ()1; და კვლავ: „სარწმუნოებაჲ უარ-უყოფიეს და არს იგი ურწმუნოჲსა უძჳრეს“ (); და კვლავ: „უკუეთუ ვინმე ძმაჲ სახელდებულ იყოს მეძავ ანუ ანგაჰრ, გინა კერპთ-მსახურ“ (), ასეთი ღმერთს პატივს არ სცემს; და კვლავ: „რომელსა არა უყუარდეს, მან არა იცის ღმერთი“ (; )1. ხედავ, რამდენი სახეა უღმრთოებისა? ამიტომ ამბობს: „ყოვლითა ღმრთის მსახურებითა და სიწმიდითა“ (). რადგან უკრძალველი მარტო მეძავი კი არ არის, არამედ ანგარებიანიც შეიძლება უკრძალველად და თავშეუკავებლად იწოდოს; ვინაიდან ეს სურვილიც სხეულებრივ სურვილზე არანაკლებია. ამიტომ ვინც ანგარების სურვილს არ თოკავს, თავშეუკავებლად იწოდება; რადგან სურვილს რომ არ თოკავენ, ამიტომ იწოდებიან თავშეუკავებლებად. ამგვარად, მეც ვიტყოდი, რომ მრისხანეც თავშეუკავებელია, შურიანიც, ვერცხლისმოყვარეც, მზაკვარიც, და ყოველი, ვინც ცოდვაშია, თავშეუკავებელია, უკრძალველი და გარყვნილი. რადგან ამბობს: „რამეთუ ესე არს კეთილ და სათნო წინაშე მაცხოვრისა ჩუენისა ღმრთისა“ (). რა არის ეს? ყველასთვის ლოცვაა ის, რასაც ღმერთი შეიწყნარებს, ეს სურს მას; რადგან ამბობს: „რომელსა ყოველთა კაცთაჲ ჰნებავს ცხორებაჲ და მეცნიერებასა ჭეშმარიტებისასა მოსლვაჲ“ ().
2. ყოველთა ცხონება და ერთი შუამდგომელი
მიბაძე ღმერთს. თუ მას ყოველი კაცის ცხონება ნებავს, სამართლიანად უნდა ვილოცოთ ყველასთვის; თუ თვითონ ინება ყველას ცხონება, ინებე შენც; ხოლო თუ გსურს, ილოცე, რამეთუ ასეთთა საქმეა ლოცვა. ხედავ, როგორ დაარწმუნა პავლემ ყოველი მხრიდან სული, რათა თვით წარმართთათვისაც ელოცა? იგი გვიჩვენებს, რაოდენი სარგებელი იბადება აქედან: „რაჲთა მშჳდობით და მყუდროებით ვცხონდებოდით“ (), ამბობს; და ამაზე ბევრად უმეტესსაც — რომ ეს ღმერთთანაც სათნოა და ამით მისი მსგავსნი ვხდებით, რადგან იმავეს ვსურვობთ, რასაც იგი. ეს საკმარისია, რათა მხეციც კი შეარცხვინოს. მაშ, ნუ შეგეშინდება, როცა წარმართთათვის ლოცულობ; ღმერთსაც ეს ნებავს; გეშინოდეს მხოლოდ მათი დაწყევლისა, რადგანაც ეს არ ნებავს. ხოლო თუ წარმართთათვის ლოცვა საჭიროა, ცხადია, მწვალებელთათვისაც; რამეთუ ყოველი კაცისთვის უნდა ვილოცოთ და არავინ ვდევნოთ.
ეს კი სხვაგვარადაც კარგია, რადგან ერთი და იმავე ბუნების თანაზიარნი ვართ; ღმერთიც აქებს და შეიწყნარებს ერთმანეთისადმი კეთილგანწყობასა და ნათესაურ სიყვარულს. „მაშ, თუ თვითონ უფალს ნებავს, რომ მათ ცხონება მისცეს, რაში მჭირდება ჩემი ლოცვები?“ — იტყვის ვინმე. დიდად შეეწევა ეს მათაც და შენც: მათ სიყვარულისკენ მიიზიდავს, შენ კი გამხეცების საშუალებას არ გაძლევს; საკმარისია ეს, რომ ისინი რწმენისკენ მიიზიდოს. რამეთუ ბევრი ადამიანი ერთმანეთთან ცილობის გამო ღმერთს განუდგა. სწორედ რწმენისკენ მიყვანას უწოდებს ახლა ღვთის ცხონებას, რადგან თქვა: „რომელსა ყოველთა კაცთაჲ ჰნებავს ცხორებაჲ“ (); ვინაიდან ეს ნამდვილად არის ცხონება; მის გარეშე სხვა ცხონება არაფერია დიდი, არამედ მხოლოდ ცხონების სახელი და წოდება. „და მეცნიერებასა ჭეშმარიტებისასა მოსლვაჲ“ (), ამბობს. რომელი ჭეშმარიტებისა?
ღმერთისადმი რწმენისა. და უკვე წინასწარაც თქვა: „ამცნო ვიეთმე, რაჲთა არა სხუასა რასმე მოძღურებდენ“ (); ხოლო რათა ვინმემ მტრებად არ მიიჩნიოს ისინი და აქედან ბრძოლები არ წარმოშვას, ამბობს: „რომელსა ყოველთა კაცთაჲ ჰნებავს ცხორებაჲ და მეცნიერებასა ჭეშმარიტებისასა მოსლვაჲ“ (). შემდეგ, ამის თქმის შემდგომ, დაუმატა: „რამეთუ ერთ არს ღმერთი და ერთ არს შუა-მდგომელ ღმრთისა და კაცთაჲ“ (). თქვა: „მეცნიერებასა ჭეშმარიტებისასა მოსლვაჲ“ (), და ამით აჩვენა, რომ ქვეყნიერება ჭეშმარიტებაში არ არის. კვლავ თქვა: „რამეთუ ერთ არს ღმერთი“ (), და ამით აჩვენა, რომ ღმერთები მრავალნი არ არიან, როგორც ზოგიერთნი ფიქრობენ. თქვა, რომ ღმერთმა ძე შუამავლად მოავლინა, და ამით აჩვენა, რომ ღმერთს ყველას ცხონება ნებავს.
მაშ, რა? ძე ღმერთი არ არის? ფრიადაც კი. მაშ, როგორ ამბობს: ერთი? კერპებთან დაპირისპირებით, და არა ძესთან; რამეთუ აქ საუბარი ჭეშმარიტებისა და ცდომილების შესახებ იყო.
ხოლო შუამავალი ვალდებულია ორივესთან ჰქონდეს ზიარება, ვისი შუამავალიც არის; რამეთუ შუამავლის თვისება სწორედ ეს არის — ორივე მხარეს უკავშირდებოდეს და მათთან საერთო ჰქონდეს, ვისი შუამავალიც არის; ხოლო თუ ერთთან კავშირი აქვს, მეორეს კი ჩამოსცილებულია, მაშინ უკვე აღარ არის შუამავალი. ამიტომ, თუ მამის ბუნებასთან ზიარება არ აქვს, შუამავალი არ არის, არამედ მამის ბუნებისგან ჩამოცილებულია. რამეთუ როგორც კაცთა ბუნებას ეზიარა, რადგან კაცთა მიმართ მოვიდა, ასევე ღვთის ბუნებასაც ეზიარა, რადგან ღმრთისგან მოვიდა. რადგანაც ორ ბუნებას შორის აღმოჩნდა, ორივე ბუნებასთან ახლოს უნდა იყოს. რამეთუ როგორც რომელიმე ადგილის შუა ორივე ადგილთან ახლოს არის, ასევე ბუნებათა შუაში მყოფიც ვალდებულია ორივე ბუნებასთან ახლოს იყოს. ამიტომ, როგორც კაცი გახდა, ასევე ღმერთიც იყო. მხოლოდ კაცი ვერ გახდებოდა შუამავალი, რამეთუ ღმერთთანაც უნდა ელაპარაკა; მხოლოდ ღმერთი ვერ გახდებოდა შუამავალი, რადგან ვერ მიიღებდნენ მას ისინი, ვისთვისაც შუამავლობდა.
როგორც იქ ამბობს: „ერთ არს ღმერთი მამაჲ ... და ერთ არს უფალი იესუ ქრისტე“ (), ასევე აქაც: ერთი და ერთი. „ორს“ არ ამბობს; რამეთუ რადგან მრავალღმერთიანობის შესახებ მსჯელობდა, რათა ვინმეს ორის რიცხვი მრავალღმერთიანობისკენ არ წარეტაცა, „ერთი“ და „ერთი“ თქვა. ხედავ, როგორი დიდი ზედმიწევნით იყენებს წერილი სიტყვას? რამეთუ ერთი და ერთი ორია; თუმცა ამას არ ვიტყვით, მიუხედავად იმისა, რომ მსჯელობა ამას გვაფიქრებინებს. აქ ამას არ ამბობ. ერთი და ერთი ორია; ხოლო რასაც მსჯელობაც კი არ გვაფიქრებინებს, შენ იმას ამბობ: თუ შვა, მაშასადამე ივნო.
„რამეთუ ერთ არს ღმერთი და ერთ არს შუა-მდგომელ ღმრთისა და კაცთაჲ, კაცი იესუ ქრისტე, რომელმან მისცა თავი თჳსი საჴსრად ყოველთა საწამებელად ჟამთა თჳსთა“ (), ამბობს. მაშ, რა? წარმართთათვისაც, მითხარი? დიახ. და ქრისტე წარმართთათვისაც კი მოკვდა, შენ კი მათთვის ლოცვას ვერ ითმენ?
„მაშ, როგორ არ ირწმუნეს?“ — იტყვის ვინმე. რადგან არ ინებეს; ხოლო რაც ქრისტეს მხრივ იყო, აღსრულდა; ვნება მოწმობაა, ამბობს. რამეთუ მამის ჭეშმარიტების დასამოწმებლად მოვიდა, ამბობს, და დაიკლა. ამიტომ არა მხოლოდ მამა ამოწმებს მას, არამედ თვითონაც ამოწმებს მამას. „მე მოვედ სახელითა მამისა ჩემისაჲთა“ (), ამბობს; და კვლავ: „ღმერთი არავინ სადა იხილა“ (); და კვლავ: „რაჲთა გიცოდიან შენ მხოლოჲ ჭეშმარიტი ღმერთი“ (); და კვლავ: „სულ არს ღმერთი“ (). მაშ, სიკვდილამდე იმოწმა. ხოლო „ჟამთა თჳსთა“ (), ეს ნიშნავს: შესაბამის ჟამს. „რომლისათჳს დადგინებულ ვარ მე ქადაგად და მოციქულად, - ჭეშმარიტსა ვიტყჳ ქრისტეს მიერ და არა ვტყუი, - მოძღუარი წარმართთაჲ სარწმუნოებითა და ჭეშმარიტებითა“ ().
3. ქრისტეს საჴსარი და ანგარების საკრველნი
რადგან ქრისტემ წარმართთათვის ივნო და მეც წარმართთა მოძღვრად განვწესდი, შენ რად არ ლოცულობ მათთვის? აქ იგი კარგად ცხადყოფს თავის სანდოობას, როცა ამბობს: „რომლისათჳს დადგინებულ ვარ მე ქადაგად“ (), ანუ — განწესებული ვარ; რადგან მოციქულები ამ საქმისადმი მეტისმეტად მოდუნებულნი იყვნენ. შემდეგ დასძინა: „მოძღუარი წარმართთაჲ სარწმუნოებითა და ჭეშმარიტებითა“ (). კვლავ — სარწმუნოებითა; მაგრამ ნუ იფიქრებ, რომ რადგან სარწმუნოებითა გაიგონე, საქმე მოტყუებაა; ვინაიდან ჭეშმარიტებითაცაო — ამბობს; ხოლო თუ ჭეშმარიტებაა, ცრუ არ არის. ხედავ მადლის განვრცობას? რადგან იუდეველებთან ასეთთათვის ლოცვები არ აღევლინებოდა, ახლა კი მადლი გავრცელდა. ამიტომაც თქვა, რომ თვითონ წარმართთა მოძღვრად იყო განწესებული — და ამით მთელ ქვეყნიერებაში გარდამოღვრილ მადლს მიანიშნებდა. „რომელმან მისცა თავი თჳსი საჴსრად“ (), — ამბობს. როგორ მოხდა, რომ მამის მიერ გადაეცა?
მაშ, ეს მისივე სახიერებით მოხდა. „საჴსარი“ — ეს რას ნიშნავს? უნდა დაესაჯა ისინი; ეს არ ქნა. დასაღუპად იყვნენ მიმავალნი; მაგრამ მათ ნაცვლად თავისი ძე გასცა და ჩვენ მქადაგებლებად წარმოგვგზავნა — რათა ჯვარი გვექადაგა. ეს საკმარისია ყველას მოსაზიდად და ქრისტეს სიყვარულის წარმოსაჩენად. ჭეშმარიტად, დიდია და გამოუთქმელი ის, რაც ღმერთმა ჩვენ მიმართ გამოაჩინა. ქრისტემ თავი მსხვერპლად შესწირა მტრებისთვის, მოძულეთათვის, მისგან პირშექცეულთათვის. ის, რასაც ვერავინ ვერც მეგობრებისთვის, ვერც შვილებისთვის, ვერც ძმებისთვის გააკეთებდა, ბატონმა ქმნა მონებისათვის — ბატონმა, არა ისეთმა, როგორც მონები არიან, არამედ ღმერთმა — კაცთათვის, და ისეთ კაცთათვის, რომელთაც კეთილი სახელიც კი არ ჰქონდათ. რადგან კეთილი სახელის მქონენი რომ ყოფილიყვნენ, ან თუ სათნო ყოფილიყვნენ, ეს ასე საოცარი არ იქნებოდა; ახლა კი სწორედ ეს არის ყოველი გონების გამაოცებელი — რომ ასეთ უმადურთა და უგულისხმოთათვის მოკვდა.
რადგან ის, რაც ადამიანთაგან თვისტომთა მიმართაც არ ხდება, ეს ღმრთისგან ჩვენდამი მოხდა; ჩვენ კი ამდენ სიყვარულს ვეზიარეთ და მაინც თავს ვინაზებთ და არ გვიყვარს ქრისტე. თვითონ საკუთარი თავი მსხვერპლად შესწირა ჩვენთვის; ჩვენ კი მას, აუცილებელი საზრდოს არმქონეს, სნეულსა და შიშველს, უგულებელვყოფთ და არ მოვინახულებთ. რამდენი რისხვის ღირსია ეს, რამდენი სასჯელის, რამდენი გეენისა? თუნდაც სხვა არაფერი — განა ეს ერთი თავისთავად საკმარისი არ იყო ყველას მოსაწოდებლად, რომ მან ინება ადამიანთა ტანჯვანი თვისად მიეღო და ეთქვა — „მშია ... მწყურია“ ()?2 მაგრამ — ვაი ფულის ტირანიას! უფრო კი — ვაი იმათ სიბოროტეს, ვინც ნებაყოფლობით დამონებია მას! ფულს კი არ აქვს დიდი ძალა, არამედ ჩვენ ვართ მეტად მოშვებულნი და დამონებულნი, ჩვენ — მდაბალნი და მიწიერნი, ჩვენ — ხორციელნი, ჩვენ — უგუნურნი; რადგან ფულს დიდი ძალა არ გააჩნია.
რის გაკეთება შეუძლია, მითხარი? ყრუა და უგრძნობელი. თუ თვით ეშმაკი — ეს ბილწი ბოროტი სული, ეს ასე ბოროტი და ყველაფრის შემრევი — არაფერია, ფულს რა ძალა აქვს? თუ ვერცხლს დაინახავ, ჩათვალე, რომ კალაა. ვერ ახერხებ? მაშ რაც ჭეშმარიტია, ის ჩათვალე — რომ მიწაა; რადგან მართლაც მიწაა. მაგრამ ეს მსჯელობაც არ მიგაჩნია მისაღებად? დაფიქრდი — რომ ჩვენც დავიღუპებით, რომ ფულის მფლობელთაგან ბევრმა თითქმის არც კი ისარგებლა ამ ფულით, რომ ურიცხვნი, რომელთაც ამ ფულით იამაყეს, ფერფლად და მტვრად იქცნენ; რომ ახლაც უკიდურეს სასჯელს იხდიან — ბევრად უფრო უპოვარნი, ვიდრე კეცსა და მინაში მცხოვრებნი, და სპილოს ძვლის ლოგინზე მძინარნი ხშირად უფრო ღატაკნი, ვიდრე განავალზე მძინარნი არიან.
მაგრამ თვალს ახარებს? მაგრამ მასზე მეტად მრავალი სხვა რამ ახარებს თვალს. რადგან ყვავილებიც, ხალასი ჰაერიც, ცაც და მზეც გაცილებით უფრო მეტად ახარებენ. რადგან ვერცხლი ბევრ ჟანგსაც შეიცავს — საიდანაც ბევრმა შავადაც კი მიიჩნია იგი; ცხადია ეს საწმენდ ნაჭრებზე, რომლებიც შავდება; მზეში კი არაფერია შავი, არც ცაში, არც ვარსკვლავებში. ამ ყვავილებში უფრო დიდი ტკბობაა, ვიდრე იმ ფერში. ამრიგად, ვერცხლის ელვარება კი არ არის ის, რაც ახარებს, არამედ ანგარება და უსამართლობა; ეს ახარებს სულებს, არა ვერცხლი.
ეს ანგარება განდევნე სულიდან და დაინახავ — ის, რაც ძვირფასად გეჩვენება, თიხაზე უფრო უღირსია; განდევნე ეს ვნება; რადგან ცხელებიანებიც, თუნდაც ლაფი დაინახონ, როგორც წყაროებს, ისე ესწრაფვიან; სრულიად ჯანმრთელნი კი ხშირად წყალსაც არ მოისურვებენ. განდევნე ეს სენი და დაინახავ საგნებს ისე, როგორც არის. რათა გაიგო, რომ არ ვცრუობ, შემიძლია გაჩვენო მრავალი, ვინც ეს გააკეთა. ჩააქრე ცეცხლი — და დაინახავ, რომ ეს ყველაფერი ყვავილებზე უფრო იაფფასიანია. ოქრო კარგია? მაგრამ მოწყალებისათვის კარგია, გლახაკთა შესაწევნად კარგია — და არა უსარგებლო ხმარებისთვის, რათა შინ ინახებოდეს, ან მიწაში ჩაიფლას, ანდა ხელ-ფეხზე და თავზე ეკეთოს. ოქრო იმისთვის იქნა ნაპოვნი, რომ ღმრთის ხატი მით არ შევაკრათ, არამედ შებორკილნი გავათავისუფლოთ; ამისთვის გამოიყენე ოქრო; გაათავისუფლე შებორკილი, ნუ შებორკავ უკვე გათავისუფლებულ ქალს.
რის გამო, მითხარი, ყოველთაგან ყველაზე უღირს ნივთს ანიჭებ უპირატესობას? ნუთუ, რადგან ოქროა, საკრველს აღარ ქმნის? ნუთუ მასალა ქმნის საკრველს? ოქრო იყოს თუ რკინა — იგივეა; თუმცა კი ოქრო რკინაზე კიდევ უფრო მძიმეა. მაშ, რა ამჩატებს საქმეს? დიდებისმოყვარეობა და ის, რომ ყველა გხედავს შებორკილს — რის გამოც, პირიქით, უფრო მეტად უნდა გრცხვენოდეს. რომ ეს მართალია — შებორკე ქალი და დატოვე უდაბნოში, სადაც მნახველი არავინ არის, და საკრველით დამძიმდება და მას ტვირთად ჩათვლის. შეგვეშინდეს, საყვარელნო, რომ ის საშინელი სიტყვები არ მოვისმინოთ — „შეუკრენით მაგას ჴელნი და ფერჴნი“ ().
რატომ უკეთებ ამას უკვე შენს თავს, ქალო? არც ერთი ტყვე ხელ-ფეხით ასე შეკრული არ არის. თავსაც რად ბორკავ? ნუთუ არ გყოფნის ხელები და ფეხები? კისერსაც რად იხვევ უთვალავი საკრველით? აღარ ვამბობ ამ სამკაულთაგან წარმოშობილ საზრუნავზე, შიშზე, მღელვარებაზე, ქმართან ამ სამკაულების გამო ბრძოლაზე — თუკი ოდესმე ქმარს ეს სამკაულები დასჭირდება — და იმ სიკვდილზე, რომელსაც ქალები ითმენენ, თუკი ამ სამკაულთაგან რომელიმე გამოვარდეს. ნუთუ ეს არის სიამოვნება, მითხარი? იმისათვის, რომ სხვამ შენით თვალები დაიტკბოს, თავს საკრველებს, საზრუნავებს, საფრთხეებს, უსიამოვნებებსა და ყოველდღიურ ბრძოლებს უქვემდებარებ? ნუთუ ეს ყოველგვარი ბრალდებისა და დაგმობის ღირსი არ არის? არა — გევედრებით — არ ვაკეთოთ ეს, არამედ — „განჴსენ ყოველი საკრველი სიცრუისა“ () და „დაუნეცვე მშიერსა პური შენი“ ()3; ყველაფერი დანარჩენიც ვაკეთოთ, რასაც შეუძლია მოგვიპოვოს ღმერთთან კადნიერება, რათა მივიღოთ აღთქმული სიკეთენი.
ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მადლითა და კაცთმოყვარეობით, რომლის თანა მამასა, სულიწმიდითურთ, დიდება, ძალა, პატივი, აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.
სათარგმნო შენიშვნები
- ბერძნულ წყაროში ბოლო გამონათქვამი რამდენიმე სამოციქულო ადგილის შეჯამებაა; ციტატა მოყვანილია ქართული ბიბლიური კორპუსის მიხედვით. ↩
- ოქროპირი ძველი ქართული მუხლის ფრაგმენტს აწმყო დროით გადმოსცემს. ↩
- ბერძნული ბოლო წინადადება დოქსოლოგიითა და ამინით სრულდება, მაგრამ ქართული დოქსოლოგია მთავარ ჩარჩოს ეკუთვნის. ↩