ჰრომაელთა მიმართ 1:20

თარგმანი: დაბადებულთა დაბადებისა მიზეზნი წინა საუკუნეთა იყვნეს ღმრთისა თანა და კეთილნი იგი ნებანი მისნი და სიტკბოებაჲ და სახიერებაჲ მისი. ესე ყოველნი უხილავად მის თანა იყვნეს მარადის, ხოლო სოფლის დაბადებითგან ქმნულთა მიერ მისთა მისი იგი უხილავი სიბრძნე და სახიერებაჲ საცნაურად სახილველ არს და, უკუეთუ გუენებოს, შესაძლებელ არს დაბადებულთა მიერ გულისჴმის-ყოფაჲ მიუწდომელისა მის სიბრძნისა და სახიერებისა მისისა, რაჟამს ვიხილოთ აგებულებაჲ ესე შუენიერი ცისა და ქუეყანისა და შორის მათსა მყოფთა მათ ნივთთა, და კეთილი ესე აგებულებაჲ კაცისაჲ. ამის ყოვლისაგან არა საცნაურად სახილველ არსა მისი სახიერებაჲ, რომლითა-ესე ყოველი ქმნა და წინა საუკუნეთა უხილავნი იგი კეთილნი განზრახვანი მისნი?

თარგმანი: უხილავისა წილ მისისა ესე უსაკუთრეს არს, რაჲთა განმრავლებულად და არა სამარტოოდ იტყოდი, ვითარმედ: უხილავნი მისნი დაბადებითგან სოფლისაჲთ ქმნულთა მათ შინა საცნაურად იხილვებიან — სამარადისოჲ მისი ძალი და ღმრთეებაჲ. ხოლო ძალი სიტყუათაჲ ამათ ესე არს, ვითარმედ: უხილავნი მისნი, რომელ არიან ანგელოზნი და ყოველნი ძალნი ზეცისანი, არა ღმრთისავე თანა დაუწყებელ, არამედ დასაბამსავე სოფლისასა ქმნულ არიან უხილავად, არამედ ხილულთა ქმნულთა მათ შინა საცნაურად იხილვების უხილავობაჲ მათი, ესე იგი არს გონებითა გულისჴმა-იყოფების, რამეთუ ცანი უთხრობენ დიდებასა ღმრთისასა (ფსალ. 18:1) დ[... ...ხოლო]დ სახილველობითა ოდენ, რაჲთა, რაჟამს ცაჲ იხილო, უეჭუელად გულისჴმა-ჰყო, ვითარმედ არიან მას შინა ღმრთისმსახურნი და ესრეთ, ხილულისა მისგან დაბადებულისა უხილავნი იგი...

თარგმანი: რაჲსათჳს იყვნენ სიტყჳს-მიმგებელ? — ამისათჳს, რამეთუ მოეცა ღმრთისა მიერ სიბრძნე და შუენიერებაჲ დაბადებულთა. იხილეს და ამას ყოველსა ზედა სიბრძნისა მის მიერ არა იცნეს ღმერთი.

...ზოგნი კი კერძოდ, ხშირად მომხდარნი — ყოველივე ეს სხეულებსაც კვებავს და განამტკიცებს, და შემოქმედის ცოდნისკენაც მიუძღვის. ამიტომ პავლეც ამბობდა: „რამეთუ უხილავი იგი მისი დაბადებითგან სოფლისაჲთ ქმნულთა მათ შინა საცნაურად იხილვების, და სამარადისოჲ იგი ძალი მისი და ღმრთეებაჲ“ (რომ 1:20). და კვლავ: „რამეთუ ვინაჲთგან სიბრძნჲთა მით ღმრთისაჲთა ვერ იცნა სოფელმან სიბრძნითა თჳსითა ღმერთი“ (1 კორ 1:21), ანუ იმ სიბრძნით, რომელიც ქმნილებებში ჩანს — სწავლებით, რომელიც მცირე კი არა, ფრიად დიდი და უაღრესად ნათელია. და ისიც, რაც ყოველდღიურად მათი მეშვეობით ხდება, თუმცა ბუნებრივი მიმდევრობის მიხედვით მომხდარად ჩანს, მაინც თვითონაც შემოქმედს ქადაგებს. რადგან შემოქმედი ბუნების მეუფეც არის.

3. სჯულის ერის მხილება და ქრისტეს მოწმობა

ნუ გაგიკვირდება, თუ საყოველთაო განკითხვაზე საუბრისას სიტყვას იუდეველებისკენ მიმართავს. ასევე პავლეც ამბობს: **„რისხვაჲ და გულის წყრომაჲ. ჭირი და იწროებაჲ ყოველსა...

...ებრი განგებულებიდან, თითქოს რაღაც საფეხურებით, და ღვთაებასთან ჩერდება? ასევე ქრისტეს მამაც პირველად ქმნილებიდან გახდა ცნობილი. რადგან, ამბობს პავლე, „რამეთუ უხილავი იგი მისი დაბადებითგან სოფლისაჲთ ქმნულთა მათ შინა საცნაურად იხილვების“ (რომ 1:20). ამიტომ თვითონაც ხშირად გრძნობადი სახით წარმოჩნდება და ადამიანთა მოდგმას თანდათან უსხეულო აზრებამდე აღამაღლებს.

და რა გიკვირს, თუ დოგმატების საკითხში ასე გამოიყენა განგებულება, მაშინ როცა შეგონებებსა და მცნებებშიც იმავეს აკეთებს? ამიტომაც წინასწარმეტყველი აქ ასე იყენებს სიტყვას: ხორციდან ღვთაებამდე ადის (რადგან ბაგეები ხორცს ეკუთვნის), შემდეგ კი ღვთაებიდან კვლავ ხორცამდე ჩამოდის და სიტყვის მრავალფეროვნებას კათაკმეველთა ცხონებისთვის იყენებს. „საყდარი შენი, ღმერთო, უკუნითი უკუნისამდე“ (ფსალმ 44:7); აქ საყდარში უბრალოდ საყდარს კი არ გულისხმობს, არამედ სასუფეველს. აქ იგი საყდარს საუკუნოს უწოდებს, სხვაგან...

...ამრიგად, ამას უწოდებს იგი ქებას: შექმნილთა მშვენიერებას, რომელიც შემქმნელს ჰიმნურ დიდებას უშობს. ამასვე ცხადყოფს პავლეც: „რამეთუ უხილავი იგი მისი დაბადებითგან სოფლისაჲთ ქმნულთა მათ შინა საცნაურად იხილვების, და სამარადისოჲ იგი ძალი მისი და ღმრთეებაჲ“ (რომ 1:20). და ეს წინასწარმეტყველიც, როცა ქმნილებანი ჩამოთვალა და ხილულთა ხედვას მიანდო, რომ მათ მშვენიერებასა, სიდიდესა და სარგებლობას ჩასწვდომოდა, თვითონ სხვა მიზეზს ასახელებს და ამბობს: „მან თქუა, და იქმნეს, თავადმან ბრძანა, და დაებადნეს“ (ფსალმ 148:5); „და დაადგინნა იგინი უკუნისამდე და უკუნითი უკუნისამდე; ბრძანებაჲ დადვა, რომელი არა წარჴდეს“ (ფსალმ 148:6). ამრიგად, რომ ისინი მშვენიერნი და საკვირველნი არიან, ამას თვით ხედვაც ცხადყოფს; ხოლო რომ მათ შემოქმედი ჰყავთ, რომ ეს ყველაფერი თავისთავად არ არის და არც დაუსაბამოა, ამის დანახვაც თვით ამ განმარტებიდან საკმარისად შეიძლება. ხოლო თუ ვინმე დაეჭვდება, ჩემგან ისწავლოს, რომ ქმნილებას ჰყავს შემოქმედი...

...„რამეთუ ღმერთმანვე გამოუცხადა მათ.“ (რომ 1:19) „რამეთუ უხილავი იგი მისი დაბადებითგან სოფლისაჲთ ქმნულთა მათ შინა საცნაურად იხილვების, და სამარადისოჲ იგი ძალი მისი და ღმრთეებაჲ, რაჲთა იყვნენ იგინი ვერ სიტყჳს მიმგებელ,“ (რომ 1:20) შემდეგ, როცა ცხოვრების წესზე მსჯელობას აღძრავს, არც აქ ტოვებს მათ პასუხისმგებლობის გარეშე და ასე ამბობს: „რომელთა სამართალი ღმრთისაჲ იცოდეს, რამეთუ ესევითარისა მოქმედნი ღირს არიან სიკუდილისა; არცა ხოლო ამას იქმან, არამედ თანაცა სათნო-ეყოფვიან მოქმედთა მათ.“ (რომ 1:32) „ამას სამე ჰგონება, ჵ კაცო, რომელი შჯი ესევითარისა მოქმედთა მათ და იქმ მასვე ვითარ-მე შენ განერე საშჯელსა ღმრთისასა?“ (რომ 2:3) „ანუ სიმდიდრესა მას სიტკბოებისა მისისასა და თავს-დებასა და სულგრძელებასა შეურაცხ-ჰყოფ, ვერ გიცნობიეს, რამეთუ სიტკბოებაჲ ღმრთისაჲ სინანულად მოგიყვანებს შენ?“ (რომ 2:4) **„ხოლო...

...ასწავლა), რომ ჩვენ, ამით წარმართულნი, შესაფერის თაყვანისცემას მივაგებდეთ. და რა უგუნურება იქნებოდა, ქმნილებათა სილამაზით მოხიბლულმა მათზე შეჩერდე და გონების მზერა შემოქმედისკენ არ აღამართო, არ მოუსმინო ნეტარ პავლეს, რომელიც ამბობს: „უხილავი იგი მისი დაბადებითგან სოფლისაჲთ ქმნულთა მათ შინა საცნაურად იხილვების" (რომ 1:20)? რას ამბობ, ადამიანო? ცას შეხედე, მის სილამაზეს, ვარსკვლავთა მრავალფეროვნებას, უზომო ბრწყინვალებას უკვირდები? ნუ ჩერდები ამაზე, არამედ გონებით გადადი მათ შემოქმედთან. მზის ნათელმა შენი ყურადღება მიიპყრო: მის დიდ სარგებლიანობას რომ ხედავ, აღტაცებაში მოხვალ, და, როცა ხედავ, რომ მისი სხივები შენს მზერას ანათებს, ამ სტიქიის სილამაზეს უკვირდები? მაგრამ ამაზეც ნუ შეჩერდები, არამედ დაფიქრდი, რომ თუკი ქმნილება ასე საკვირველი და გასაოცარია და ადამიანურ გაგებას აღემატება, მაშინ როგორი უნდა იყოს ის, ვინც მხოლოდ სიტყვითა და ბრძანებით შექმნა ეს? ასევე იმსჯელე მიწის შესახებაც: როცა ხედავ მიწას ყვავილებით შემკულს, ყველგან მცენარეებით დაფარულს, ფერად-ფერადი სამოსივით, ნუ მიაწერ ამ ნაყოფთ მიწის ძალას, არც მზისა და მთვარის ხელშეწყობას, არამედ ღვთისმოსაობით დაფიქრდი, რომ მათ შექმნამდე ღმერთმა მხოლოდ თქვა: **„აღმოამორჩენ ქუეყანამან მწუანვილი თივი...

...თი ბრძანებს, მაშინ ყველაფერი ნებას დაუთმობს და დაემორჩილება მის ნებას. ნუ გამოვიძიებთ ღვთის საქმეებს ჩვენი ადამიანური გონებით, არამედ ქმნილებებს, რომ განვიხილავთ, ხელოვანს გავოცდეთ. „რამეთუ უხილავი იგი მისი დაბადებითგან სოფლისაჲთ ქმნულთა მათ შინა საცნაურად იხილვების, და სამარადისოჲ იგი ძალი მისი და ღმრთეებაჲ" (რომ 1:20).

4. ქმნილება არაფრისგან (1:1-2)

ხოლო თუ ჭეშმარიტების მტრები დაჟინებით იტყვიან, რომ შეუძლებელია არარსებულისგან რაიმეს შექმნა, ჩვენ ვკითხავთ მათ: პირველი ადამიანი მიწისგან შეიქმნა თუ სხვა რაიმესგან? ეჭვგარეშეა, რომ დაგვეთანხმებიან და იტყვიან, რომ მიწისგან. მაშ, გვითხრან, როგორ წარმოიქმნა მიწისგან ხორცი? მიწისგან შეიძლება იყოს ტალახი, აგური, თიხა, კრამიტი, მაგრამ როგორ წარმოიქმნა ხორცი? როგორ – ძვლები, მყესები, ძარღვები, ქონი, კანი, ფრჩხილები, თმა? როგორ წარმოიქმნა ერთი არსებული ნივთიერებისგან ამდენი სხვადასხვა თვისების მქონე რამ? ამაზე მათ პირის გახსნაც კი არ შეუძლიათ. რას ვამბობ ჩვენი სხეულის შესახებ? გვითხრან პურის შესახებ, რომლითაც ყოველდღიურად ვიკვებებით: როგორ გარდაიქმნება ერთგვაროვანი პური სისხლად, ბალღამ სითხედ, ნაღველად და სხვადასხვა წვენად? პური ძირითადად ხორბლის ფერისაა, ხოლო სისხლი წითელი ან შავია. ამრიგად, თუ ვე...

...მნებიან და ჴელნიცა, და სულიცა ვერღარა შემძლებელ არს თავით თჳსით ცნობად საქმეთა, ვინაჲთგან ვერღარას ჰხედვიდეს დაბადებულთაგანსა და ვერცა მოვალს ჭეშმარიტსა გულისხმის-ყოფასა, რამეთუ ხედვითა დაბადებულთაჲთა ვიცნობთ ყოველთა ღმერთსა, „რამეთუ უხილავნი მისნი სოფლის დაბადებითგან დაბადებულთა მიერ ცნობილნი იხილვებიან“. (შდრ. რომ. 1,20) ამისთჳს უკუე საცნაურ არს, ვითარმედ არა გუამისა ოდენ, არამედ სულისაცა სანთელი არს თუალი. (შდრ. მათ. 6,22); (ლუკ. 11,34) ამისთჳსცა ვითარცა სამეუფოსა ადგილსა დამკჳდრებულ არიან თუალნი, სიმაღლესა მას შინა მსხდომარენი უზეშთაეს სხუათა მათ საცნობელთასა. და მათ დაჰბადებს აწ უფალი და მიანიჭებს უთუალოსა მას, და მერმე რაჲთა არა მოგეგონოს, ვითარმედ ნივთი ეჴმარების მას საქმედ, და რაჲთა სცნა, ვითარმედ არა ეჴმარებოდა მას პირველითგან თიჴაჲ იგი, რამეთუ რომელმან არაარსისაგან უზეშთაესნი იგი ბუნებანი დაჰბადნა, ესემცა უნივთოდ ვერ ქმნაა? ხოლო რაჲთა სცნა, ვითარმედ არა თუ ნივთი ეჴმარებოდა მას ამისა ქმნად, რამეთუ ამისთჳს აღიღო თიჴაჲ, არამედ რაჲთა უჩუენოს, ვითარმედ იგი არს, რომელმან პირველ მიწისაგან დაჰბადა კაცი, ამისთჳს სცხო რაჲ თიჴაჲ იგი და ჰრქუა, ვითარმედ: „წარვედ და დაიბანე“,...

...ნ მისსა ქებასა, ვითარცა იტყჳს, ვითარმედ: „არა არიან თქუმულ, არცა სიტყუა, რაჲ-თამცა არა ესმა ჴმაჲ მათი“. (ფსალმ. 18,4) და მოციქული ღაღადებს, ვითარმედ: „უხილავი იგი მისი დაბადებითგან სოფლისაჲთ ქმნულთა მათ შინა საცნაურად სახილველ არს - სამარადისოჲ იგი ძალი მისი და დიდებაჲ“. (შდრ. რომ. 1,20)

რამეთუ ესეცა მებრ დიდად გულისჴმა-გჳყოფს მიუთხრობელსა მას სიმდიდრესა სიბრძნისა მისისასა, ოდეს მივხედნეთ, თუ უნდოთა მათ და არარათა ყუავილთა, რომელნი დღეს არიან და ხვალე ცეცხლად მიეცემიან ანუ დაჭნებიან და წარვლენ, ვითარ ესოდენი მიჰფინა სიკეთე და შუენიერებაჲ.

გულისჴმა-ყავ უკუე, კაცო, უკუეთუ თივათა ველისათა ესოდენი შუენიერებაჲ მისცა გარეშე საჴმრისაცა (რამეთუ რად ეჴმარების თივათა ესოდენი სიკეთე ყუავილოვნობისაჲ), ვითარ შენ არა მოგცეს, რომელი იცოდის, თუ საჴმარ არს შენდა? უკუეთუ ყოველთა უდარესი იგი ესრეთ შეამკო, შენ, რომელი ყოველთა უპატიოსნეს ხარ, არა გიღუაწოსა, რომელი იცოდის, თუ საჴმარ არს შენდა და ჯეროან?

ამისთჳსცა ვინაჲთგან ესრეთ კეთილად გამოაჩინა განგებულებაჲ იგი ღმრთისაჲ, ყოველთა ზედა მიწევნული, ზემო სახისა მისგან მფრინველ-თაჲსა, რომელთა ზრდის წამის-ყოფითა მისითა, და აქა კუალად სახითა ამით შროშანთაჲთა, ამისთჳს სამართლად აბრალებს...

...ლვების და გულისჴმა-იყოფების კაც-თმოყუარებისა მისისათჳს, რამეთუ შესაძლებელ არს აგებულებითა ამით დაბადებულთაჲთა მიუთხრობელისა მის სიბრძნისა მისისა ხილვაჲ, ვი-თარცა იტყჳს მოციქულივე, ვითარმედ: „უხილავი იგი მისი დაბადებითგან სოფლისაჲთ ქმნულთა მათ შინა საცნაურად სახილველ არს - სამარადისოჲ იგი ძალი მისი და საღმრთოჲ“, (რომ. 1,20) რამეთუ აგებულებისაგან სოფლისა და დაბადებისაგან კაცისა სიბრძნე და ჴელოვნებაჲ დამბადებელისაჲ იხილვების, და ესრეთ ბუნებით უხილავი იგი საქმეთაგან სიბრძნისა და ძლიერებისა და განგებულებისა მისისათა იხილვების და გულისჴმა-იყოფების. გარნა აწ წმიდათა გულითა არა ესევითარი ხოლო აღუთქუა ხილვაჲ ღმრთისაჲ გულისჴმის-ყოფითა დაბადებულთაჲთა, რამეთუ ესე შესაძლებელ არს სხუა-თა მიერცა სწავლულთა სოფლიოჲსა სიბრძნითა, უკუეთუ ენებოს ჭეშმარიტსა გულისჴმის-ყოფასა მოსლვაჲ, არამედ სხუასაცა უაღრესსა რასმე ხილვასა ნეტარებაჲ იგი მოასწავებს დამარხულსა წმიდათათჳს გულითა, რომელ-იგი ბუნებასა შინა კაცობრივსა შესაძლებელ არს დატევნად, რომელი მას საუკუნესა განმზადებულ არს წმიდათათჳს, რომელსა ვჰგონებ, თუ იგი არს უაღრესობაჲ ყოველთა მათ კეთილთა სასუფეველისათა, და უფროჲსღა ვთქუა, თუ იგი არს სასუფეველი ცათაჲ, ხილვაჲ ღმრთისაჲ, რავდენ-იგი შესაძლებელ არს, არა თუ რაჲ იგი არს, არ...