წინასწარმეტყველება ესაიასი 7:1

„და იქმნა დღეთა შინა აქაზისთა და იოათამისთა ძისა ოზიასთა, მეფისა იუდაჲსთა“ (ესაია 7:1).

1.

რაც მრავალჯერ მითქვამს, ამას ახლაც ვიტყვი: ძველად წინასწარმეტყველებები იმისთვის კი არ ხდებოდა, რომ იუდეველებს უბრალოდ მომავალი გაეგოთ, არამედ იმისთვის, რომ როცა ამას შეიტყობდნენ, აქედან სარგებელი მიეღოთ: მუქარის შიშით უფრო გონიერნი გამხდარიყვნენ, სიკეთეთა აღთქმით კი სათნოების საქმეში უფრო გულმოდგინენი, რადგან ორივე მხრიდან სწავლობდნენ ღვთის ძალასაც და მათდამი მის მზრუნველობასაც. სწორედ ამ მიზეზით ითქმებოდა წინასწარ ის, რაც ითქმებოდა: რათა არ ეფიქრათ, თითქოს მომხდარი უბრალოდ და შემთხვევით მოდიოდა, ბუნების რაღაც თანმიმდევრობით ან საქმეთა დინებით, არამედ სცოდნოდათ, რომ ეს ორივე ზემოდან და ღვთის განჩინებით ხდება; ეს კი მათ უდიდესად ეხმარებოდა ღვთის შემეცნებაში. მაგრამ, როგორც ადრე უკვე გითხარით, წინასწარმეტყველებას მტკიცებულება იმავე ჟამს არ ჰქონდა: სიტყვები მაშინ ითქმებოდა, საქმეები კი მრავალი დროის...

...უპირველესად, აქაც ვერ იტყვიან წინააღმდეგობის ჩრდილსაც კი. რადგან თუნდაც იქ არ ყოფილიყავი, როცა ქალწულისაგან იშობოდა, წინასწარმეტყველისთვის უნდა გერწმუნა, რომელიც ამბობს: „აჰა, ქალწულმან მუცლად-იღოს და შვეს ძე და უწოდონ სახელი მისი ემმანუილ“ (ესაია 7:14). თუ იქ არ იყავი, როცა ხორცით შემოსილი დედამიწაზე დადიოდა და მეუფე მონებთან ერთად ცხოვრობდა, იერემიას მიმართე; ის ასე დაგელაპარაკება: „ესე არს ღმერთი, არ შეირაცხოს სხუაჲ მის თანა“ (ბარუქ 3:36). „მოიპოვა ყოველი გზაჲ ზედმიწევნულებისაჲ. და მისცა იგი იაკობსა, ყრმასა თჳსსა, და ისრაილსა, შეყუარებულსა მის მიერ“ (ბარუქ 3:37). „ამის შემდგომად ქვეყანასა ზედა გამოჩნდა და კაცთა თანა იქცეოდა“ (ბარუქ 3:38).

4. უსხეულო მსახურება და მსხვერპლთა უარყოფა

და ყოველ სხვა შემთხვევაშიც დაინახავ, რომ წინასწარმეტყველები, რომელთა წიგნებს დღემდე ამაოდ ატრიალებ და აწვალებ, ამ საგნის გა...

...რადგან მისი შობის შესახებ წინასწარმეტყველებაც, ერთი მხრივ, თითქოს ისტორიაზეა ჩამოკიდებული, მაგრამ მასთან არაფერი აქვს საერთო; მაგალითად: „აჰა ქალწული მოუდგეს და შვეს ძე, და უწოდიან სახელი მისი ემმანუელ, რომელ არს თარგმანებით: ჩუენ თანა ღმერთი“ (მათ 1:23; შდრ. ესაია 7:14). „ლოდი, რომელ შეურაცხ-ყვეს მაშენებელთა“ (ფსალმ 117:22). „მაშენებლებში“ იუდეველებს გულისხმობს, რჯულის მოძღვრებს, მწიგნობრებსა და ფარისევლებს, რადგან ისინი მას იწუნებდნენ და ამბობდნენ: „სამარიტელ ხარ შან, და ეშმაკი არს შენ თანა“ (იოან 8:48); და კვლავ: „ესე კაცი არა არს ღმრთისაგან“ (იოან 9:16), „არამედ აცთუნებს ერსა“ (იოან 7:12). მაგრამ მაინც ეს დაწუნებული იმდენად რჩეული აღმოჩნდა, რომ კუთხის თავი გახდა. რადგან ყოველი ქვა არ გამოდგება კუთხისთვის, არამედ ყველაზე გამოცდილი და ისეთი, რომელსაც ორივე მხრიდან კედლების შეკვრა შეუძლია....

...რომლისათჳს დიდი მოციქული პავლე ცხად ჰყოფს, ვითარმედ: არა მადლით, არცა მინიჭებით, არამედ ყოვლით სავსებით, რომელ არს არსებით და გუამოვნებით, არა ჟამ რაოდენმე, არამედ სამარადისოდ ყოვლად განუშორებელად დაემკჳდრა ჩუენ შორის; და ამით სიტყჳთა გამოგჳთარგმანა ჩუენ მოციქულმან სახელი ემმანოელისი, რომელ არს "ჩუენ თანა ღმერთი" (ეს. 7:14); ვითარმედ არა ზოგს-რაჲმე, არამედ ყოვლად გუამოვნებით შეერთო სიტუაჲ ღმრთისაჲ ბუნებასა ამას მოკუდავსა. ხოლო არა გარე-შეიწერებოდა მარტივი იგი და შეურევნელი და აღურიცხუველი ბუნებაჲ ღმრთეებისაჲ, არამედ ყოვლად მამისა თანა იყო და ყოვლად საშოსა შინა დედისასა იყო; ყოვლითურთ სავსებაჲ ღმრთეებისაჲ ჴორცთა შინა მკჳდრ იყო, და ყოვლითურთ ცისა და ქუეყანისა აღმავსებელ იყო. ხოლო უკუეთუ ვისმე უცხო უჩნდეს, ამისი სახე ისწავენ ესრეთ, რამეთუ უკუეთუ ჴორცთა ამათ შინა ჩუენთა მოკუდავთა მყოფისა ამის სულისა გონებაჲ არა შეიწერების მათ შინა, არამედ ოდესმე ზეცად აღიწევის, და ვითარცა სარკითა განიცდის მუნ მყოფთა მათ შუენიერებათა, და კუალად, სიღრმედ ჯოჯოხეთისა შთაიწევის და იხილავს მისთა მათ საზარელებათა, რაოდენ უფროჲს საღმრთოჲ იგი გარე-შეუწერელი ბუნებაჲ სწორებით აღმავსებელ იყოს ყოვლისა, და იგივე ყოვლით სავსებით მკჳდრ ჴორცთა ამათ შინა, რომელ ჩუენგან მიიხუნა. აწ უკუ...

...ადამ — სულად განმაცხოველებელად", რამეთუ ესე ჩუეულებაჲ არს წერილთაჲ, და უფროჲსღა საწინაჲსწარმეტყუელოთა წიგნთა, ვითარ-იგი იერუსალემისათჳს იტყჳს წინაჲსწარმეტყუელი, ვითარმედ: "ქალაქ სიმართლისა გეწოდოს" (ეს. 1:26), და არა ეწოდა. და კუალად უფლისათჳს, ვითარმედ: "სახელი მისი ემმანოელ" (ეს. 7:14), რომელი არა ეწოდა. გარნა ცხად არს, ვითარმედ წინაჲსწარმეტყუელმან საქმე აღსრულებული სახელის-დებად შეჰრაცხა. გარნა შენ იხილე, ვითარ პირველისა ადამისთჳს ცხოველობაჲ ოდენ თქუა სამშჳნველისაჲ, ხოლო მეორისა ადამისთჳს — სული; არღარა თჳთ ოდენ ცხოველი, არამედ სხუათაცა განმაცხოველებელი, რაჲთა უმაღლესობაჲ საზომისაჲ გიჩუენოს, ვითარ იგი — განხრწნადისა ამის და წარმავალისა ცხორებისა დასაბამ, ხოლო ესე — უხრწნელისა და საუკუნოდ წარუვალისა დამწყებელ იქმნა.

მოციქულისაჲ: არამედ არა პირველად სულიერი იგი, არამედ მშჳნვიერი, მაშინღა სულიერი (15,46).

თარგმანი: ამისთჳს გამოაჩინებს ძუელისა მის ადამის პირველობასა, რაჲთა ცხად ყოს, ვითარმედ მისი იგი მცნებისა გარდასლვაჲ იყო მიზეზ სიტყჳსა ჴორცთა შეერთებისა და ღმრთისა განკაცებისა.

მოციქულისაჲ: პირველი იგი კაცი ქუეყნისაგან მიწისაჲ, ხოლო მეორე იგი კაცი — უფალი ზეცით (15,47).

თარგმანი: ესე სიტყუაჲ სასწავლე...

...და ალაგთა უფლისათა წრფელთა გულარძნილებითა თქუენითა ღრღჳანჰყოფთ; აღმოიკითხეთ, უკეთურნო, ზემოჲთრე სიტყუაჲ წინაწარმეტყუელისაჲ და აღიხილენით, ბრმანო, თუალნი თქუენნი, რასა იტყჳს ესაია: „და შესძინა უფალმან სიტყუად აქაზისა და ჰრქუა: ითხოე თავისა შენისა სასწაული უფლისა მიერ ღმრთისა სიღრმედ მიმართ გინა სიმაღლედ“. (ესაია 7,10-11) და მერმე იტყჳს: „თქუა ესაია: ისმინეთ აწ, სახლო დავითისო! ნუ მცირე არსა თქუენდა ღუაწლისა შემთხუევად კაცთა, და ვითარ ღუაწლსა შეამთხუევთ უფალსა? ამისთჳს მოგცეს თქუენ თავადმან უფალმან სასწაული: აჰა ესერა ქალწული მიუდგეს და შვეს ძე, და უწოდიან სახელი მისი ემმანუელ“. (ესაია 7,13-14) აწ უკუე ვინაჲთგან საქმე ესე, ვითარცა დიდი სასწაული და უცხოჲ, აღუთქუა ჩუენებად, უკუეთუ არა ქალწულისა უქორწინებელისა მოასწავებს უთესლოდ მუცლადღებასა და უხრწნელად შობასა, ვითარ-ეგე თქუენ წაჰრევთ, რაჲ სასწაული არს ანუ რაჲ საკჳრველი ქალწულისა ქორწინებაჲ და შეერთებითა მამაკაცისაჲთა მიდგომილებაჲ, რაჲთამცა ესე სასწაულად უცხოდ და განსაკჳრვებელად შემოიღო წინაწარმეტყუელმან? არამედ წინაწარმეტყუელმან ესრეთ თქუა: უგუნურნო და ცოფნო, ვინაჲთგან სასწაულთა ეძიებთ, სახლო დავითისო, - რამეთუ აქაზ მეფისა მიმართ იტყოდა, - და ღუაწლსა შეამთხუ...

...ქუა ვინმე პირველთაგანმან მამათამან სხუაჲცა სიტყუაჲ, ვითარმედ: ამისთჳს იქმნა მითხოაჲ ქალწულისაჲ იოსებისა, რაჲთა დაეფაროს საიდუმლოჲ იგი განკაცებისა ღმრთისაჲ მთავარსა მას ბნელისასა ეშმაკსა. რამეთუ ვინაჲთგან ესმა მას წინაწარმეტყუელისაგან, ვითარმედ: „აჰა ქალწული მიუდგეს და შვეს ძე, და უწოდიან სახელი მისი ევმანუელ“, (ესაია 7,14) მიერითგან მიმოვიდოდა, ვითარცა მსტოარი, და უმზერდა ქალწულთა, თუ ოდეს იხილოს ქალწული მიდგომილად, რამეთუ იცოდა, ვითარმედ მო-რაჲ-ვიდეს ქუეყანად უფალი, დაჴსნად არს მისი იგი ბოროტი მეუფებაჲ; და ენება ბრძოლისა აღდგინებად ჰურიათა მიერ ქალწულსა მას ზედა, რომელიცა იხილოს თჳნიერ მამაკაცისა მიდგომილად, რაჲთა მოაკლვიოს იგი. ამისთჳს მიითხოა ქალწული, და უეჭუელ იქმნა იგი მისგან, იხილა რაჲ მითხოილად და ვერ ცნა განჴორციელებაჲ უფლისაჲ და მისისა მის ძალისა დაჴსნაჲ. ესე არიან მიზეზნი მითხოისა მის ქალწულისანი, ჩუენისა ამის გულისჴმის-ყოფისაებრ, და სხუაჲ მრავალი, რომელი უწყის მხოლომან უფალმან და რომელთაცა მან გამოუცხადოს. ვინაჲთგან უკუე ესრეთ განგებულებით მიეთხოა იოსებს, ამისთჳს მახარებელმან წესისა მისებრ რჩულისა აღწერნა მშობელნი იგი იოსებისნი და ამით გამოაჩინა, ვითარმედ ქალწულიცა ტომისაგან დავითისა იყო, ვინაჲცა იოსებ იყო, ვითარცა განაგო მოსე, რაჲთა ა...