...დაც არ ვთხოვოთ, თავად მოგვცემს საჭიროს. „რამეთუ მზე მისი აღმოვალს ბოროტთა ზედა და კეთილთა, და წჳმს მართალთა ზედა და ცრუთა" (). მოვისმინოთ მისი, როცა ჩვენს დარწმუნებას ცდილობს და ამბობს: „ეძიებდით პირველად სასუფეველსა ღმრთისასა... და ესე ყოველი შეგეძინოს თქუენ" (). ხედავ, რომ იგი თავად მზადაა თქვენთვის ის მოგცეთ, და დანამატის სახით აღგითქვამთ მის ბოძებას? ამრიგად, ნუ ითხოვ, როგორც მთავარს, იმას, რაც დანამატად უნდა მიიღო. ნუ ავურევთ წესრიგს, არამედ ჯერ ის ვეძიოთ, რაც მან გვამცნო, რათა სხვაც მივიღოთ. ამიტომ უფალმა ლოცვის სიტყვებშიც, ჩვენთვის წესებისა და საზღვრების დასადგენად, რომლებამდეც ჩვენი ამქვეყნიურ საგნებზე თხოვნები უნდა ვრცელდებოდეს, ყოველი სიბრძნით აღსავსე ეს სიტყვები გვიბრძანა ვთქვათ: „პური ჩუენი არსობისაჲ მომეც ჩუენ დღეს" () — ანუ დღევანდელი საზრდო. სწორედ ამაზე ის მართალიც, თუმცა ეს სიტყვები ჯერ არ ჰქონდა მოსმენილი, ლოცულობდა და ამბობდა: „მცეს მე პური ჭამად და სამოსელი შემოსად". ამრიგად, ნუ ვითხოვთ მისგან სხვა ამქვეყნიურს. სრულიად შეუფერებელია ასეთი უხვისა და ასეთი ყოვლისშემძლეობის მქონისგან იმის თხოვნა, რაც ამ ცხოვრებასთან ე...
სახარებაჲ მათესი 6:33
განმარტებები ვერ მოიძებნა ამ მუხლისთვის
...თისასა არა ეძიებთ"** ()? როგორც ადამიანურ დიდებას მისდევნი, ისე ზეციურ დიდებას სრულად კარგავ; პირიქით, ვინც ზეციურ დიდებას ეძებს, ის მიწიერსაც არ ჰკარგავს. და თავად უფალმაც, უფრო ადრე, თქვა: „ეძიებდით პირველად სასუფეველსა ღმრთისასა..., და ესე ყოველი შეგეძინოს თქუენ" (), ესე იგი, ვინც სასუფეველს ეძებს, ყველაფერი დანარჩენი თავისით მოსდევს. მართლაც, ვინც გონებით იქ აფრინდა, ის ამქვეყნიურ კეთილდღეობას ზიზღით უყურებს, თითქოს არც არსებობს. რწმენის თვალები, როცა გამოუთქმელ სიკეთეებს ხედავენ, ხილულ სიკეთეებს აღარც კი ამჩნევენ: ასეთია განსხვავება ამ ერთსა და მეორე სიკეთეს შორის! მაგრამ მე ვერ ვხედავ, ვინ უხილავ სიკეთეებს ხილულზე მაღლა აყენებდეს. ამიტომ ვწუხვარ და გულში განუწყვეტლივ გული მტკივა, რომ არც თვით გამოცდილებამ გვასწავლა, არც ღვთის აღთქმებმა, არც დიდმა ნიჭებმა განგვაწყო სიყვარულით სასუფევლისკენ მოქცევისადმი; პირიქით, ჯერ კიდევ ქვევით ვითრევით, მიწიერს ამჯობინებთ ზეციურზე, დროებითს — მომავალზე, გაჩენისთანავე გაქრობადს — მუდმივზე, წარმავალ სიამოვნებას — წარუვალ სიხარულზე, ამ მიწიერი ცხოვრების ხანმოკლე ბედნიერებას — გაუთავებელი მარადისობის ნეტარებაზე. ვიცი, რომ თქვენთვის სასიამოვნო არ არის ამის...
...და სიმართლისათჳს არს აწ სიტყუაჲ მოციქულისაჲ, რომელნი-იგი ჭეშმარიტებით მარცხენე და მარჯუენე არიან; ცოდვაჲ უკუე — სავლტოლველ, ვითარ-იგი უფალი გუამცნებს ლოცვად, რაჲთა არა შევიდეთ განსაცდელსა, ხოლო სიმართლე — საძიებელ, მისვე მბრძანებელისა მიერ, ვითარმედ "ეძიებდით პირველად სასუფეველსა ღმრთისასა და სიმართლესა მისსა" (). და ესე ორნივე ჭეშმარიტებითნი მარჯუენე საძიებელ არს, რამეთუ სათნოება არს, ხოლო მარცხენე —სავლტოლველ, რამეთუ ცოდვა არს. გარნა აწ მოციქული არა ჭეშმარიტთა მათ იტყჳს, არამედ კაცთა მიერ საგონებელთა, ვითარ-იგი მარჯუენედ უწოდენ დღეკეთილობასა, ხოლო მარცხენე — ჭირთა და განსაცდელთა, და ამათ ორთავე საჭურველად სიმართლისა ჴუმევაჲ ესრეთ იქმნების, რაჟამს არცა მარჯუენედ სახელდებულსა მას ზედა დღეკეთილობასა ვზუაობდეთ და უწესოდ წარვაგებდეთ სიმდიდრესა, არცა მარცხენედ სახელდებულისა მისთჳს შემთხუევისა ძჳრთაჲსა სულმოკლე და დაჴსნილ ვიქმნებოდით.
28 მოციქულისაჲ: დიდებითა და გინებითა, გმობითა და ქებითა (,8).
თარგმანი: ესე არიან ზემო თქუმულნი იგი მარჯუენედ და მარცხენედ სახელდებულნი დიდებაჲ და გინებაჲ გმობაჲ და ქებაჲ. ხოლო შენ იხილე, თუ ვითარ დიდებასა საჭურველად სიმართლისა იჴუმევს ქადაგი ჭეშმარიტებისაჲ, რამეთუ არა ხოლო გინებათა ოდენ და გმობათა თავს-დ...
...ეცა, რაჟამს ღმრთისამიერსა ოდენ ვეძიებდეთ.
რამეთუ იტყჳს უფალი: „მადიდებელნი ჩემნი ვადიდნე“. და ვი-თარცა რაჟამს ღმრთისათჳს შეურაცხ-ვჰყოფდეთ სიმდიდრესა, მაშინ განვმდიდრდებით, - რამეთუ იტყჳს უფალი: „ეძიებდით სასუფეველსა ღმრთისასა, და ესე ყოველი მოგემატოს თქუენ“, - ეგრეთვე დიდებაჲ რაჟამს არა სავნებელ ჩუენდა იყოს, მაშინ მოგუცემს მას ღმერთი. ხოლო არა სავნებელ მაშინ არს, რაჟამს არა უფლებულ იყოს ჩუენდა, არცა ვი-თარცა მონათა გჳბრძანებდეს, არამედ გუმორჩილობდეს ჩუენ, ვითარცა უფალთა. რამეთუ ამისთჳს არა ჰნებავს ღმერთსა, რაჲთამცა გუსუროდა ამისთჳს, რაჲთა არა გუეუფლებოდის, და უკუეთუ ესე წარვჰმართოთ, მაშინ მოგუცემს მას უხუებით. რამეთუ ვინ არს უბრწყინვალჱს პავლჱსა, რომელი იტყჳს, ვითარმედ: „არა ვეძიებ დიდებასა კაცთასა არცა თქუენგან, არცა სხუათაგან“? ანუ ვინ არს უმდიდრჱს მისა, რომელსა არარაჲ აქუს, და ყოველივე აქუს? რამეთუ, ვითარცა ვთქუ, რაჟამს ვერ გუეუფლებოდიან, მაშინ მონა ჩუენდა იქმნებიან.
და უკუეთუ გუსურის დიდებისათჳს, ვივლტოდით დიდებისაგან, რაჲთა ესრეთ შეუძლოთ შჯულსა ღმრთისასა აღსრ...
...ტრფიალებაჲ ცუდისა ამის და ამაოჲსა სოფლისაჲ. ხოლო რომელთაცა შეიყუარონ საუკუნე იგი სუფევაჲ და უფროჲს ყოვლისა მას პატივ-სცენ, იგინი აქაცა კეთილად არიან და მუნ საუკუნეთა კეთილთა ღირს იქმნენ; ვითარცა იტყჳს უფალი, ვითარმედ: „ეძიებდით პირველად სასუფეველსა ღმრთისასა და სიმართლესა მისსა, და ესე ყოველი შეგეძინოს თქუენ“. დაღაცათუმცა ესე სიტყუაჲ არა იყო, თუ: „ესე ყოველი შეგეძინოს თქუენ“, არცა ეგრეთ ჯერ-იყო სურვილი წარმავალთაჲ ამათ, ხოლო აწ ძიებითა მით საუკუნეთაჲთა საწუთროჲსაჲცა შეგუეძინების. და ეგრეთცა მრავალნი ქვათა უფიცხეს არიან გულითა და უგულისჴმო და სრულიად ულმობელ.
სწავლაჲ ჲჱ ცხორებისათჳს მონაზონთაჲსა, ვითარ პატიოსან არს და უმჯობეს სოფლიოჲსა მის წარმავალისა
აწ უკუე ისმინეთ სიტყუაჲ ჩემი ამის პირისათჳს. მითხართა, ძმანო, თუ რაჲ საწადელი არს ამას საწუთროსა შინა ანუ რაჲ კეთილი? ჭეშმარიტად არარაჲ. არამედ უფროჲსღა მოქალაქობაჲ იგი მონაზონთაჲ, რომელი ფიცხელ და საჭირო და საწყინო მრავალთა მიერ წოდებულ არს, ფრიად უტკბილეს არს და უსაწადელეს სოფლიოჲსა ამის შუენიერად და სუბუქად საგონებელისა. და მოწამე ხართ მრავალნი თქუენგანნი, რომელნიცა ჟამსა განსაცდელისა და ჭირისასა, უწყი, რამეთუ სანატრელად უწესდით მას და მათ ჰნატრიდით, რომელნი მთათა შინა და ქუაბთა...
...ქმნულ ვართ ტაბლასა მას ცხორებისასა და საიდუმლოთა მათ ზეცისათა.
ჰე, ჭეშმარიტად თანაგუაც უმეტესისა გულსმოდგინებისა ჩუენებად და სულიერთა საქმეთა წადიერებით ძიებად, ხოლო ჴორციელისაჲ გარეწარად შერაცხვაჲ.
რამეთუ იტყჳს უფალი: „ეძიებდით თქუენ სასუფეველსა ღმრთისასა და სიმართლესა მისსა, და ესე ყოველი შეგეძინოს თქუენ“. ხოლო უკუეთუ ჭეშმარიტად დიდნი და საძიებელნი ნიჭნი შეურაცხ-ვყვნეთ და მცირეთა ამათ და უნდოთა ვითხოვდეთ, რომელთაჲ-ესე მომცემელმან მან ყოვლისამან უგულებელს-ყოფაჲ გჳბრძანა, დიდი შეგუემთხჳოს ჩუენ ზღვევაჲ: ანუ ფრიადისა ამის უგუნურებისა და ურჩებისა ჩუენისათჳს ორისაგანვე დაკლებულ ვიქმნეთ, ანუ თუ მოგუეცეს ცუდი ესე და წარმავალი, საუკუნოჲსა მისგან და წარუვალისა ცარიელნი ვიპოვნეთ.
ხოლო უკუეთუ საუკუნეთა მათთჳს კეთილთა სურვიელ ვიყვნეთ და მათ ვეძიებდეთ და მათ ვითხოვდეთ, ესეცა შეგუეძინოს ჩუენ, რამეთუ ესე მისართავად მათა მიეცემის მორწმუნეთა; ესრეთ უნდო არს და მცირე საუკუნესა მას თანა სოფლიოჲ ესე კეთილი, რაოდენცა მრავალ იყოს.
აწ უკუე ნუ შინაგანადმცა გუაქუს ჴორციელი ესე და წარმავალი, გინა თუ შუებაჲ, გინა თუ დიდებაჲ, გინა თუ საფასენი, გინა თუ სხუაჲ რაჲმე სოფლისა ამის ამაოჲსაჲ და განქარვებადთა მათ საქმეთა მისთაჲ. არამედ გუაქუნდინ ესევითარი ესე ყოვე...
...კეთილისა გონებისა მიერ შემკობილ იყო, სამართლად პატივცემულ იქმნა ქრისტესგან და უმეტესი თხოისა თჳსისაჲ მიიღო; რამეთუ მოვიდა თხოად სიმრთელე ჴორციელი მონისა თჳსისაჲ და მკჳდრობაჲ სასუფეველისაჲ მიიღო და წარვიდა. ჭეშმარიტად მის ზედა აღესრულა, ვითარმედ: „ეძიებდით სასუფეველსა ღმრთისასა, და ესე ყოველი შეგეძინოს თქუენ“; რამეთუ ვინაჲთგან დიდი სარწმუნოებაჲ და სიმდაბლე აჩუენა, ამისთჳს უფალმან მისცა მას სასუფეველი და შესძინა კურნებაჲ მონისაჲ მის მისისაჲ; და არა ამით ხოლო ჯერითა პატივ-სცა, არამედ - რომელ გამოაჩინა, თუ ვინ განისხმიან სასუფეველისაგან, და იგი შეიყვანების. რამეთუ ამიერვე ყოველთა ეუწყების, ვითარმედ სარწმუნოებისაგან არს ცხორებაჲ და არა საქმეთაგან შჯულისათა; ამისთჳსცა არა ჰურიათა ხოლო, არამედ წარმართთაცა ნიჭი ესე დიდი მიეცეს, და უფროჲსღა მათ, ვიდრე ამათ. რამეთუ ამას მოასწავებს უფალი, ვითარმცა იტყოდა, ვითარმედ: არა თუ ამას ზედა ხოლო ყოფად არს ესე, არამედ ყოველსავე სოფელსა ზედა აღსრულებად არს; რამეთუ ვინაჲთგან მაშინ წარმართთაგანნიცა მისდევდეს მას გალილეაჲთ, ესე სიტყუანი წარმოთქუნა, რაჲთა წარმართთაგანთაცა სასოებაჲ ცხორებისაჲ მისცეს და ჰურიათაცა ზუაობაჲ დაამჴუას. ხოლო რაჲთა არა სრულიად დაბრკოლება-სცეს მათ, არა შემოიღებს განცხადებულად სიტყუასა...