📋 სარჩევი
„ყოველი წიგნი ღმრთივ სულიერი და სარგებელი სამოძღურებელად არს და სამხილებელად და განსამართლებელად და სასწავლელად სიმართლისა, რაჲთა აწვე იყოს ღმრთისა იგი კაცი, ყოვლისა მიმართ საქმისა კეთილისა განმტკიცებულ“ ().
1. საღმრთო წერილი და მოციქულის აღსასრულის ნუგეში
ყოველი მხრიდან მრავალი შეგონება და ნუგეში რომ მისცა, ბოლოს საღმრთო წერილთაგან მომდინარე ნუგეშსაც დასძენს, რომელიც უფრო სრულყოფილია; და სამართლიანადაც იძლევა ამდენ შეგონებას, რადგან დიდი და სამწუხარო რამ უნდა ეთქვა. რადგან თუ ელისემ, რომელიც მასწავლებელთან უკანასკნელ ამოსუნთქვამდე იყო და მას სიკვდილის ჟამს მომაკვდავად ხედავდა, თავისი სამოსელი შემოიხია, რას ფიქრობ, რა დაემართებოდა მას, ვინც მასწავლებელს ასე უყვარდა და თვითონაც ასე უყვარდა მასწავლებელი, როდესაც ესმოდა, რომ მასწავლებელი კვდებოდა და რომ მისი სიკვდილისწინა ჟამითაც ვერ ისარგებლა, რაც ჩვეულებრივ ყველაზე მეტად ამწუხრებს? რადგან გარდასული დროისათვის ისეთ მადლიერებას ვერ ვგრძნობთ, თუ გარდაცვლილებთან ახლო ჟამს მოვაკლდით. ამიტომ, როცა დიდი შეგონება მისცა, მაშინ საკუთარ აღსასრულზე იწყებს საუბარს; და არა უბრალოდ, არამედ ისეთ სიტყვებსაც იყენებს, რომელთაც მისი ნუგეშისცემა და სიხარულით აღვსება ძალუძთ, რათა საქმე მსხვერპლად ჩაითვალოს, ვიდრე სიკვდილად, უფრო კი განსვლად, რაც მართლაც იყო, და უკეთესთა მიმართ გადასვლად. ამბობს: „რამეთუ მე აწ ესერა შევიწირვი“ (). ამის გამო წერდა და ამბობდა: „ყოველი წიგნი ღმრთივ სულიერი და სარგებელი სამოძღურებელად არს და სამხილებელად და განსამართლებელად“ ().
ყოველი - რომელი? ამბობს: რომლის შესახებაც ვთქვი - ყოველი საღმრთო წერილი; რომლის შესახებაც მსჯელობდა, ეს ითქვა; რომლის შესახებაც ამბობდა: „სიყრმითგან საღმრთონი წიგნნი იცნი“ (). მაშ, ამგვარი ყოველი წერილი ღმრთივსულიერია. ამიტომ ნურაფერში დაეჭვდები, ამბობს. „ყოველი წიგნი ღმრთივ სულიერი და სარგებელი სამოძღურებელად არს და სამხილებელად და განსამართლებელად და სასწავლელად სიმართლისა, რაჲთა აწვე იყოს ღმრთისა იგი კაცი, ყოვლისა მიმართ საქმისა კეთილისა განმტკიცებულ“ (). „სამოძღურებელად“ (). თუ რამის სწავლა გვმართებს და თუ რამის უცოდნელად დატოვება გვმართებს, იქიდან შევიტყობთ; თუ სიცრუეთა მხილებაა საჭირო, ესეც იქიდან; თუ გამოსწორება და გონიერებაში მოყვანაა საჭირო. შეგონებისთვის, ნუგეშისთვის, ამბობს. „განსამართლებელად“ (), ანუ თუ რამე აკლია და დამატებაა საჭირო. „რაჲთა აწვე იყოს ღმრთისა იგი კაცი“ ().
ამისთვის, ამბობს, არის წერილთა შეგონება, რათა „აწვე იყოს ღმრთისა იგი კაცი“ (). მაშ, მის გარეშე სრულყოფილი გახდომა შეუძლებელია. ჩემს ნაცვლად, ამბობს, წერილები გაქვს; თუ რამის სწავლა გსურს, იქიდან შეძლებ ამას. და თუ ამას ტიმოთეს, სულიწმინდით აღსავსეს, წერდა, რამდენად მეტად ჩვენთვის? „ყოვლისა მიმართ საქმისა კეთილისა განმტკიცებულ“ (). უბრალოდ მონაწილე კი არა, ამბობს, არამედ ზედმიწევნით აღჭურვილი. „ვწამებ მე წინაშე ღმრთისა და უფლისა იესუ ქრისტესა, რომელმან განსაჯნეს ცხოველნი და მკუდარნი“ (). ან ცოდვილებსა და მართალთ ამბობს, ან გარდასულთაც და ახლა მყოფთაც, რადგან მრავალი ცოცხალი დარჩება. წინა ეპისტოლეში აშინა იგი, როდესაც ამბობდა: „გამცნებ შენ წინაშე ღმრთისა, რომელმან ცხოველ ყვნის ყოველნი“ (); აქ კი უფრო საშინელი სიტყვა მოიტანა: „რომელმან განსაჯნეს ცხოველნი და მკუდარნი“ (), ანუ ვინც პასუხისგებას მოსთხოვს; „გამოჩინებისაებრ მისისა და სუფევისა მისისა“ ().
განკითხვა როდის? მის გამოჩინებაში, დიდებითურთ და სასუფევლითურთ. ან ამას ამბობს, რომ ისე არ მოვა, როგორც ახლა; ან იმას, რომ გიმოწმებ მის გამოჩინებასა და მის სასუფეველს. ქრისტეს მოწმედ მოუხმობს და აჩვენებს, რომ ესეც ტიმოთეს შეახსენა. შემდეგ, როცა ასწავლის, როგორ უნდა იქადაგოს სიტყვა, დასძენს: „ქადაგე სიტყუაჲ, ზედა-ადეგ ჟამითი-უჟამოდ, ამხილე, შეჰრისხენ და ნუგეშინის-ეც ყოვლითა სულგრძელებითა და მოძღურებითა“ (). რას ნიშნავს „ჟამითი-უჟამოდ“ ()? ესე იგი, განსაზღვრული დრო ნუ გექნება; მუდამ დრო იყოს შენთვის: არა მხოლოდ მშვიდობაში, არა მხოლოდ უვნებლობაში და არა მხოლოდ ეკლესიაში მჯდომმა, არამედ თუნდაც საფრთხეებში იყო, თუნდაც საპყრობილეში, თუნდაც ჯაჭვი გედოს, თუნდაც სიკვდილზე გასვლას აპირებდე, თვით იმ ჟამსაც ამხილე და შერისხვისაგან ნუ შედრკები. რადგან მაშინ შერისხვასაც აქვს დრო, როდესაც მხილება შერისხვას წინ უსწრებს, როდესაც საქმე დამტკიცდება. შეაგონე, ამბობს, როგორც ექიმებთან არის: ჭრილობის დასახელების შემდეგ გაკვეთა გააკეთა და წამალიც დაურთო; ხოლო თუ რომელიმე ამათგანი გამოაკლდა, მეორე უსარგებლო ხდება.
რადგან თუ მხილებების გარეშე შერისხავ, თავხედად გამოჩნდები და ვერავინ აიტანს; ხოლო დამტკიცების შემდეგ მაშინ შერისხვასაც მიიღებს, მანამდე კი ის თავნება იქნება; და თუ ამხილებ და შერისხავ კიდეც, მაგრამ მკაცრად, და შეგონებას არ დაურთავ, კვლავ ყველაფერი დაინგრევა. რადგან მხილება თავისთავად აუტანელია, როდესაც მას შერეული არ აქვს ნუგეშისმიერი შეგონებაც. რადგან როგორც გაკვეთას, თუმცა იგი მაცხოვნებელია, თუ ტკივილებს მრავალი დამამშვიდებელი რამ არ ახლავს, ავადმყოფი ვერ იტანს, როცა იკვეთება და იჭრება; ასევეა აქაც. ამბობს: „ყოვლითა სულგრძელებითა და მოძღურებითა“ (). რადგან მხილებელსაც სულგრძელება სჭირდება, რათა ბრალდებას ადვილად არ დაიჯეროს, შერისხვას კი შეგონება, რათა მიღებულ იქნეს.
რას ნიშნავს, რომ სულგრძელებას უმატებს და ამბობს: „და მოძღურებითა“ ()? არა როგორც განრისხებული, არა როგორც მოძულე, არა როგორც თავდამსხმელი, არა როგორც მტრის მპოვნელი - ყოველივე ეს დატოვებული იყოს; არამედ როგორ? როგორც მოყვარული, როგორც თანატკივილი, როგორც მასზე მეტად მგლოვიარე, როგორც მისი მდგომარეობის გამო დადნობილი. ამბობს: „ყოვლითა სულგრძელებითა და მოძღურებითა“ (), არა შემთხვევითი სწავლებით. რადგან ამბობს: „რამეთუ იყოს ჟამი, ოდეს სიცოცხლისა ამას მოძღურობასა არა თავს-იდებდენ“ (). სანამ აღვირი აიწყვიტონ, ყველას წინასწარ მიუსწარი; ამიტომ თქვა: „ჟამითი-უჟამოდ“ (); რათა ისინი ნებაყოფლობით მოწაფეებად გყავდეს, ყველაფერი გააკეთე. მაგრამ, ამბობს: „არამედ გულის თქუმისაებრ თავისა თჳსისა შეიკრებდენ მოძღუართა“ ().
2. ყურთა ქავილი და სიმართლის გვირგვინი
ამ სიტყვაზე უფრო გამომსახველი არაფერია: მოძღვართა განურჩეველი სიმრავლე მან სიტყვით „შეიკრებდენ“ () აჩვენა და იმითაც, რომ ისინი მოწაფეებისაგან ირჩევიან. ამბობს: „თავისა თჳსისა შეიკრებდენ მოძღუართა ქავილითა ყურთაჲთა“ (); ამგვარი მსმენელები სიამოვნებისთვის მოლაპარაკეებსა და სმენის მატკბობლებს ეძიებენ. და „ჭეშმარიტებისაგან სასმენელნი თჳსნი გარე-მიიქცინენ და ზღაპრებასა მიექცენ“ (). ამას წინასწარ ამბობს არა იმისათვის, რომ გულგატეხილობაში ჩააგდოს, არამედ რათა, როცა ახდება, ტიმოთემ მხნედ გადაიტანოს; როგორც ქრისტეც აკეთებდა, როცა ამბობდა, რომ „მიგცემდენ თქუენ კრებულსა და შორის შესაკრებელთა მათთა გტანჯვიდენ თქუენ“ () ჩემი სახელის გამო. რადგან სხვაგანაც ამბობს ეს ნეტარი პავლე: „და აჰა მე უწყი ესე, რამეთუ შემოვიდენ თქუენდა შემდგომად განსლვისა ჩემისა მგელნი მძიმენი, რომელნი არა ერიდებოდიან სამწყსოსა“ (). ამას კი იმიტომ ამბობდა, რომ პავლეს მსმენელებს ეფხიზლათ და აწმყო ჟამით საჭიროებისამებრ ესარგებლათ. ამბობს: „ხოლო შენ ფრთხილ იყავ ყოველსა შინა, ძჳრსა იხილევდ“ (). ხედავ, რომ სწორედ ამისთვის ამბობს ამას წინასწარ?
რადგან ქრისტეც აღსასრულის წინ ამბობდა, რომ „რამეთუ აღდგენ ქრისტე-მტყუვარნი და ცრუ-წინაწარმეტყუელნი“ (); ასევე პავლეც, როცა წასვლას აპირებდა, ამას ამბობდა. „ხოლო შენ ფრთხილ იყავ ყოველსა შინა“ (). „ძჳრსა იხილევდ“ ანუ: იშრომე, წინასწარ მიუსწარი, ვიდრე ის ხრწნილება მოვიდოდეს, ცხვრები უსაფრთხოდ დააყენე, სანამ მგლები ჯერ არ არიან; ყველგან იტანჯე. „საქმე ქმენ მახარებელისაჲ, მსახურებაჲ შენი კეთილად აღასრულე“ (). მაშ, მახარებლის საქმე ეს ყოფილა: იტანჯებოდეს საკუთარი თავისაგანაც და გარეშეთაგანაც. „მსახურებაჲ შენი კეთილად აღასრულე“ (), ანუ აღავსე. აჰა, ტანჯვის სხვა აუცილებლობაც: ამბობს, „რამეთუ მე აწ ესერა შევიწირვი, და ჟამი იგი მიქცევისა ჩემისაჲ მოიწია“ (). არ უთქვამს: „ჩემი მსხვერპლისა“, არამედ თქვა ის, რაც უფრო მეტია. რადგან მსხვერპლისას ღმერთთან მთელი არ აღიწევა, ხოლო სასმელი შესაწირისას — ყოველივე.
„ღუაწლი კეთილი მომიღუაწებიეს, სრბაჲ აღმისრულებიეს, სარწმუნოებაჲ დამიმარხავს“ (). ხშირად, როცა მოციქულის წიგნს ხელში ავიღებდი და ამ ადგილს ყოველმხრივ დავაკვირდებოდი, საგონებელში ვრჩებოდი, რის გამო მეტყველებს პავლე ასე დიდად, როცა ამბობს: „ღუაწლი კეთილი მომიღუაწებიეს“ (). ახლა კი მგონია, რომ ღვთის მადლით ამის მიზეზი ვიპოვე. მაშ, რის გამო ამბობს ამას? მას სურს გულგატეხილი მოწაფე ანუგეშოს და ამხნევებს, რათა გაბედოს, რადგან პავლე გვირგვინისაკენ მიდის, ყველაფერი აღუსრულებია და კეთილ აღსასრულს მიუღწევია. ამბობს: უნდა ხარობდე, არ უნდა წუხდე. რატომ? „ღუაწლი კეთილი მომიღუაწებიეს“ ().
ეს ისეა, თითქოს რომელიმე მამა გვერდით მჯდომ შვილს, რომელიც ობლობას ვერ იტანს, ანუგეშებდეს და ეუბნებოდეს: შვილო, ნუ ტირი; კეთილად ვიცხოვრეთ, სიბერემდე მოვაღწიეთ და ისე გტოვებთ; ჩვენი ცხოვრება დაუჭერელი იყო, დიდებით მივდივართ; შენც გაქვს საფუძველი, რომ ჩვენ მიერ აღსრულებულთა გამო საკვირველი გამოჩნდე; მეფემაც ბევრი ჩვენი მადლი იცის. თითქოს ეთქვას: გამარჯვების ნიშნები აღვმართეთ, მტრები დავამარცხეთ, მაგრამ ამას დიდადმეტყველებით კი არ ამბობს, ნუ იყოფინ; არამედ ბავშვს წამოაყენებს, ქებებით ასწავლის, რომ მომხდარი მსუბუქად აიტანოს, კეთილი სასოება ჰქონდეს და არ იფიქროს, თითქოს ეს საქმე მძიმე ტვირთი იყოს. რადგან საშინელია, საშინელია განშორება; და მოისმინე, რას ამბობს იგი: „ხოლო ჩუენ, ძმანო, ობოლ ღათუ ვიქმნენით თქუენგან წუთერთ ჟამ პირითა და არა გულითა“ (). თუ თვითონ, მოწაფეებისაგან განშორებული, ასეთ რამეებს განიცდიდა, როგორ ფიქრობ, რას განიცდიდა ტიმოთე? თუ პავლეს სიცოცხლეშივე, მისგან განშორებისას, ტიროდა, ისე რომ პავლეს ეთქვა: „მომეჴსენებიან ცრემლნი ეგე შენნი, - რაჲთა სიხარულითა აღვივსო“ (), რამდენად უფრო იტირებდა მისი აღსრულების შემდეგ? ამრიგად, ამას სანუგეშებლად წერდა; და მთელი ეპისტოლეც ნუგეშით არის სავსე და თითქოს ერთგვარი ანდერძია.
ამბობს: „ღუაწლი კეთილი მომიღუაწებიეს, სრბაჲ აღმისრულებიეს, სარწმუნოებაჲ დამიმარხავს“ (). ამბობს: „ღუაწლი კეთილი“ (). მაშ შენც ამ ღვაწლს ჩაეჭიდე. სადაც ჯაჭვია, სადაც ბორკილებია, სადაც სიკვდილია, ეს ღვაწლი კეთილია? დიახ, ამბობს, რადგან ქრისტესთვის ხდება; დიდი გვირგვინები აქვს. „ღუაწლი კეთილი“ (). ამ ღვაწლზე უკეთესი არაფერია: ამ გვირგვინს დასასრული არ აქვს; იგი ზეთისხილის რტოებისგან არ არის; ამ ღვაწლს ადამიანთაგან არ ჰყავს მსაჯული და ადამიანთაგან არ ჰყავს მაყურებლები; მისი მაყურებლები ანგელოზები არიან. იქ მრავალი დღე შრომობენ და იტანჯებიან, ერთ საათში იღებენ გვირგვინს და მაშინვე გაფრინდება სიამოვნების ნაყოფი; აქ კი ასე არ არის, არამედ მარადის არის ბრწყინვალებაში, დიდებაში და პატივში. ამიერიდან უნდა გვიხაროდეს: პავლე ამბობს, რადგან განსასვენებლად მივდივარ, სტადიონიდან გამოვდივარ. მოისმინე, რომ „გული მეტყჳს განსლვად და ქრისტეს თანა ყოფად, უფროჲს და უმჯობეს ფრიად“ ().
„სრბაჲ აღმისრულებიეს“ (). რადგან საჭიროა ბრძოლაც და სრბოლაც: ბრძოლა — ჭირთა მოთმინებით, ხოლო სრბოლა — არა უბრალოდ, არამედ რაიმე სასარგებლოსკენ. ჭეშმარიტად კეთილია ეს ღვაწლი: იგი მაყურებელს უბრალოდ კი არ ატკბობს, არამედ სარგებელს აძლევს; და ეს სრბაც არაფრისკენ მიმავალი არ არის, არც ძალისა და პატივმოყვარეობის ჩვენებაა, არამედ ყველას ცისკენ იზიდავს. ეს პავლეს მიწაზე ნარბენი სრბა უფრო ხალასია, ვიდრე მზის სრბა, რომელსაც მზე ცაში რბის. და როგორ დაასრულა სრბა? მთელი ქვეყნიერება მოიარა, გალილიიდან და არაბეთიდან დაიწყო და ქვეყნის კიდეებამდე მივიდა; ამბობს: „რაჲთა მე იერუსალჱმითგან და გარემო ვიდრე ილორიკიადმდე აღვასრულო სახარებაჲ იგი ქრისტესი“ (); და მთელი ქვეყნიერება გადაირბინა, როგორც რომელიმე ფრინველმა, უფრო კი ფრინველზე ძლიერად; რადგან ფრინველი უბრალოდ გაირბენდა, ეს კი არა უბრალოდ, არამედ სულის ფრთა ჰქონდა და ურიცხვ დაბრკოლებას ჰკვეთდა: სიკვდილებს, მზაკვრობებსა და უბედურებებს. ამიტომ ფრინველზე უფრო სწრაფიც იყო. უბრალო ფრინველი რომ ყოფილიყო, ძირსაც დაეცემოდა და განადგურდებოდა; მაგრამ რადგან სულის მიერ მსუბუქდებოდა, ყოველ ბადეზე მაღლა აღიწია, როგორც ფრინველი, რომელსაც ცეცხლის ფრთები აქვს.
ამბობს: „სარწმუნოებაჲ დამიმარხავს“ (). რადგან ბევრი რამ იყო, რაც პავლეს გაძარცვას ცდილობდა: არა მხოლოდ ადამიანთა მეგობრობანი, არამედ მუქარებიც, სიკვდილებიც და ურიცხვი სხვა რამ. მაგრამ ყველაფერს წინ აღუდგა. როგორ? ფხიზლობითა და მღვიძარებით. ესეც საკმარისი იყო მოწაფეთა სანუგეშებლად, მაგრამ თვითონ ჯილდოებსაც უმატებს. რომელია ესენი?
ამბობს: „ამიერითგან მიმელის მე სიმართლისა იგი გჳრგჳნი“ (). სიმართლედ აქ კვლავ საყოველთაო სათნოებას გულისხმობს. ამიტომ არ არის საჭირო მწუხარება, პავლე ამბობს, რადგან მივდივარ, რათა გვირგვინით შემამკონ — იმ გვირგვინით, რომელსაც ქრისტე ჩემს თავზე დებს. მაგრამ აქ რომ დავრჩენილიყავი, მაშინ ჭეშმარიტად უფრო მეტად მწუხარება და შიში გვმართებდა, ვაითუ დავეცე, ვაითუ დავიღუპო. „რომელი მომცეს მე უფალმან მას დღესა შინა, მართალმან მან მსაჯულმან; არა ხოლო თუ მე, არამედ ყოველთა, რომელთა შეიყუარეს გამოჩინებაჲ მისი“ ().
3. ქრისტეს გამოჩინების სიყვარული და საღმრთო წყურვილი
აქ ტიმოთეც გაამხნევა. თუ ყველასთვისაა, მით უფრო ტიმოთესთვის. მაგრამ არ უთქვამს: „შენც", არამედ: „ყველას"; ამით აჩვენა, რომ თუ ყველასთვისაა, მით უფრო მისთვის. მაგრამ როგორ შეიყვარებს ვინმე ქრისტეს გამოჩინებას? — ამბობს. თუ მისი მოსვლით ხარობს; ხოლო ვინც მისი მოსვლით ხარობს, სიხარულის ღირს საქმეებს აკეთებს: ქონებას დაუტევებს, საჭირო თუ იქნება, თვით სულსაც, რათა მომავალ სიკეთეებს ეწიოს, რათა ღირსი გახდეს, მეორედ მოსვლა შესაფერისი სახით იხილოს — კადნიერებით, დიდებითა და ბრწყინვალებით. ეს არის მისი გამოჩინების სიყვარული. ვისაც ქრისტეს გამოჩინება უყვარს, ყველაფერს გააკეთებს, რათა იმ საყოველთაო გამოჩინებამდე ქრისტე მას კერძოდაც გამოეცხადოს. და როგორ არის ეს შესაძლებელი? — ამბობს. მოისმინე ქრისტეს სიტყვა: „რომელსა აქუნდენ მცნებანი ჩემნი და დაიმარხნეს იგინი, იგი არს, რომელსა უყუარ მე“ (), და „მოვიდეთ მისა და მის თანა დავადგრეთ“ ().
გაიაზრე, რა დიდია: ის, ვინც ყველას საერთო სახით უნდა გამოეცხადოს, გვპირდება, რომ ჩვენ კერძოდ გამოგვეცხადება. რადგან ამბობს: „მოვიდეთ მისა და მის თანა დავადგრეთ“ (). თუ ვინმეს ქრისტეს გამოჩინება უყვარს, ყველაფერს გააკეთებს, რათა ქრისტე თავისთან მოიწვიოს და ჰყავდეს, რათა ამ ადამიანს ნათელი გამოუბრწყინდეს. ნურაფერი იქნება მისი მოსვლის უღირსი, და იგი მალე ჩვენთან დაივანებს. გამოჩინება კი ასე იწოდება, რადგან ზემოდან გამოჩენასა და მაღლიდან აღმობრწყინებას ნიშნავს. ამრიგად, ზეცისასა ვეძიებდეთ და მალე იმ სხივებს ჩვენკენ მოვიზიდავთ. ვერცერთი მათგანი, ვინც დაბლა იხრება და თავს მიწაში ფლავს, ვერ შეძლებს მზის ნათლის ხილვას; ვერცერთი, ვინც საკუთარ თავს ამქვეყნიური საქმეებით აბინძურებს, ვერ შეძლებს სიმართლის მზის ხილვას; იგი არ გამოუჩნდება არავის მათგან, ვინც ამათში ტრიალებს. ცოტა გამოფხიზლდი, გამოფხიზლდი სიღრმიდან, ამქვეყნიური ღელვისგან, თუ გსურს მზის ხილვა, თუ გსურს გამოჩინებას ეწიო; თუ ამ მის გამოჩინებას ეწევი, მაშინ მას დიდი კადნიერებით იხილავ. იფილოსოფოსე ახლა; ნუ იქნება შენთან უგუნურების სული, რათა ძლიერად არ გაგაწნას და არ დაგამხოს; ნუ იქნება გული გაქვავებული და ნურც სიბნელე, რათა იქ ხომალდი არ მიალეწო; ნურც რაიმე მზაკვრობა იქნება, რადგან წყალქვეშა კლდეები უმძიმეს ხომალდმსხვრევებს იწვევს.
ნუ კვებავ მხეცებს — ვნებებს ვგულისხმობ; ისინი ხომ მხეცებზე უფრო სასტიკნი არიან; ნუ ენდობი მდინარ საგნებს, რათა მტკიცედ დგომა შეძლო. წყალზე არავინ დგას, კლდეზე კი ყველანი უსაფრთხოდ დგანან. ამქვეყნიური საქმეები წყალია, რადგან ამბობს: „შევიდეს წყალნი სულად ჩემდამდე“ (), როგორც წამღები ნიაღვარი. სულიერი საქმეები კლდეა, რადგან ამბობს: „და დაამტკიცნა კლდესა ზედა ფერჴნი ჩემნი“ (). ამქვეყნიური საქმეები ლამი და ტალახია; ამათგან თავი ამოვიზიდოთ, რადგან ასე შევძლებთ ქრისტეს გამოჩინებას ვეწიოთ. ყოველივე, რაც დაგვატყდება, დავითმინოთ; ყველაფერში საკმარისი ნუგეშია ქრისტესთვის ვნება; ეს საღმრთო შემლოცველი სიტყვა გავიმეოროთ და ჭრილობის ტკივილი შეწყდება. და როგორ შეიძლება ქრისტესთვის ვნება? — ამბობს. ვინმემ ცილი დაგწამა უბრალოდ, არა ქრისტესთვის? თუ დიდსულოვნად აიტან, თუ მადლობას შესწირავ, თუ ცილისმწამებლისთვის ილოცებ, ამ ყველაფერს ქრისტესთვის აკეთებ. თუ დაწყევლი, თუ გულისწყრომას აჰყვები, თუ შურისგებას შეეცდები, თუნდაც ვერ შეძლო, ეს ქრისტესთვის არ არის, არამედ ზიანი იტვირთე და შენი ნების გამო ნაყოფს მოაკლდი.
რადგან ჩვენზეა დამოკიდებული საშინელებათაგან სარგებლის მიღებაც და ზიანის მიღებაც; ეს საშინელებათა ბუნების გამო კი არ ხდება, არამედ ჩვენი ნების გამო. აი, რას ვამბობ: იობმა ამდენი ევნო, მადლიერებით აიტანა და გამართლდა, არა იმიტომ, რომ ევნო, არამედ იმიტომ, რომ ვნების შემდეგ მადლიერებით აიტანა. ხოლო სხვა, იგივე რომ ევნო, უფრო კი იგივე არა — რადგან არავინ არის, ვისაც ასეთი რამ ევნო, არამედ ბევრად ნაკლები — გმო, აღშფოთდა, მთელი სოფელი დაწყევლა და ღმერთზე განაწყენდა? იგი განიკითხა და მსჯავრი დაედო, არა იმიტომ, რომ ევნო, არამედ იმიტომ, რომ გმო; ხოლო გმო არა მომხდართა აუცილებლობის გამო, რადგან თუ გმობა მომხდართა აუცილებლობამ გამოიწვია, მაშინ იობსაც უნდა ეგმო; მაგრამ თუ იობმა, უფრო მძიმე ტანჯვის შემდეგ, მსგავსი არაფერი ჩაიდინა, იმ კაცმა მომხდართა აუცილებლობის გამო კი არ გმო, არამედ ნების უძლურების გამო. ამრიგად, ძლიერი სული გვჭირდება და არაფერი მოგვეჩვენება მძიმე; ხოლო როცა იგი უძლურია, არ არსებობს ისეთი რამ, მძიმე რომ არ იყოს. ჩვენი განწყობის მიხედვით ხდება ყველაფერი ასატანიცა და აუტანელიც; ეს განწყობა განვამტკიცოთ და ყველაფერს ადვილად ავიტანთ. რადგან ხეც, როცა ფესვს სიღრმეში გაუშვებს, მას ვერც ძლიერი ქარიშხალი შეარყევს; ხოლო თუ ზედაპირზეა დადებული და მიწის პირზეა, ქარის მცირე ბიძგიც რომ დაეცეს, ძირფესვიანად ამოგლეჯს. ასევეა ჩვენშიც: თუ ჩვენს ხორცს ღმერთის შიშით მივალურსმავთ, ვერაფერი შეარყევს; ხოლო თუ მას უბრალოდ დაუმაგრებლად გამოვდებთ, მცირე ბიძგიც გააქრობს და დაღუპავს.
ამიტომ გევედრებით, დიდი გულმოდგინებით ყველაფერი აიტანოთ და მიბაძოთ წინასწარმეტყველს, რომელიც ამბობს: „მიგდევდა სული ჩემი შემდგომად შენსა“ (). იხილე, რას ამბობს: „მიგდევდა სული ჩემი“ (). უბრალოდ როდი თქვა: „მიუახლოვდა", არამედ: „მიეკრა". და კვლავ: „სწყურიან შენდამი სულსა ჩემსა“ (). უბრალოდ როდი თქვა: „ისურვა", რათა ამ სიტყვებით სურვილის სიმძაფრე გამოეჩინა. და კვლავ: „განმსჭუალენ შიშითა შენითა ჴორცნი ჩემნი“ (). რადგან წინასწარმეტყველს სურს, რომ მუდამ ასე მივეკრათ ღმერთს და შევეკრათ მას, რათა არასოდეს განვეშოროთ მას. თუ ასე მივეკრათ ღმერთს, თუ მას მივალურსმავთ ჩვენს ზრახვებს, თუ მისდამი სურვილის წყურვილი გვექნება, ყოველივე გვექნება, რაც გვწადია, და მომავალ სიკეთეებს მივაღწევთ.
ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მადლითა და კაცთმოყვარეობით, რომლის თანა მამასა, სულიწმიდითურთ, დიდება, ძალა, პატივი, აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.