წინასწარმეტყველება ესაიასი 40:6

...აქ იგი სხეულის შესახებ მსჯელობას ავითარებს. ამიტომაც ამბობდა აბრაამი: „ხოლო მე ვარ მიწაჲ და ნაცარ“ (დაბ 18:27); ხოლო ესაია ამბობს: „ყოველი ჴორცი თივა და ყოველი დიდებაჲ კაცისა, ვითარცა ყუავილი თივისა“ (ესაია 40:6). რას ნიშნავს: „კაცი ამავოებასა მიემსგავსა“ (ფსალმ 143:4)? არარაობას, ამბობს იგი, რადგან ადამიანურთაგან არაფერია მყარი და არც მდგრადი, არამედ ყველაფერი გადაივლის და წარმავალია. „დღენი მისნი, ვითარცა აჩრდილნი, წარვლენ“ (ფსალმ 143:4), ესე იგი, მაშინაც კი, როცა ისინი აქ არიან, რაიმე ძალა არ აქვთ და სწრაფადაც მიფრინავენ.

3. ზეგარდამო ხსნა და ჭეშმარიტი ნათესაობა

და ეს თვით საქმეებზე დაკვირვებით განიხილე: წარმოიდგინე პატივებში მყოფნი, ეტლებზე მსხდომნი, ძალაუფლებაში მყოფნი, ისინი, ვინც საპყრობილეში აგდებენ და შოლტით სცემენ. რადგან რით განსხვავდებიან ისინი ჩრდილისგა...

...დამიანი ცრუა“? იმას, რასაც სხვაგან ამბობს: „კაცი ამავოებასა მიემსგავსა“ (ფსალმ 143:4). იგივე თქვა სხვა წინასწარმეტყველმაც: „ყოველი ჴორცი თივა და ყოველი დიდებაჲ კაცისა, ვითარცა ყუავილი თივისა“ (ესაია 40:6), ესე იგი, უაღრესად მდაბალი რამ არის, წარმდინარე, ჩრდილის, სიზმრისა და რაღაც ხატის მსგავსი.

4. მადლიერების მსხვერპლი და წმიდანთა სიკვდილი

და რათა შეიტყო, რომ ამას უბრალოდ ვარაუდით არ ვამბობ, ერთმა მთარგმნელმა თქვა: „მოტყუებაა“, სხვამ: „ტყუვდება“, კიდევ სხვამ: „ილევა“. ეს კი იმ პირველისგან დიდად განსხვავდება. რადგან ტყუილი სულის ბოროტებას ეკუთვნის; ხოლო განლევა, გადინება, ჩამოდინება, სიზმრად, ყვავილად და ჩრდილად ყოფნა ბუნებითი სიმცირის ნიშანია. რადგან იმავეს ამბობს, როგორც მაშინ, როცა ნათქვამია: „ხოლო მე ვარ მიწაჲ და ნაცარ“ (დაბ 18:27); და კვლავ: „რატომ ამპარტავნობს მიწა და ნაცარი?“ (ზირ 10:9)...

...ამიანს უყურებენ, რომელსაც არაფერი მტკიცე და უცვლელი არ აქვს, არამედ იმით ამაყობს, რაც მდინარის ნაკადზე უსწრაფესად მიედინება. და მართლაც, განა რამ შეიძლება იყოს ამჟამინდელი ცხოვრების მთელ დიდებაზე უმნიშვნელო, როცა ის ბალახის ყვავილს შეედარება? "ყოველი ჴორცი თივა და ყოველი დიდებაჲ კაცისა, ვითარცა ყუავილი თივისა" (ეს 40:6; 1 პეტ 1:24).

4. ქამის თავშეუკავებლობა და ნოეს შთამომავლობა (9:18)

ხედავთ, საყვარელნო, როგორ ჭეშმარიტად ხედავს რწმენის თვალი, როცა სული ღვთისკენ არის მიმართული? ხედავთ, როგორ ვერ შეიძლება ისინი მოტყუვდნენ რაიმე ხილულით, არამედ სწორ მსჯელობას გამოთქვამენ საგანთა შესახებ და არავითარ ცთუნებას არ ექვემდებარებიან? თუმცა, თუ ინებებთ, ისევ ჩვენი სიტყვის საგანს დავუბრუნდეთ და, კიდევ მცირეოდენის წარმოდგენის შემდეგ, დავამთავროთ მოძღვრება, რათა ნათქვამი თქვენს მეხსიერებაში დარჩეს. საღვთო წერილი, ღვთაებრივი სასწაულის შესახებ თხრობას რომ ამთავრებს, კიდევ სურს ჩვენთვის ცნობა მისცეს მართლისა და მისი შვილების შესახებ და ამბობს: "ხოლო იყუნეს ძენი ნოესნი გამოსრულ კიდობნისაგან: სემ, ქამ, და იაფეთ, ხოლო ქამ იყო მამაჲ ქანანისი. ესე სამნი, იყვნეს ძენი ნოესნი, ამათგან განითესნეს ყოველსა ზედა ქუეყანასა" (დ...

...ჲ კაცთამიერისა დიდებისაჲ, რამეთუ ჩუენ გუაქუს პატივი დიდი, რომლისა თანა ესე გინებაჲ არს და შეურაცხებაჲ. ვითარცა სიმდიდრჱ სოფლისაჲ მას სიმდიდრესა თანა სიგლახაკე არს, და ცხორებაჲ ესე თჳნიერ მისა სიკუდილ არს, ეგრეთვე დიდებაჲ ესე მას თანა კიცხევა არს და სირცხჳლ, რამეთუ „დიდებაჲ კაცისაჲ ვითარცა ყუავილი არს თივისაჲ“. (ესაია 40,6) ხოლო რაჲ არს უდარეს ყუავილისა და თივისა? დაღაცათუმცა არა ამაოჲ იყო, სულსა რაჲმცა არგო? არარაჲ! რამეთუ ავნებსცა უზომოდ და მონათა მონა-ჰყოფს მეძიებელთა მისთა. ხოლო არა უმჯობეს არსა აზნაურებაჲ, ვიდრე მონებაჲ, აზნაურებაჲ კაცთაგან და მონებაჲ ღმრთისაჲ? და უკუეთუ გიყუარს დიდებაჲ, უკუდავი იგი დიდებაჲ გიყუარდინ, რომლისა სარგებელი ფრიად არს, რამეთუ უკუდავ არს დიდებაჲ იგი.

რაჲ უკუე უმჯობეს არს: კაცთამიერი დიდებაჲ ანუ ღმრთისამიერი, ქუეყანასა ზედა ანუ ცათა შინა? ერთსა დღესა უმჯობეს არს გჳრგჳნოსნებაჲ ანუ დაუსრულებელთა მათ საუკუნეთა? მიეც გლახაკსა და ნუ მისცემ მომღერალსა, რაჲთა არა საფასესა შენსა თანა სულიცა შენი წარიწყმიდო და მისიცა, რამეთუ შენ ხარ წარწყმედისა მისისა მიზეზ, რომელი ბოროტისა მისთჳს პატივ-სცემ. რამეთუ უკუეთუმცა იცოდეს მგოსანთა და მომღერალთა, ვითარმედ უსარგებლო არს ჴელოვნებაჲ მათი, ადრევემცა დაცხრომილ იყვნეს საქმისა მისგან, ხოლ...

...ე, ვითარმცა შეწუხნა იგი, რომელსა არარად შეურაცხიან საფასენი?

უკუეთუ მეუღლეცა და შვილნი მოუკლნეს, ვითარმცა იჴსენა ძჳრი, რომელსა უსწავიეს არაშეწუხებაჲ შესუენებულთათჳს სასოებითა მით აღდგომისაჲთა?

უკუეთუ აგინოს და შეურაცხ-ყოს, ოდესმცა ელმოდა, რომელსა უსწავიეს, ვითარმედ საწუთროჲ ესე ვითარცა „ყუავილი თივისაჲ“ (შდრ. ესაია 40,6); (ფსალმ. 102,15) შერაცხილ არს? უკუეთუ ტანჯოსცა და დილეგად მისცეს, უსწავიეს მას, ვითარმედ: „დაღაცათუ გარეშე კაცი განირყუნების, არამედ შინაგანი განახლდების“; (2 კორ. 4,16) და ვითარმედ: „ჭირმან გამოცდილებაჲ ქმნის“. (შდრ. რომ. 5,3-4)

ჰხედავა, ვითარსა საზომსა მიაწევს ღმრთისმოყუარესა მას მოთმინებაჲ? განაახლებს და განანათლებს.

ამისთჳს გევედრები, ნუ ვავნებთ და მოვაუძლურებთ სულთა ჩუენთა ძჳრის-ჴსენებითა; რამეთუ ესე არა მედგრობისაგან მოყუსისა იქმნების, არამედ უკეთურებისაგან ჩუენისა და უძლურებისა.

აწ უკუე, ძმანო, გინა თუ გუაგინოს ვინ, გინა თუ გუცეს, გინა თუ წარიტაცოს ჩუენი, გინა თუ სხუაჲ რაჲმე ძჳრი შეგუამთხჳოს, ნუ განვრისხნებით, არამედ უფროჲსად მისთჳს ვცრემლოდით, რომელ სულსა თჳსსა ავნებს იგი. მიუტევნეთ შეცოდებანი მოყუსის...