1 კორინთელთა მიმართ 2:9

...ამის შემოსად უკუდავებაჲ"** (1 კორ 15:53). ხოლო სხეულთა აღდგინების შემდეგ უფალი აღგვითქვამს სასუფევლის ტკბობას, წმინდანებთან ერთობას, დაუსრულებელ მოსვენებას და იმ გამოუთქმელ სიკეთეებს, „რომელი თუალმან არა იხილა, და ყურსა არა ესმა, და გულსა კაცისასა არა მოუჴდა" (1 კორ 2:9). მაშ, ხედავ, რა დიდია აღთქმათა უპირატესობა? ხედავ ნიჭთა სიდიადეს?

6. შეგონება სათნოებისა და სულიერი სიწმინდისკენ

ამაზე ვიფიქროთ და ვიცოდეთ აღთქმულის უტყუარობა, გულმოდგინებით მოვამზადოთ თავი სათნოების ღვაწლისთვის, რათა შევძლოთ აღთქმული სიკეთეებით ტკბობა; ჩვენს ცხონებას და ასეთი დიდი სიკეთეებით ტკბობას ნუ შევაფერხებთ დროებითი სიკეთეებისთვის, არ ვიმსჯელოთ სათნოების შრომაზე, არამედ საზღაურზე ვიფიქროთ; არ შევხედოთ ფულის დახარჯვას, როცა ღარიბებისთვის მიცემა საჭიროა, არამედ აქედან მოსალოდნელი შედეგები წარმოვიდგინოთ. სწორედ ამიტომ საღვთო წერილმა მოწყალება თესლს შეადარა, რათა სიხარულით და დიდი მოშურნეობით გავცემდეთ. თუ ისინი, ვინც მიწაში ისვრიან და აბნევენ შეკრებილ და დამარხულ თესლს, ამას დიდი სიხარულით აკეთებენ, კეთილი იმედებით იკვებებიან და მარცვლით სავსე თავთავებს წარმოიდგენენ, მით უფრო მეტად შეშვენის სიხარული და აღფრთოვანება მ...

...ეთეები, რომლებიც მან აღგვითქვა აქაური ცხოვრების შემდეგ, მომავალ საუკუნეში, სათნოების გზით მავალთათვის. ნეტარი პავლე, სურდა რა, მცირე სიტყვებით წარმოგვედგინა მათი უზომო სიდიადე, ამბობს: "რომელი თუალმან არა იხილა, და ყურსა არა ესმა, და გულსა კაცისასა არა მოუჴდა, რომელი განუმზადა ღმერთმან მოყუარეთა თჳსთა" (1 კორ 2:9). ხედავ ნიჭთა უზომოებას? ხედავ, რომ მისი ქველმოქმედებანი ადამიანის ყოველგვარ ცნებას აღემატება? "გულსა", — ამბობს, — "კაცისასა არა მოუჴდა". ამრიგად, თუ მოვინდომებთ მათზე ფიქრს და ჩვენი ძალის მიხედვით მადლობას (ღმერთს) აღვავლენთ, მაშინ შეგვიძლია მისი კეთილგანწყობა კიდევ უფრო მოვიპოვოთ და სათნოებისადმი უფრო ძლიერი მისწრაფება აღვძრათ ჩვენში. მართლაც, ქველმოქმედებათა ხსოვნა ძლიერად აღძრავს სათნოების ღვაწლისკენ და განაწყობს ადამიანს, მოიძულოს ყოველივე ამჟამინდელი, შეეწებოს ამ ესოდენ დიდ ქველმოქმედს და ყოველდღიურად ცოცხალი სიყვარული გამოავლინოს მისადმი. აი, ამიტომაც ეს მართალი (ნოე) იმის გამო ეღირსა ღვთისგან ასეთ კეთილგანწყობასა და პატივს, რომ წინანდელი ქველმოქმედებისთვის დიდი მადლიერება გამოიჩინა. მაგრამ, რომ ჩვენი სიტყვა თქვენთვის უფრო ნათელი იყოს, საჭიროა, საყვარელნო, თავად დღევანდელი საკითხავის დასაწყისი წარმოგიდგინოთ. მას...

...ეობასაც გაუკვირდით, რომლის მიხედვითაც, თუ კეთილის ქმნასა და ბოროტებისგან განრიდებას გადავწყვეტთ, მიწისგან წარმოშობილთა და მიწად დაშლადთა, გვპირდება, რომ იმ გამოუთქმელი სიკეთეებით გვაღირსებს, მისი მოყვარულებისთვის განმზადებულით, „რომელი თუალმან არა იხილა, და ყურსა არა ესმა, და გულსა კაცისასა არა მოუჴდა" (1 კორ 2:9). მაშ ჩვენ მართებს უფლისადმი დიდი მადლიერება ასეთი სიკეთეებისთვის და არასოდეს გამოვუშვათ ეს მეხსიერებიდან; პირიქით, კეთილი საქმეებითა და ბოროტებისგან სრული განდგომით შევიწყნაროთ იგი და მისი კეთილგანწყობა მოვიპოვოთ. თუ ის, უკვდავი ღმერთი, არ უარყო ჩვენი მოკვდავი და მიწიერი ბუნების მიღება, ძველი მოკვდავობისგან გათავისუფლება, ზეცაზე მაღლა აღტაცება, მამის მარჯვნივ თანამჯდომარეობით პატივისცემა და მთელი ზეციერი მხედრობისგან თაყვანისცემის ღირსყოფა, — მაშინ განა უკიდურესი უმადურობა არ იქნებოდა, რომ საპირისპიროთი მიგვეზღო მისთვის, და უკვდავი სული ხორცს მიგვეჯაჭვა, ასე ვთქვათ, და მიწიერი, მკვდარი და უმოქმედო გაგვეხადა? არა, გევედრებით, ნუ ვიქნებით ასე უმადურნი იმის მიმართ, ვინც ჩვენ ამდენი სიკეთე მოგვანიჭა, არამედ მისი კანონების მიმდევარნი ვიქნეთ, მის სათნო და სასურველს ვაკეთებდეთ, რათა მანაც საუკუნო სიკეთეთა ღირსად გვაცნოს, — რისი ღირსნ...

...ეძიებთ, არამედ სიგლახაკესა და ჭირსა და მოთმინებასა სათნოებისასა, რამეთუ აღსასრული მათი სავსე არს შფოთითა და ამბოხებითა ფრიადითა, ხოლო აღსასრული სათნოებათაჲ არს ცაჲ და კეთილნი იგი ცათანი, „რომელი არცა თუალმან იხილა, არცა ყურსა ესმა, არცა გულსა კაცისასა მოუჴდა, რაჲ-იგი განუმზადა ღმერთმან მოყუარე-თა მისთა“, (1 კორ. 2,9) რომელსა ღირსმცა ვართ ჩუენ ყოველნი მიმთხუევად მადლითა და კაცთმოყუარებითა უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტესითა, რომლისაჲ არს დიდებაჲ და სიმტკიცჱ თანა მამით და სულით წმიდითურთ აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე, ამენ.

...ევად, ვითარცა-იგი უბადრუკ არიან და სამგზის საწყალობელ, რომელნი დიდებისა მისგან საუკუნოჲსა განვარდენ და სატანჯველთა მათ მიეცნენ. ხოლო ჩუენ, ძმანო, უკუეთუ გუსურის კეთილთა მათ ზიარებად, „რომელნი თუალმან არა იხილნა, და ყურსა არა ესმა, და გულსა კაცისასა არა მოუჴდა, რაჲ-იგი განუმზადა ღმერთმან მოყუარეთა თჳსთა“, (1 კორ. 2,9) შევიტკბოთ სათნოებაჲ და მცნებათა უფლისათა მუშაკად გამოვ-ჩნდეთ, რაჲთა სასუფეველი ცათაჲ დავიმკჳდროთ მადლითა და კაცთმოყუარებითა უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტესითა, რომლისა თანა მამასა შუენის დიდებაჲ, პატივი და სიმტკიცე სულით წმიდითურთ აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე, ამენ.

...მწუხარებაჲ, არცა სულ-თქუმაჲ; სადა-იგი არს ფრიადი სიხარული, მშჳდობაჲ და სიყუარული, შუებაჲ და განათლებაჲ და ცხორებაჲ საუკუნე, და დიდებაჲ გამოუთქუმელი, და შუენიერებაჲ მიუთხრობელი, და ნათელი პირისა ღმრთისაჲ; სადაიგი არიან კეთილნი, „რომელნი თუალმან არა იხილა, და ყურსა არა ესმა, და გულსა კაცისასა არა მოუჴდა“; (1 კორ. 2,9) სადა-იგი არს სასძლოჲ სულიერი, და ქორწილი ზეცისაჲ, და ბრძენნი იგი ქალწულნი ლამპრითა ბრწყინვალითა, და ყოველნი, რომელთა ჰმოსიეს სამოსელი საქორწინე; სადა-იგი არიან სავანენი საუკუნენი და საუნჯენი მეუფისანი და იერუსალჱმი ზეცისაჲ.

იხილენა ნიჭთა ამათ სიმრავლენი, ვითარ ყოველნი ესევითარითა სიტყჳთა გამოსახნა წინაჲსწარმეტყუელისა მიერ უფალმან? ეგრეთვე შემდგომთა მათ სიტყუათა, უკუეთუ ძალი გამოვიძიოთ თითოეულისა სიტყჳსა, ფრიადი ვპოოთ სიმდიდრე და ძალი გამოუთქუმელი.

აწ უკუე, ვინაჲთგან ესე ყოველნი კეთილნი სიყუარულითა და კეთილის-ყოფითა მოყუსისაჲთა აღგჳთქუა უფალმან, ნუმცა უდებ ვიქმნებით, გევედრები, არამედ ყოვლით კერძო ვისწრაფოთ მცნებათა უფლისათა, კეთილთა ამათ და ადვილთა, აღსრულებად. დაღაცათუმცა ცეცხლი წინამდებარე იყო და მახჳლნი ლესულნი, არავე ჯერ-იყო ჩუენდა რიდობად თავთა თჳსთა, რაჲთამცა მივემთხჳენით სასუფეველსა ცათასა და კეთილ-თა მათ დაუსრულებელთა...

...ი ესე, და უზეშთაეს ღუაწლთასა არს დიდებაჲ ესე მსგავსებისა ვნებათა ქრისტესთაჲსა. ხოლო უკუეთუ ამისა შემდგომად ყოფადიცა იგი მოწამეთა ზედა გნებავს სმენად, სიტყუაჲ არა იპოების გამომეტყუელი, რამეთუ „არცა თუალმან იხილა, არცა ყურსა ესმა, არცა გულსა კაცისასა მოუჴდა, რომელი-იგი განუმზადა ღმერთმან მოყუარე-თა მისთა“. (1 კორ. 2,9)

ხოლო არავინ ესრეთ შეიყუარა ღმერთი, ვითარ მოციქულთა და მოწამეთა. ვინ უკუე უძლოს მათთჳს განმზადებულისა მის დიდებისა თქუმად, რამეთუ სატანჯველნი ესე ამის საწუთროჲსანი მცირედ ჟამ აღესრულნეს მათ ზედა; ხოლო შემდგომად ამიერ განსლვისა აღვიდეს ზეცად, წინაუძღოდეს მათ ანგელოზნი და მთავარანგელოზნი, და ყოველნივე ზეცისა ძალნი მოეგებვოდეს და აქებდეს მათ და ამბორს-უყოფდეს ესოდენისა მის ახოვნებისათჳს. და ესრეთ დიდითა ქებითა და დიდებითა შეიყვანნეს წინაშე ყოველთა მეუფისა, სადა-იგი მჯდომარე არს საყდართა ზედა დიდებისა მისისათა და იდიდების ქერობინთა მიერ და სერაბინთა. ხოლო შე-რაჲ-ვიდეს, თაყუანის-სცეს უფალსა მათსა და ღმერთსა და მეუფესა; და შეიწყნარნა იგინი დიდითა პატივითა არა ვითარცა მონანი, არამედ ვითარცა მეგობარნი, ვითარცა ეტყოდა სახარებასა შინა, ვითარმედ: „თქუენ მეგობარნი ჩემნი ხართ, არღარა გეტყჳ თქუენ მონა“. (იოან....

...მელიმცა ჟამი კმა-მეყო ანუ რომლითამცა ენითა უძლე მიუთხრობელთა მათ კეთილთა მისთა თქუმად?

ხოლო სულიერნი კუალად ქველისმოქმედებანი და კეთილნი მისნი რაბამ არიან, პავლესი ისმინე, რასა იტყჳს: „რომელი თუალმან არა იხილა, და ყურსა არა ესმა, და გულსა კაცისასა არა მოუჴდა, რაჲ-იგი განუმზადა ღმერთმან მოყუარეთა მისთა“. (1 კორ. 2,9) და აწ უკუე ჩუენისავე წყალობისა და ქველისმოქმედებისათჳს იტყჳს სიტყუათა ამათ: ნუ ჰზრუნავთ ხვალისაო და ნუ ცუდად აჭირვებთ თავთა თქუენთა, რამეთუ ვინაჲთგან მე გიურვი თქუენ, არა გიჴმდა ყოვლადვე ზრუნვაჲ, გარნა სულმოკლებისა თქუენისათჳს კმა არს ზრუნვაჲ მის დღისაჲ, რომელსა შინა იყვნეთ, ხვალისასა ნუღარა ჰზრუნავთ.

უკუეთუ დღეს იზრუნოთ ხვალისა, ხვალე კუალად ზრუნვაჲვე გიჴმს, რაჲ არს უკუე ნამეტნავი ესე, რაჲსათჳს აიძულებთ დღესა უმეტეს ქონებად ჭირისა მის მისდა განთჳსებულისა და შრომათა მისთა ზედა შესძინებთ ხვალისასაცა ზრუნვასა ტჳრთად? და ეგრეთცა ხვალესა მას არავე აღუსუბუქებთ. მოგეცა დღე, რაჲთა მისსა ზრუნვიდეთ, რაჲსათჳს მეორისაცა დღისა ზრუნვასა მის ზედა დაჰკრებთ? არა თუ მის ზედა დადებული თქუენ მიერ ზრუნვაჲ და ჭირი არა კმა არს მისდა? რაჲსათჳს უმეტესად დაუმძიმებთ?

სწავლაჲ კბ: რაჲთა სურვიელ ვიყვნეთ კეთილთა საქმეთა მიმართ და მოუწყინებელად ვევედრებ...

...და მოუგონებელად უაღრეს წყალობაჲ ღმრთისაჲ და მოწყალებაჲ კაცთაჲ. ნეტარ არიან უკუე ჭეშმარიტად მოწყალენი, რამეთუ იგინი შეიწყალნენ წყალობითა მით სანატრელითა, საწადელითა და მოუგონებელითა, „რომელი თუალმან არა იხილა, და ყურსა არა ესმა, და გულსა კაცისასა არა მოუჴდა, რომელი-იგი განუმზადა ღმერთმან მოყუარეთა თჳსთა“. (1 კორ. 2,9)

ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „ნეტარ არიან წმიდანი გულითა, რამეთუ მათ ღმერთი იხილონ“ (5,8).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: დიდ არს საიდუმლოჲ ესე ნიჭთა უფლისათაჲ და მიუთხრობელ, რამეთუ ესერა ხილვაჲ ღმრთისაჲ აღუთქუა წმიდათა გულითა, რომლისათჳს თქუა დიდმან იოვანე, ღმრთისმეტყუელებისა ნესტუმან, ვითარმედ: „ღმერთი არავინ სადა იხილა“. (იოან. 1,18) დაამტკიცებს ნეტარი პავლეცა სიტყუასა ამას და იტყჳს: „რომელი იხილა არავინ კაცთაგანმან, არცა ხილვად ჴელ-ეწიფების“. (1 ტიმ. 6,16) ვითარ არს სიტყუაჲ ესე, რომელ უფალმან თქუა: „ნეტარ იყვნენ წმიდანი გულითა, რამეთუ მათ ღმერთი იხილონ“, და ნეტართა მათ მოციქულთა თქუეს, ვითარმედ შეუძლებელ არს ხილვაჲ ღმრთისაჲ? გარნა ესე ესრეთ გულისჴმა-ვყოთ: არცა უფალი შეუძლებელსა რასმე იტყჳს და არაყოფადსა, არცა იგინი გარეგან ბრძანებისა მისისა რასმე ქადაგებენ. არამედ ბუნება...