ფსალმუნნი 103:32

...ნუთუ მახვილი სჭირდება? ამბობს: საკმარისია მხოლოდ ის, რომ ღმერთი აღდგეს.

მაგრამ ესეც კვლავ უხეში გამოთქმაა; ამიტომ მრავალ ადგილას ამბობს: „რომელი მოხედავს ქუეყანასა ზედა და ჰყოფს მას შეძრწუნებულ“ (ფსალმ 103:32). და კვლავ: „პირისაგან უფლისა შეიძრა ქუეყანა“ (ფსალმ 113:7). მაგრამ ესეც უხეში გამოთქმაა. მოისმინე უფრო ამაღლებული სიტყვა: „ყოველივე, რაც ინება, მოიმოქმედა“ (ფსალმ 113:11)¹, რადგან მისთვის საკმარისია მხოლოდ ნება. დააკვირდი, როგორ აჩვენებს ამ უფრო უხეშ გამოთქმებშიც, რომ ღმერთს არაფერი სჭირდება. რადგან ჯერ იარაღი არ უხსენებია, ვიდრე მას ძლიერს არ უწოდა; და კვლავ, იარაღის ჩამოთვლის შემდეგ, მთელი გამარჯვება მის მარჯვენას მიაწერა, ესე იგი, მის ბუნებასა და მის ძალა...

...შენი, ყოველნივე განაძღნი სიტკბოებითა“** (ფსალმ 103:28); „ხოლო გარე-თუ-მიიქციი პირი შენი, შეძრწუნდიან“ (ფსალმ 103:29). და კვლავ: „რომელი მოხედავს ქუეყანასა ზედა და ჰყოფს მას შეძრწუნებულ“ (ფსალმ 103:32). და ესაიაც: „რომელსა უპყრიეს სიმრგულე ქუეყანისანი“ (ესაია 40:22). და სათნოების შესახებაც ამბობს: „არა თუმცა უფალმან აღაშენა სახლი, ცუდად შურებიან მაშენებელნი მისნი“ (ფსალმ 126:1). და კვლავ: „რომელმან დააშენის ბერწი სახლსა შინა, დედად შვილთა ზედა სახარულევანად“ (ფსალმ 112:9). ამიტომაც არყევს მიწას და, როცა მთებს ეხება, მათ კვამლს ადენს, რითაც თავის მეუფებას აცხადებს.

მზესაც აბნელებს და დაბნელებას ახდენს, ამით კი კვლავ თავის შემოქმედებით ძალას აცხადებს. წერილებშიც ხედავ მზეს, რომელიც უკან ბრუნდება, და მთვარეს, რომელიც მზ...

...ირს“ ისმენ, ნურაფერს სხეულებრივს ივარაუდებ. რადგან აქ იგი მის მოქმედებას, მის გამოცხადებას და იმას, თუ რა იოლად მოქმედებს მისი ძლიერება, აღნიშნავს. როგორც სხვაგან ამბობს: „რომელი მოხედავს ქუეყანასა ზედა და ჰყოფს მას შეძრწუნებულ“ (ფსალმ 103:32), ასევე აქაც იმავეს ამბობს. რადგან მხოლოდ მისი მოხედვაც საკმარისია ბოროტთა დასაღუპად. რადგან თუ წმინდანთა თანდასწრება დემონთა ძალას უძლურს ხდის, ბევრად უფრო მეტად - ღმერთის თანდასწრება. თუ მისი ელვა გამოჩენისთანავე ყველას აძრწუნებს, იფიქრე იმ უხრწნელ ძალზე: როგორ აძრწუნებს და როგორ ღუპავს ბოროტებს. ხედავ საგალობელთა სახეს? ხედავ დიდებისმეტყველების წესს და იმასაც, როგორ მოგვითხრობს იგი მის ძალზე? აქედანაც არამცირე სულიერი სიბრძნის მოძღვრებას გვასწავლის, როცა ამბობს: „უგალობდე სახელსა შენსა, მაღალო“ (ფსალმ 9:3), „რაჟამს უკუნიქცეს მტერი ჩემი მართლუკუნ“ (...

...ვილი და კაპარჭი? და მართლაც, სხვა ამბობს: „შენ რომ შეხედავ, მთები შენ წინაშე შეძრწუნდებიან“ (ამბაკ 3:10). და თვითონ ესეც ამბობს: „რომელი მოხედავს ქუეყანასა ზედა და ჰყოფს მას შეძრწუნებულ“ (ფსალმ 103:32). ხოლო თუ იგი მხოლოდ შეხედვით მიწას და ქვათა ბუნებასაც კი ადნობს, მით უფრო შეძლებს ამას ადამიანებზე. მაშ, რატომ ითქმის, რომ მას მახვილი და მშვილდი აქვს, როცა მას შეუძლია ქვეყნიერება მხოლოდ შეხედვით დაამხოს, უფრო სწორად კი, მხოლოდ ნებითაც? რადგან მას, ვინც იგი მხოლოდ ნებით შექმნა, ცხადია, მხოლოდ ნებითვე შეუძლია მისი აღხოცვაც. რადგან თუ „ჴელსა შინა მისსა არიან ყოველნი კიდენი ქუეყანისანი“ (ფსალმ 94:4), და „დამკჳდრებულნი მას ზედა, ვითარცა მკალნი“ (ესაია 40:22), და „ყოველნი წარმართნი, ვითარცა ნაწუეთნი კარდალისაგან, და, ვითარცა წამი სასწორისა, შეირაცხნეს“ (ესაია 40:15), და მისი ანგელოზიც გამოვიდა და მც...

...ს: „ძალა“, არამედ: „თვალნი უფლისანი“ (ესაია 2:11), თითქოს უფლის მხოლოდ მზერაც კი საკმარისი იყოს ყოველივე მოწინააღმდეგის დასამხობად. ამასვე ამბობდა დავითიც სხვა ადგილას: „რომელი მოხედავს ქუეყანასა ზედა და ჰყოფს მას შეძრწუნებულ“ (ფსალმ 103:32); და კიდევ სხვა წინასწარმეტყველი: „და მე ვიხილო მისდამი, შეუძლო მას“ (ოსია 11:4).

„და დამდაბლდეს სიმაღლე კაცთა და ამაღლდეს უფალი მხოლოჲ მას დღესა შინა“ (ესაია 2:11). რადგან როდესაც ის საოცარი გამარჯვება და ის ბრწყინვალე და საკვირველი ძლევის ნიშნები აღსრულდა, დემონებიც მხილებულნი აღმოჩნდნენ, კერპებიც შერცხვენილნი, ცრუწინასწარმეტყველებს პირი დაეხშოთ, ბარბაროსთა ტირანია დაირღვა და ყოველი პირი, რომელიც ღმერთს ეწინააღმდეგებოდა, დადუმდა. ამიტომ ამბობს: „ამაღლდეს უფალი მხოლოჲ“ (ესაია 2:11). ამის შემდეგ აღარავინ იქნება, ვინც შეეწინააღმდეგება ან ღვთის ძალის შესახებ ეჭვს...

...ლი დიდი"**, რათა ყველა ამ მოვლენას ღვთის ხილვის გრძნობამდე მიეყვანა. ღმერთი ყოველთვის ასე იქცევა. აი, მოგვიანებითაც, როცა სინაის მთაზე მოსეს რჯული და მცნებები უნდა მიეცა, იყო, ნათქვამია, წყვდიადი და ქარიშხალი, და მთა რომ კვამოდა (გამ 19:16–18). ამიტომაც ამბობს წერილი: „რომელი შეახებს მთათა, და კუმოდიან" (ფსალმ 103:32). რადგან უსხეულოს ხორციელი თვალებით ვერ ხედავ, ამიტომ უფალს სურს, განსაკუთრებული გამოვლინებებით აღგვნიშნოს თავისი თანდასწრება. მაშ, როცა მართალი (აბრაამი) შეშფოთდა და შიშმა და საშინელებამ მისი სული შეარხია, ეთქვა: შენ ამბობდი: „რაჲთა ვცნა" (აღთქმის აღსრულება) და სასწაულის მიღება გსურდა, — თუ როგორ დაიმკვიდრებდი ამ მიწას? აი, სასწაულს გაძლევ: შენ უნდა გქონდეს დიდი რწმენა, რომ იცოდე, მე შემიძლია ყველაზე არახელსაყრელი გარემოებებიდანაც ადამიანთა საქმეები კეთილ იმედებამდე მივიყვანო. „და თქუა აბრაამის მიმართ: ცნობით უწყოდე, ვითარმედ მსხემ იყოს თესლი შენი ქუეყანასა არა თჳსსა და დაიმონებდენ მათ. და განაშორებდენ მათ და დაამდაბლებდნენ მათ ოთხას წელ. და ნათესავი, რომელსაცა ჰმონონ, ვსაჯო მე ხოლო შემდგომად ამათსა გამოვიდენ აქა განმზადებულებითა მრავლითა" (დაბ 15:13–14). დიდია ეს სიტყვა და მამაცი, ამაღლებული სულის მქონეს, ყველაფერ ადა...

...ა, ბოლოს კი სიკვდილიც დაითმინა, და არა ჩვეულებრივი, არამედ ყველაზე სამარცხვინოდ მიჩნეული, ესე იგი, ჯვრის სიკვდილი; და ეს ყოველივე ჩვენთვის და ჩვენი ცხონებისთვის დაითმინა ყოვლის შემოქმედმა, უცვალებელმა, ყოველივე არარსებულიდან არსებობაში მომყვანმა, „რომელი მოხედავს ქუეყანასა ზედა და ჰყოფს მას შეძრწუნებულ" (ფსალმ 103:32), რომლის დიდების ბრწყინვალებას ვერც ქერუბინები — ეს უსხეულო ძალები — უმზერენ, არამედ, პირს იფარავენ რა და ფრთებით იხურვენ, ჩვენ სასწაულზე მოწმობენ, — რომელსაც განუწყვეტლივ ადიდებენ ანგელოზები, მთავარანგელოზები და ბევრი ათასი (სულები). მან ჩვენთვის და ჩვენი ცხონებისთვის ინება ადამიანი გამხდარიყო, კეთილი ცხოვრების გზა გაგვიხსნა და საკმარისი სწავლება მოგვცა იმით, რომ თავად გაიარა (ეს გზა), ჩვენსავე ჩვენი ბუნების მიმღებმა. რა გამართლება დაგვრჩება, თუ ჩვენი ცხონებისთვის ესოდენი რომ აღსრულდა, თავად გავხდით ეს ყოველივე ჩვენთვის უსარგებლო, და დაუდევრობით ცხონებას ვკარგავთ? ამიტომ, გევედრებით, ვიყოთ ფხიზლები და ნუ მივყვებით უგუნურად სხვათა ჩვეულებას, არამედ ყოველდღე თავიანთ ცხოვრებას გამოვიკვლიოთ და ვნახოთ, რაში შევცოდეთ და რა კეთილი გავაკეთეთ, და ასე გამოვასწოროთ შეცოდებანი, რათა ზეციური წყალობაც მოვიპოვოთ, და ღვთის სათნონიც ვიყოთ, როგ...