სახარებაჲ მათესი 7:1

თ ა რ გ მ ა ნ ი: ამას სიტყუასა ნეტარი პავლეცა იტყჳს, და უფროჲსღა მასცა ქრისტე იტყჳს პირითა პავლესითა, ვითარმედ: „აწ შენ რასა განიკითხავ ძმასა შენსა? ანუ შენ რაჲსა შეურაცხ-ჰყოფ ძმასა შენსა?“ (რომ. 14,10) და „შენ ვინ ხარ, რომელი განიკითხავ სხჳსა მონასა?“ (რომ. 14,4) და კუალად იტყჳს: „ამისთჳს ნუვინ წინაჲსწარ ჟამისა გან-რასმე-იკითხვიდეთ, ვიდრემდე მოვიდეს უფალი და განანათლოს დაფარული იგი ბნელისაჲ და გამოაცხადნეს ზრახვანი იგი გულისანი“. (1 კორ. 4,5)

აწ უკუე ვითარ გულისჴმა-ვყოთ სიტყუაჲ ესე, არა ჯერ-არსა მოქმედთა ცოდვისათა ბრალობად? ვითარ უკუე სხუასა ადგილსა იტყჳს მოციქულივე: „ზედაადეგ ჟამითი-უჟამოდ, ამხილე, შეჰრისხენ და ნუგეშინის-ეც“? (2 ტიმ. 4,2) და კუალად იტყჳს: „რომელნი-იგი ცოდვიდენ, წინაშე ყოველთა ამხილე, რაჲთა სხუათა მათ ეშინოდის“. (1 ტიმ. 5,20) და კუალად ქრისტემან ჰრქუა პეტრეს: „უკუეთუ ცოდოს ძმამან, მივედ და ამხილე მას, რაჟამს შენ და იგი ხოლო...

1. ნუ განიკითხავთ, რაჲთა არა განიკითხნეთ. - უფალი მხილებას კი არ გიკრძალავს, არამედ სასჯელის დადებას, რადგანაც მხილება სარგებლობისთვისაა, ხოლო სასჯელის დადება - დაყვედრებისა და დამცირებისათვის, მით უმეტეს მაშინ, როცა თვითონ უფრო დიდთა ცოდვათა მქონე სხვებს საყვედურობს და განიკითხავს მას, ვისაც ბევრად უფრო მცირე ცოდვები აქვს და რომელთა განსჯაც მხოლოდ ღმერთს შეუძლია.

2-5. რამეთუ რომლითა განკითხვითა განიკითხვიდეთ, განიკითხნეთ, და რომლითა საწყაულითა მიუწყოთ, მოგეწყოს თქუენ. ანუ რაჲსა ხედავ წეულსა თუალსა შინა ძმისა შენისასა და დჳრესა თუალსა შინა შენსა არა განიცდი? ანუ ვითარ ჰრქუა ძმასა შენსა: მაცადე, და აღმოგიღო წუელი თუალისაგან შენისა, და აჰა ეგერა დჳრე თუალსა შინა შენსა! ორგულო, აღმოიღე პირველად დჳრე თუალისაგან შენისა და მაშინ იხილო აღმოღებად წუელი თუალისაგან ძმისა შენისა. - ვისაც სურვილი აქვს სხვებს უსაყვედუროს, თვითონ უნდა იყოს უბიწო; რადგან უკეთუ იგი, ვისაც თვითონ თვალში დირე ანუ დიდი ძელი, იგივე ცოდვა აქვს და სხვას, ბეწვის (წუელი) მქონეს, საყვედურობს, მას სირცხვილის გრძნობას კიდევ უფრო უკარგავს. უფალი გვაჩვენებს, აგრეთვე,...

...უცხოებს? იმათ, ვინც ბოროტებაში ცხოვრობენ, უსამართლობას ეტრფიან, უგუნურ სიტყვებს წარმოთქვამენ და სასარგებლოს არაფერს ამბობენ. ამრიგად, უცხოები მათი სიტყვებითა და საქმეებით ამოიცანი, როგორც ქრისტეც ამბობს: „ნაყოფთა მათთაგან იცნნეთ იგინი“ (მათ 7:16). რადგან, როგორც ბანაკებში მრავალი პაროლი და ნიშანი ეძლევათ, რათა თუ ოდესმე ღამის ბრძოლა მოხდება, ან ამდგარი მტვერი ყველაფერს ღამესავით დააბნელებს, ან სხვა არეულობა და შფოთი იქნება, ვინმემ თავისიანი მტრად არ დაინახოს და მოწინააღმდეგე თავისიანად არ მიიჩნიოს, ასევე აქაც წინასწარმეტყველი გაძლევს ნიშნებს, რომელთა მეშვეობითაც შეძლებ თავისიანისა და უცხოს ცნობას: იმის მიხედვით, რას ლაპარაკობს და რას აკეთებს, როცა ამბობს: „რომელთა პირი იტყოდა ამაოებასა, და მარჯუენე მათი იყო მარჯუენე სიცრუისა“ (ფსალმ 143:8). რადგან ახლაც ომია და ბრძოლა, და უაღრესად მძიმე ღამის ბრძოლა: დემონები ისვრიან, ვნებები მზაკვრობენ და ზრახვები აღდგებიან. საიდუმლოში განდობილთა შორისაც არის ნიშნები და სიმბოლოები; და...

...რადგან ამჟამინდელი ცხოვრებაც მწირობაა. და რატომ ვამბობ მწირობას, როცა ეს მწირობაზეც უფრო უმნიშვნელო რამეა? ამიტომ ქრისტემ მას გზაც უწოდა, როცა თქვა: „იწრო არს ბჭე და საჭირველ გზაჲ, რომელი მიიყვანებს ცხორებასა“ (მათე 7:14). რადგან ეს არის საუკეთესო სწავლება და, განსაკუთრებით, პირველი: ვიცოდეთ, რომ ამჟამინდელ ცხოვრებაში მდგმურები ვართ.

ამიტომ ძველებიც ამას აღიარებდნენ და სწორედ ამის გამო იყვნენ განსაკუთრებით საკვირველნი. ამასვე ცხადყოფდა პავლეც, როცა წერდა: „ამისთჳსცა არა სირცხჳლ-უჩნს მათი ღმერთსა სახელის-დებად მათდა ღმრთად“ (ებრ 11:16). რომელი მიზეზით, მითხარი? იმით, რომ „აღიარეს, რამეთუ სტუმარ და წარმავალ არიან იგინი ქუყანასა ზედა“ (ებრ 11:13). ეს არის ყოველი სათნოების ფესვი და საფუძველი. რადგან ვინც აქაურისთვის უცხოა, ზეციურის მოქალაქე...

...ც ვერაფერი იქნება. და რა არის ეკლესიის, უფრო სწორად კი სამკვიდროს, პირობები? მათში არაფერია დამამძიმებელი. ამბობს: „ყოველი რომელი გინდეს თქუენ, რაჲთა გიყონ კაცთა, ეგრეცა თქუენ ჰყავით მათა მიმართ“ (მათ 7:12). ხედავ, როგორ არაფერი უცხო არ შემოუტანია, არამედ ის, რაც ბუნებამ წინასწარ დააკანონა? ამბობს: რასაც თავად გინდა, რომ მოყვასებმა შენ მიმართ გააკეთონ, ის თავადაც გააკეთე მათ მიმართ.

გინდა, რომ გაქებდნენ? აქე. გინდა, რომ არ გძარცვავდნენ? ნურც შენ ძარცვავ. გინდა, რომ პატივს გცემდნენ? პატივი ეცი.

გინდა, რომ შეგიწყალებდნენ? შეიწყალე. გინდა, რომ უყვარდე? შენც შეიყვარე....

...თხოვთ, არ შევისმინებით და მიუღებლობით ვიგებთ; ან მოდუნებულად ვითხოვთ, და მოცემის დაყოვნებით ღმერთი ისე განაგებს, რომ მის წინაშე დაჟინებით ვიდგეთ; ესეც მცირე სარგებელი არ არის. რადგან თუ თქვენ, ამბობს, „უკუეთუ თქუენ, უკეთურთა, იცით მისაცემელი კეთილი მიცემად შვილთა თქუენთა“ (მათ 7:11), მით უფრო ჩვენმა ღმერთმა იცის მიცემაც, მიცემის დროც და მისაცემელიც. რადგან პავლემაც ითხოვა და არ მიიღო, ვინაიდან უსარგებლოს ითხოვდა; მოსემაც ითხოვა, და არც მას დაეთანხმა ღმერთი. ამიტომ, როცა არ შევისმინებით, ნუ განვდგებით, ნურც შევწუხდებით და მოვდუნდებით, არამედ დავრჩეთ მის წინაშე დაჟინებულ დგომასა და თხოვნაში. რადგან ღმერთი ყველაფერს სასარგებლოდ აღასრულებს.

„განრისხნებოდეთ და ნუ სცოდავთ; რაჲ სთქუათ გულთა შინა თქუენთა, სარეცელთა თქუენთა ზედა შეინანეთ“ (ფსალმ 4:5). რაც ადრე ვთქვი, იმასვე ახლაც ვამბობ. რადგან, რაკი მათ ღვთისშემეცნებისაკენ ხელჩაკიდებით წაყვანას აპირე...

...ამრიგად, მხოლოდ აღსარება კი არ არის საჭირო, არამედ მოთმინებაც, რათა აღსარებაში მუდამ დარჩე; ასევე ძლიერი ბრძოლა და უთვალავი ოფლი, რათა არ დაეცე, რადგან მრავალია საცდური და მრავალია დაბრკოლება. ამიტომაც არის ნათქვამი: „ვითარ-იგი იწრო არს ბჭე და საჭირველ გზაჲ“ (მათ 7:14).

ამიტომ ყოველი მხრიდან უნდა ვიყოთ შემოზღუდულნი, ყოველი მხრიდან სარტყელშემორტყმულნი; რადგან ყოველმხრივ ურიცხვი სიამოვნება ჩნდება, რომლებიც სულის თვალებს იზიდავს: სხეულთა, ფულის, ფუფუნების, უდებების, დიდების, რისხვის, ძალაუფლებისა და პირველობისმოყვარეობის სიამოვნებანი. ისინი ბრწყინვალე და მიმზიდველი სახით ჩანან და საკმარისნი არიან, რომ მოხიბლულნი შეიტყუონ — ისინი, ვისაც ჭეშმარიტება ძლიერ არ უყვარს; ჭეშმარიტება კი მკაცრია და არაფერს საამოს არ შეიცავს. რატომ? იმიტომ, რომ იგი მთელ სიამეს მომავალში ჰპირდება, ხოლო ისინი უკვე ახლა გვთავაზობენ პატივს, სიამოვნებებსა და მოსვენებებს - არა ჭეშმარიტს, არამედ მხოლოდ გარედან შეფერადებულს. ამიტომ, თუ ვინმე უხეში, მოდუნებული და უღონო აღმოჩნდება...

...ც მოწყალებას აღასრულებენ. თუ ასე მიხვალ, უთუოდ მიიღებ სათხოვარს. რადგან ამბობს: „უკუეთუ თქუენ, უკეთურთა, იცით მისაცემელი კეთილი მიცემად შვილთა თქუენთა, რაოდენ უფროჲსღა მამამან თქუენმან ზეცათამან მოსცეს კეთილი, რომელნი სთხოვდენ მას!“ (მათე 7:11). ზრახვას პავლე დაეჭვებას უწოდებს. ასევე მსურს, ამბობს, ქალებიც ღმერთთან მივიდნენ რისხვისა და ეჭვის გარეშე, ჰქონდეთ წმიდა ხელები, თავიანთ ვნებებს არ მიჰყვებოდნენ, არ იტაცებდნენ და არ ანგარებდნენ. რადგან რა სარგებელია, თუკი თვითონ არ იტაცებს, მაგრამ ამას ქმრის მეშვეობით აკეთებს?

ქალთაგან კი პავლე კიდევ უფრო მეტს ითხოვს. რა არის ეს? იმას, რასაც ამბობს: „ეგრეთვე დედათაჲ წესიერებისა სამკაულითა მორცხუად და ღირსებით შემკობად თავთა თჳსთა, არა განთხზვითა, ანუ ოქროჲთა ანუ მარგალიტითა ანუ სამოსლითა დიდფასისაჲთა, არამედ, რომელი-იგი ჰშუენის დედათა, რომელთა აღეთქუას ღმრთის მსახურებაჲ საქმეთა მიერ კეთილთა“ (...

...„დევნაში“ აქ ჭირებსა და ტკივილებს გულისხმობს. რადგან შეუძლებელია, სათნოების გზით მიმავალი კაცი მწუხარების, ჭირის, ტკივილისა და განსაცდელების გარეშე იყოს; როგორ იქნება მათ გარეშე ის, ვინც იმ გზას ადგას, რომელზეც ნათქვამია: „ვითარ-იგი იწრო არს ბჭე და საჭირველ გზაჲ" (მათ 7:14)? ან ის, ვინც ისმინა: „სოფელსა ამას ჭირი გაქუს" (იოან 16:33)? თუ იმ დროშიც იობი ამბობდა: „განსაცდელი არსა ცხორებაჲ კაცისაჲ ქუეყანასა ზედა" (იობ 7:1), ახლა მით უფრო არა? ამბობს: „ხოლო უკეთურნი კაცნი და გრძნეულნი წარემატებოდიან უძჳრესისა მიმართ, აცთუნებდენ და სცთებოდიან" (2 ტიმ 3:13). ნურაფერი შეგაძრწუნებს ამათგან, ამბობს: თუკი ისინი კეთილდღეობაში არიან, შენ კი განსაცდელებში, საქმის ბუნება ასეთია.

ჩემი მაგალითიდან შეგიძლია ისწავლო, რომ შეუძლებელია კაცი, რომელიც ბოროტებს ებრძვის, ჭირში არ იყოს. ...

...ჩვენ კი, ურიცხვი საზრუნავით საკუთარ თავს რომ ვიბოჭავთ და ურიცხვ ყოფით ტვირთს ვიკიდებთ, პირდაღებულნი და დაუდევრად მოდუნებულნი, როგორღა მოველით ვიწრო გზით სვლას? უბრალოდ კი არ უთქვამს, რომ იგი ვიწროა, არამედ გაკვირვებით: „ვითარ-იგი იწრო არს ბჭე და საჭირველ გზაჲ“ (მათ 7:14); ესე იგი, ფრიად ვიწროა. ასევე ვიქცევით ჩვენც, როცა რაიმე ფრიად გვაკვირვებს. და კვლავ ამბობს: „ვითარ-იგი იწრო არს ბჭე და საჭირველ გზაჲ, რომელი მიიყვანებს ცხორებასა, და მცირედნი არიან, რომელნი ჰპოებენ მას.“ (მათ 7:14). და სამართლიანად უწოდა მას ვიწრო. რადგან, როცა სიტყვებისათვისაც, აზრებისათვისაც, საქმეებისათვისაც და ყველაფრისათვის გვმართებს ანგარიშის მიცემა, იგი ჭეშმარიტად ვიწროა. ჩვენ კი მას კიდევ უფრო ვავიწროებთ, როცა საკუთარ თავს ვაფართოებთ, განვივრცობთ და ფეხებს ვშლით. რადგან ვიწრო გზა ყველასთვის ძნელია, მეტად კი გასუქებულისათვის, ხოლო ვინც საკუთარ თავს ადნობს და ილ...

...ებიდან თავის დაღწევის საშუალებაც ჩვენს ხელთაა. როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, ყველას თავისი წილი პასუხისმგებლობა აკისრია, ამიტომაც ყველამ თავისი წილი შეცდომებისა უნდა გამოასწოროს.

მოყვასის მიმართ ჩვენი სამართლიანი მიდგომა ასეთი უნდა იყოს: „ყველაფერში, როგორც გსურთ, რომ მოგექცნენ ადამიანები, თქვენც ისევე მოექეცით მათ“ (მათე 7.12).

რა მოკლე განმარტებაა, მაგრამ როგორი მრავლისმომცველი! ეს სიტყვები ყოველთვის გახსოვდეთ და ცხოვრების წესად გქონდეთ. უნდა ვეცადოთ იმასაც, რომ არ ვიყოთ გულგრილნი სხვათა მიმართ გამოჩენილი უსამართლობისადმი და დავიცვათ ტყუილუბრალოდ დაჩაგრული ადამიანი.

რაც შეეხება მტერთან მიმართებაში ჩვენს დამოკიდებულებას, აქ განვითარების ოთხი საფეხური არსებობს: პირველი - შეურაცხმყოფელს შენც სათანადო პასუხს სცემ (რაც ძველაღთქმისეული ანგარიშსწორებაა, - „კბილი კბილისა წილ“ და ახალი აღთქმისთვის მიუღებელია); მეორე - მოყენებული გულისტკივილისათვის სამაგიეროს არ მიაგებ, მაგრამ შინაგანად მრისხანებ; მესამე - დამცირებას უდრტვინველად იტან; მეოთხე - შენს მიმართ ჩადენილ უსამართლობას აღიქვამ, როგორც შენს სხვა ცოდვათა გამოსასყიდს, მადლიერი ხარ უფლისა და შინაგანად ხარობ. დაფიქრდი რომელ საფეხურზე დგახარ და მიხვდები როგორი ქრისტიანი ხარ. „შეიყვარე მტერი შენი“ - გვასწ...

...ული და სამეუფო, ერთადერთი და გადამრჩენი. მაცხოვარი გვაფრთხილებს: შევედით იწროჲსაგან ბჭისა, რამეთუ ვრცელ არს ბჭე და ფართო არს გზაჲ, რომელსა მიჰყავს წარსაწყმედელად, და მრავალნი ვლენან მას ზედა, ვითარ - იგი იწრო არს ბჭე და საჭირველ გზაჲ, რომელი მიიყვანებს ცხორებასა და მცირედნი არიან, რომელნი ჰპოვებენ მას (მათე 7,13-14).

ბედნიერია, ვისაც შეუძლია გაიმეოროს დავით წინასწარმეტყველის სიტყვები: „გზაჲ ჭეშმარიტებისაჲ სათნო-ვიყავ და სიმართლენი შენნი (უფალო) მე არა დავივიწყენ“ (ფსალმუნი 118,30).

ასეთი პიროვნება მზად არის თავი დასდოს მოყვასისათვის. იგი ცხოვრობს ახლობელთა და შორეულთა, განსაკუთრებით კი გაჭირვებულთადმი სიყვარულით, განსაცდელის ჟამს დიდად მომთმენი და შემნდობია, ტირის მტირალთან, წუხს მწუხარესთან, უხარის მხიარულთან; მან არ იცის შიში საფრთხის წინაშე;

მინდა ასეთი მაგალითი მოვიტანო ამერიკის პირველი პრეზიდენტის, ჯორჯ ვაშინგტონის ცხოვრებიდან:

როცა მას ცხრა წელი შეუსრულდა, მამამ დაბადების დღისათვის პატარა ცული უყიდა. გახარებული ბიჭუნა ბაღში გაიქცა იმ გადაწყვეტილებით, რომ მაშინვე გაესინჯა თავისი საჩუქარი. მამამისს აქ საუცხოო ხეხილი ჰქონდა ჩაყრილი და ხეივანი გაშენებული. პატარა ჯორჯმა დაიწყო ცულით მათი ჩეხვა.

საღამოს გავერანებული ბაღი რომ ნახა...

...,2), რათა აღასრულონ წმ. პავლეს დარიგება: „მოიღუაწე ღუაწლი იგი კეთილი სარწმუნოებისაჲ“(I ტიმ. 6,12).

როცა მეორე სიცოცხლეზე საუბრობს უფალი, ასე გვაფრთხილებს: „...იწრო არს ბჭე და საჭირველ გზაჲ, რომელი მიიყვანებს ცხორებასა, და მცირედნი არიან, რომელნი ჰპოებენ მას“(მათე 7,14).

გადის თვეები, წლები... დიდთა და მცირეთ, ჩინებულთა და უჩინოთა, ბოროტთა და კეთილთ - ყველას დაუდგება მიწიერ ყოფასთან განშორების დღე. გარდაცვალება სინამდვილეში ხელახალი შობაა სხვა სამყაროში. ბედნიერი ხარ, თუ ეს სიტყვები შენც შეგეხება: „ნეტარ არს გზა ეგე, რომელსა წარმართებულ ხარ დღეს, სულო, რამეთუ ადგილი განსასვენებელი მოგელის შენ“ (კურთხევანი).

მტკივნეულია ახლობელთან განშორება, მაგრამ ცრემლებისა და მწუხარების მიღმა უნდა დავინახოთ ნათელი დაუღამებელი, რომლითაც მოცულია განსვენებულის სული; უნდა დავინახოთ ქრისტეს მიერ სიკვდილის ძლევა.

გულდასმით უნდა ვიკითხოთ დიდებულთა და ღვთისსათნო ჩვენთა წინაპართა ისტორია, უნდა საფუძვლიანად გავეცნოთ წმიდათა ცხოვრებებს, რათა ვისწავლოთ, როგორ განვლიოთ საწუთრო და როგორ შევხვდეთ აღსასრულს.

მორწმუნისათვის სიკვდილის საიდუმლო იგივე თავისუფლების, მარადიული სიყვარულის საიდუმლოა.

ახლა ბევრი მიიჩნევს თავს...

...გამ 23:1). და ნეტარი პავლეც ეპისტოლეში ღაღადებდა: „ხოლო შენ რაჲსა განიკითხავ ძმასა შენსა" (რომ 14:10)? და ქრისტეც, მოწაფეებს მცნებებს რომ აძლევდა და იუდეველ ხალხს, მწიგნობრებსა და ფარისეველებს ასწავლიდა, ამბობდა: „ნუ განიკითხავთ, რაჲთა არა განიკითხნეთ" (მათ 7:1). რისთვის, ამბობს, დროის წინ იტაცებ მოსამართლის ღირსებას? რისთვის ასწრებ იმ მომავალ საშინელ დღეს? მოსამართლე გინდა იყო? საკუთარ თავსა და საკუთარ ცოდვებზე იყავი მოსამართლე. ამაში არავინ გიშლის ხელს — და, ამასთანავე, საკუთარ ცოდვებსაც გამოასწორებ და ზიანსაც არ მიიღებ. ხოლო თუ საკუთარ თავს ივიწყებ და სხვების მოსამართლედ ზიხარ, შეუმჩნევლად მხოლოდ უფრო მეტ ცოდვათა ტვირთს აგროვებ საკუთარ თავზე. ჩვენც, გევედრებით, ყოველმხრივ ავარიდოთ თავი მოყვასთა განკითხვას. თუმცა სასამართლო ხელმწიფებაც არ გაქვს და მხოლოდ ფიქრით გაიკითხავ, მაინც ცოდვის თანამონაწილე ხდები, როცა, არანაირი მტკიცებულების გარეშე, ხშირად მხოლოდ ეჭვითა და ცარიელი ცილისწამებით გაიკითხავ. ამიტომაც ნეტარი დავითი ღაღადებდა: „რომელი იტყჳნ იდუმალ მოყურისა თჳსისა ძჳრსა, ესე წარვსდევნო" (ფსალმ 100:5).

4. აბრაამის შუამდგომლობა სოდომისთვის...

...ლევ. 19:2). ხოლო აქა ესე: "რომელმან ტაძარი ღმრთისაჲ განხრწნას, განხრწნას იგი ღმერთმან" (1 კორ. 3:17). ამათი მეხუთე რიცხჳთა თჳთ თავადისა ქრისტესი არს, ვითარმედ: "ყოველი რომელი გინდეს, რაჲთა გიყონ თქუენ კაცთა, თქუენცა ჰყავთ მათდა მიმართ" (მათ. 7:12). ამათი დამცველი უნაკლულო იყოს ყოვლისაგან კეთილისა საქმისა, და ცოცხალ ორკერძოვე — სარწმუნოებისა და კეთილთა საქმეთა მიერ.

იგინი ვითარცა წარემართნეს, მოვიდეს ანტიოქიად და შეკრიბეს კრებული იგი და მისცეს წიგნი ჴელთა მათთა. და ვითარცა აღმოიკითხეს, განიხარეს ნუგეშინის-ცემასა მას ზედა (15,30-31).

თარგმანი: არა თჳსაგან თითოეულსა, არამედ ზოგად ყოველთა მისცეს, რაჲთა კადნიერებით ექადაგოს ერთბამად ყოველთა და არა თჳსაგან თითოეულსა, რომლისა აღმოკითხვითა ნუგეშინის-ეცა სულსა წარმართთასა.

იუდაცა და შილა, რამეთუ იგინი წინაჲსწარმეტყუელნი იყვნეს, მრავლითა სიტყჳთა ნუგეშინის-სცეს ძმათა მათ და დაამტკიცნეს (15,32).

თარგმანი: საცნაურ არს, ვითარმედ ახლისაცა ამის შჯულისა წინაჲსწარმეტყუელნი იყვნეს შემდგომად ქრისტესსა, ვითარ-ესე აწ იუდა და შილა, რომელთა ყოფადთა თხრობითა ნუგეშინის-სცეს მწუხარებასა ანტიოქიას მყოფთა ძმათასა და დაამტკიცნეს შერყეულნი...

...ესუ ქრისტესითა. მისსა დიდებაჲ და აწ და დღეთა მათ საუკუნეთაჲსა, ამინ (3,17-18).

თარგმანი: ამას პავლეცა ღაღადებს: "ეკრძალებოდეთ ძაღლთა მათგან" (ფილიპ. 3:2); და თჳთ თავადი უფალი: "ეკრძალენით მათგან, რომელნი მოვიდოდიან თქუენდა სამოსლითა ცხოვართაჲთა, ხოლო შინაგან იყვნენ მგელ" (მათ. 7:15), რამეთუ უმეტეს ყოვლისა მავნებელ არს თანა-აღრევაჲ უჯეროთა საცთურისაჲ და დამჴსნელ ყოვლისა წესიერებისა და კრძალულებისა სულიერისა; ვინაჲცა აღვირჩიოთ მახლობელ ყოფაჲ კაცთა წმიდათა და სიტყჳთ და საქმით მარგებელთაჲ, რომელთა მიერ აღორძნდების ჩუენ შორის ყოველი კეთილი, მადლითა და წყალობითა უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტესითა, რომლისაჲ არს დიდებაჲ და სიმტკიცე აწ და მარადის და ყოველთა საუკუნეთა, უკუნითი-უკუნისამდე, ამინ.

...ოვარნი აღიძრვიან თჳსებად და სიყუარულად ურთიერთას. ამისთჳს კაცთა რაბამ უჴმს მოსწრაფებაჲ თჳსებისათჳს ურთიერთას, ვითარცა სიტყჳერებითა და გულისჴმის-ყოფითა პატივ-ცემულთა. ვინაჲცა მაცხოვარი თჳთ ბუნებითისაგან წესისა ასწავებდა კაცთა, ვითარმედ: "ყოველი, რომელი გინდეს, რაჲთა გიყონ თქუენ კაცთა, თქუენცა ჰყვით მათდა მიმართ" (მათ. 7:12), რომელი-ესე არს მტკიცე საზღვარი ურთიერთას სიყუარულისაჲ. და ამისთჳს მცნებად არა პირველად, არამედ, ვითარ-იგი უსაკუთრეს არს, დასაბამითგანად უწოდს მოციქული სიყუარულსა, რამეთუ ბუნებითი არს, და რამეთუ ესე სიტყუაჲ გუასმიეს დასაბამსა სარწმუნოებისა ჩუენისასა ქრისტესგან, ვითარმედ: "ამით ცნან ყოველთა, რამეთუ ჩემნი მოწაფენი ხართ, უკუეთუ იყუარებოდით ურთიერთას" (იოან. 13:35) და "უფროჲსი ამისსა სიყუარული არა არს, რაჲთა სული თჳსი დადვას კაცმან მეგობრისა თჳსისათჳს" (იოან. 15:13).

მოციქულისაჲ: კუალად მცნებასა ახალსა მივსწერ თქუენდა, რომელი არს ჭეშმარიტ მის თანა და თქუენ შორის, რამეთუ ბნელი წარვალს და ნათელი იგი ჭეშმარიტი აწვე ჩანს. რომელმან თქუას ნათელსა შინა ყოფაჲ და ძმაჲ თჳსი სძულდეს, იგი ბნელსა შინა არს ვიდრე აქამომდე, ხოლო რომელსა უყუარდეს ძმაჲ თჳსი, იგი ნათელსა შინა...

...ობაჲ იგი სიტყუათა სახარებისათაჲ. რამეთუ არა მიმოგანთესულ არს წიგნებსა შინა წინაჲსწარმეტყუელთასა, არამედ მოკლედ ისწავების უფლისა მიერ: "შეიყუარო უფალი ღმერთი შენი და მოყუასი, ვითარცა თავი თჳსი" (მათ. 22:37,39), და "ყოველი, რომელი გინდეს, რაჲთა გიყონ თქუენ კაცთა, თქუენცა ეგრეთვე ჰყოფდით მათდა მიმართ" (მათ. 7:12).

მოციქულისაჲ: და ვითარცა-იგი წინაჲსწარ თქუა ესაია, —არათუმცა უფალმან საბაოთ დამიტევა ჩუენ თესლი, ვითარცა სოდომელნიმცა შევიქმნენით და გომორელთამცა მივემსგავსენით (9,29).

თარგმანი: უფალი საბაოთ "უფლად მჴედრობათა" გამოითარგმანების. და იგი თავადი არს, რომელი არცა ერთსა ნათესავსა შეურაცხ-ჰყოფს, რომელსა ჰრწმენეს მისი, არამედ მცირედღა თუ იყოს ნეშტი რომლისაცა ნათესავისა, მისსა მიმართ მორწმუნეთაჲსა, ჰყოფს მათ თესლ ნაყოფიერ, გამომღებელ ოცდაათეულისა, სამოცეულისა და ასეულისა.

ჳკუმენისი: შესაძლებელ არს, რაჲთა ქრისტესთჳსცა გულისჴმა-იყოფებოდის სიტყუაჲ ესე, ვითარცა იტყჳს წმიდათა შორის დიდი კჳრილე, რამეთუ იგი არს უფლისა მიერ მონიჭებული ჩუენდა ნაყოფი, "რამეთუ ყრმაჲ იშვა ძე და მოგუეცა ჩუენ" (ეს. 9:6). და არათუმცა იგი თავადი განჴორციელებულ იყო სათნო-ყოფითა მამისაჲთა, რომელმან მოავლინა იგი, არარაჲთმცა უმოლხ...

...იტყჳსა იჭუსა დაუტევებს ვის თანა თავისა თჳსისათჳს. ეგრეთვე მოწაფენიცა სარწმუნოებისა ჭეშმარიტისანი მოღუაწე იყვნენ მოგებად ცხორებისა პატიოსნისა და ყოვლისაგან ბიწისა განშორებულისა, რაჲთა არა ბოროტებითა საქმეთა თჳსთაჲთა ადგილ-სცენ წინააღმდგომთა გმობად სარწმუნოებისა ვითარცა თქუმულ არს: "ნაყოფთა მათთაგან იცნნეთ იგინი" (მათ. 7:16).

მოციქულისაჲ: არამედ ყოველსა შინა წარუდგინენით თავნი თქუენნი, ვითარცა ღმრთისმსახურთა (6,4).

თარგმანი: არა ხოლო ბიწისაგან თავისუფლებასა, არამედ ყოველთა კეთილთა მიერ აღსავსებასა ეძიებს, რაჲთა არა ხოლო კაცთა წინაშე სახილველად, არამედ ვითარცა წინაშე ღმრთისა, დაფარულთა მხედველისა, სრულებით მოიგონ, სიტყჳთ და საქმით, ნაყოფი ღმრთისმსახურებისაჲ, რომელი-ესე მაშინ საცნაურ არს, რაჟამს სწორებით მოღუაწე იყოს კაცი სარწმუნოებისათჳს მართლისა და საქმეთა კეთილთა.

მოციქულისაჲ: მოთმინებითა მრავლითა, ჭირთა შინა და ურვათა (6,4).

თარგმანი: ამიერითგან იწყებს და შემდგომითი-შემდგომად აღჰრაცხს ნაყოფთა ღმრთისმსახურებისათა; ესე იგი არს, რაჲთა ახოვნად თავს-იდებდენ ყოველსავე შემთხუევასა ჭირთა და განსაცდელთასა, და ესრეთ წარუდგინნენ ყოველთა კაცთა თავნი მათნი, უცილობელად და ჭეშმარიტად ღმრთისმსახურთა.

მოციქულისაჲ: იწროებათა შინა და ტანჯვათა, პყრობი...

...ერთი იგი ვისმე აქუნდა და არამცა მეორჱ შეუდგა მას. რამეთუ ოდესმე იტყჳს, ვი-თარმედ: „ამას ჰკიდავს შჯული და წინაჲსწარმეტყუელნი“; (მათ. 22,40) და ოდესმე იტყჳს: „ვითარ გნებავს თქუენ, რაჲთა გიყოფდენ კაცნი, თქუენცა ჰყოფდით მათა მიმართ, რამეთუ ესე არს შჯული და წინაჲსწარმეტყუელნი“; (მათ. 7,12); (შდრ. ლუკ. 6,31) და: „აღსრულებაჲ შჯულისაჲ სიყუარული არს“, (რომ. 13,10) რომელსა აქაცა მოასწავებს. რამეთუ უკუეთუ დადგრომაჲ სიხარულისაჲ სიყუარულისაგან არს, ხოლო სიყუარული დამარხვისაგან მცნებათაჲსა იქმნების, ხოლო მცნებაჲ იგი არს, რაჲთა ვიყუარებოდით ურთიერთას, რამეთუ დადგრომაჲ ღმრთისა თანა ურთიერთას სიყუარულისაგან იქმნების. ხოლო არა ესრეთ ლიტონი სიყუარული თქუა, არამედ სახჱცა მისი გამოაჩინა, რამე-თუ იტყჳს, ვითარმედ: „ვითარცა მე შეგიყუარენ თქუენ“. კუალად გამოა-ჩინებს, ვითარმედ არა სიძულილისაჲ არს წარსლვაჲ მისი მათგან, არამედ სიყუარულისაჲ. და უფროჲსად უჴმდა განკჳრვებაჲ ამისთჳს, რამეთუ „თქუენთჳს სულსა ჩემსა დავსდებო“, (შდრ. იოან. 10,15); (15,13) არამედ ესრეთ არასადა თქუა ესე, ვითარ ამას ადგილსა. გარნა ზემორე იტყოდა მწყ...

...ამ ყოფად ვართ მათ შინა, გინა თუ დავგლახაკნეთ, არარაჲ გუევნების სიგლახაკისა მისგან; რამეთუ არცა კეთილნი ამის საწუთროჲსანი არიან სახარულ, არცა ჭირნი - საგლოველ, არამედ ორივე შეურაცხ არს და ადრე წარმავალ; ამისთჳსცა „გზად“ წოდებულ არს ცხორებაჲ ესე ღმრთისა მიერ, ერთი იგი ფართოდ და მეორჱ იწროდ და საჭიროდ. (შდრ. მათ. 7,13-14) საუკუნოჲ საქმჱ სულისაჲ ყოველივე უკუდავად ჰგიეს - ტანჯვაჲცა და სუფევაჲცა. ამისთჳს უკუე ვიღუაწოთ, რაჲთა სატანჯველთაგან განვერნეთ და განსუენებაჲ ვპოვოთ.

რამეთუ რაჲ არს სარგებელი შუებისა ამის საწუთროჲსა? დღეს არს და ხვალე არა არს, დღეს არს ყუავილ ბრწყინვალე და ხვალე - მტუერ წარწყმედულ; დღეს არს ცეცხლ მოტყინარე და ხვალე - ნაცარ დამშრტალ. არამედ სულიერი არარაჲ არს ესრეთ, გარნა მარადის ჰგიეს იგი ბრწყინვალედ და ყუავის იგი შუენიერად და მარადღე უბრწყინვალე იქმნების, სიმდიდრჱ იგი არაოდეს დასცხრების, არას სხუასა მიეცემის, არცა დაილევის, არცა მოაწევს ოდეს ზრუნვასა და შურსა და შესმენასა, არცა ჴორცთა წარსწყმედს, არცა სულსა განხრწნის, რამეთუ ესე ყოველი სოფლისა სიმდიდრესა შინა იპოვების. ხოლო იგი დიდებაჲ არა ზუაობად მიიყვანებს, არცა ჴურვებასა შეუქმს, არცა ოდეს განილევის; და განსუენებაჲ იგი ზეცისაჲ ეგრეთვე უკუე ჰგიეს უცვალებელად და უკუდავად, არა...

...ი, ვი-თარმედ: „შესთხინენ იგინი საჴუმილსა მას ცეცხლისასა. მუნ იყოს ტირილი და ღრჭენაჲ კბილთაჲ“. იხილეა, რავდენნი გზანი არიან წარწყმედისანი? კლდე იგი და ეკალნი, და გზაჲ და ღუარძლი, და ბადესა შინა პოვნილი ჯერკუალი. ამისთჳს იტყოდა, ვითარმედ: „ფართო არს გზაჲ იგი წარწყმედად მიმყვანებელი, და მრავალნი ვლენან მას შინა“. (მათ. 7,13) ესე ყოველი რაჲ მიუთხრა და საშინელ-ყო აღსასრული სიტყჳსა თჳსისაჲ, მერმე ჰრქუა მათ:

ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „გულისჴმა-ჰყავთა ესე ყოველი? ხოლო მათ ჰრქუეს: ჰე, უფალო. და ჰრქუა მათ: ამისთჳს ყოველი მწიგნობარი, რომელი მოწაფე ყოფილ არს სასუფეველსა ცათასა, მსგავს არს იგი კაცსა სახლისა უფალსა, რომელმან გამოიღის საუნჯისაგან თჳსისა ძუელი და ახალი“ (13,51-52).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: ჰხედავა, ვითარ არა განაგდებს ძუელსა მას წერილსა, არამედ აქებს და სიმდიდრედ უწესს, და აქებს მოციქულთა, რამეთუ კე-თილად გულისჴმა-ჰყვეს იგი და ჰრწმენა უფლისაჲ? რამეთუ ამისთჳს ყოველივე შჯული და წინაჲსწარმეტყუელნი ქადაგებდეს. და ესე წმიდანი მოციქულნი მიამსგავსნა სახლისა უფალსა მდიდარსა და ჭეშმარიტად მწიგნობრად სახელ-სდვა მათ, რამეთუ ძუელისა მის წერილისა ძალი კეთილად ცნეს და ახალი ესე ქადაგებაჲ და მოძღურებაჲ ქრისტესი სარწმუნოებით და გულსმოდგინედ შეიწყნარეს და აღასრულეს. ხოლო...