სახარებაჲ მათესი 24:1

...ა ჰქმნეთ" (იოან. 14:12), რამეთუ ძალითა სულისა წმიდისაჲთა — ოფლითა და სუდარებითა, ვარშამანგებითა და აჩრდილებითა განიოტებდეს სენთა, რომელი-ესე არასადა წერილ არს ქრისტეს მიერ ქმნილად სახარებასა შინა. და კუალად, რომელი-იგი თქუა, ვითარმედ: "იქადაგოს სახარებაჲ ესე ყოველსა სოფელსა" (მათ. 24:14) და ვითარმედ: "წინაშე მეფეთა და მთავართა წარსდგეთ ჩემთჳს" (მათ. 10:18), ესე და სხუანი მრავალნი საუფლოთა სიტყუათა მიერ წინა-მოსწავებულნი, ამიერ საქმით აღსრულებულად მოგუეთხრობვიან. და კუალად, ქადაგებაჲ სჯულთა და წესთა მართლმადიდებლობისათაჲ იპოების აქა, რომელი არასადა სხუათა წიგნთა შინა იპოო თჳნიერ ამისსა. აქა იხილვების სულისა მიერ წმიდისა სწავლული მოციქულთადა — მცირედსა რასმე სიტყუად ღმრთეებისათჳს, ხოლო უმრავლესსა თქუმად კაცებისათჳს და ვნებისა, აღდგომისა და ამაღლებისა ქრისტესისა, რამეთუ ესე საძიებელ იყო პირველ, რაჲთა მდაბალთაგან და კაცობრივთა აღიყვანნენ მაღალთა მიმართ ღმრთეებისა მისისა ქადაგებათა, და აღდგომისაგან და ამაღლებისა გამოიძიონ ძალი ღმრთეებისა მისისაჲ.

გარნა, ვინაჲთგან მოწაფე იყო პავლესი...

...ას, ვითარცა-იგი იხილეთ, პეტრე და იოვანე ვითარ იყვნეს, და კუალად პავლე ვითარ იყო მათა მიმართ, რომელთა-იგი ყოველივე სათნოებაჲ აქუნდა, რამეთუ ესე საქმჱ სულისაგან სათნოჲსა და წმიდისა აღმოეცენების, ხოლო სადა უკეთურებაჲ იყოს, ესე ნერგი განჴმების, რამეთუ „რაჟამს განმრავლდეს უშჯულოებაჲ, განჴმეს სიყუარული მრავალთაჲ“. (მათ. 24,12) და წარმართთაცა ვერ მოაქცევენ სასწაულნი, ვი-თარ საქმენი კეთილნი და ცხორებაჲ სათნოჲ, ხოლო ცხორებასა ბრწყინვალე არარაჲ ჰყოფს, ვითარ სიყუარული. რამეთუ რაჟამს ქადაგებაჲ იგი არღა განვრცელებულ იყოს, სამართლად საძიებელ იყვნეს სასწაულნი, ხოლო აწ უფროჲსად საქმეთა კეთილთა ჯერ-არს მოგებაჲ, რამეთუ ვერარაჲ ესრეთ შეარცხუენს წარმართთა, ვითარ სათნოებაჲ, ვერცა რაჲ ესრეთ დააბრკოლებს, ვითარ უკეთურებაჲ; რამეთუ რაჟამს იხილოს მასწავლელი სიყუარულისაჲ სიძულილსა შინა და ანგაჰრებასა და ტაცებასა, არა ტყუვილად შეჰრაცხოსა სწავლაჲ იგი? და ჩუენ ვიქმნებით მიზეზ მათისა საცთურსა შინა დადგრომისა, რამეთუ მათისა სარწმუნოებისა საცთური უცნობიეს და ჩუენი ესე უყუარს, არამედ საქმეთა ჩუენთა მიერ დაიხრწევიან. ხოლო უკუეთუ იტყჳთ, ვითარმედ: პირველთა რად არა ჰბაძვენ? არამედ იგინი ჩუენ მიერ ეძიებენ სარგებელსა, რომელთა გუხედვენ და იტყჳან: გჳჩუენეთ სარწმუნოებაჲ თქუენი საქმეთა მი...

...ან ეძიებდა ჟამსა მარჯუესა, რაჲთა იგი მისცეს მათ“ (26,14-16).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: ესე იგი არს, ოდეს საკჳრველნი ესე საქმენი აღესრულებოდესო, ოდეს ესოდენ განეფინა წყალობაჲ მისი, ვიდრე დედანიცა მეძავნი მოიქცეოდეს, ოდეს სიმრავლე იგი ცოდვათაჲ აღიჴოცებოდა, ოდეს ესმა, ვითარმედ: „იქადაგოს სახარებაჲ ესე ყოველსა სოფელსა“, (მათ. 24,14) მაშინ საეშმაკოჲ იგი საქმე იწუართა უბადრუკმან მან და არა შეიკდიმა. რაჲსათჳს აჴსენა მახარებელმან ქალაქი მისი? რამეთუ იყო სხუაჲცა იუდა - იაკობისი.

„მაშინ წარვიდა ერთი იგი ათორმეტთაგანი“. არა ჰრიდა ამისაცა თქუმად, თუ: „ათორმეტთაგანი“, არცა სირცხჳლ-იჩინა. ესრეთ არცა ერთსა საყუედრელთა საქმეთაგანსა ჰფარვენ მახარებელნი, არამედ ყოველსავე ჭეშმარიტებით იტყჳან; რამეთუ ძალ-ედვა ესრეთ ლიტონად თქუმად, თუ: ერთი მოწაფეთაგანი, რამეთუ იყვნეს სხუანიცა.

ხოლო აწ განცხადებულად თქუა, „ათორმეტთაგანიო“. ესე იგი არს, რჩეულისა მისგან და პატივცემულისა კრებულისა, რომელი იყო პეტრეს თანა და იოვანესა, მან ქმნა განცემაჲ იგი; რამეთუ ყოველსავე ზედა ჭეშმარიტებისა თქუმად მოსწრაფე არიან და არა დაფარვად. ამისთჳს სასწაულთა მრავალთა თანაწარჰჴდებიან, ხოლო რომელ-იგი საყუედრელად და შეურაცხად ჩანან, არცა ერთსა საქმესა გინა სიტყუასა დაუტეობენ. და უფროჲსად ღმრთისმეტყუელი ი...

...და კუალად იტყჳს: „ძლიერ იყოს ქუეყანასა ზედა ნათესავი მისი“. (ფსალმ. 111,2) რამე-თუ ვითარცა ზემო თქუა უფალმან, ვითარმედ: „ჯერ-არს ყოფად“, (მათ.24,6) და კუალად თქუა, ვითარმედ: „იქადაგოს სახარებაჲ ესე სასუფეველისაჲ ყოველსა სოფელსა“, (მათ. 24,14) ეგრეთვე აქა მოასწავებს, ვითარმედ უეჭუელად ყოფად არს, რაჲ-ესე თქუა, და ეგოსვე ნათესავი მორწმუნეთაჲ და არცა ერ-თისაგან ძნელოვანთა მათ საქმეთაჲსა დაიჴსნას; არამედ იერუსალჱმიცა მოოჴრდეს, და უმრავლესნი ჰურიათანი უჩინო იქმნენ, მოწყუედილნი ფერად-ფერადითა სიკუდილითა, ხოლო ნათესავსა მას ქრისტეანეთასა ვერარაჲ მძლე ექმნას, ვერცა დაჴსნას ვერცა სიყმილმან, ვერცა სრვამან, ვერცა ძრვამან, ვერცა მოოჴრებამან ქალაქთამან, ვერცა ქრისტემტყუვართა და მაცთურთა და ცრუწინაჲსწარმეტყუელთა, ვერცა მიცემამან ჭირთა და ტანჯვათა, ვერცა მოწყუედამან და მოძულებამან ყოველთაგან წარმართთა, არცა სხუამან რამანვე განსაცდელმან. ამისთჳს დაამტკიცა ძლიერად სიტყუაჲ და თქუა ესე: „ცანი და ქუეყანაჲ წარჴდენ, ხოლო სიტყუანი ჩემნი არასადა წარჴდენ“. ესე იგი არს, ვითარმედ: ნივთთა ამათ მტკიცეთა და შეურყეველთა უადვილეს არს დაჴსნაჲ და წარსლვაჲ, ვიდრეღა სიტყუათა ჩემთაგანიმცა რაჲმე არა აღეს...

...ბელადო“, ესე იგი არს, შესასმენელად და სამხილებელად და პირის დასაყოფელად; რაჲთა გამოჩნდეს, ვი-თარმედ ჩემ მიერ ყოველივე ვქმენ, არამედ იგინი თჳსსავე უკეთურებასა ზედა ეგნეს; ვითარცა სხუასა ადგილსა იტყჳს, ვითარმედ: „იქადაგოს სახარებაჲ ესე ყოველსა სოფელსა საწამებელად ყოველთა წარმართთა, და მაშინ მოიწიოს აღსასრული“; (მათ. 24,14) ესე იგი არს, საწამებელად და სამხილებელად მათდა, რომელთა არა ინებონ მოსლვაჲ სარწმუნოებად, რამეთუ ვერვინ უძლოს თქუმად, თუ: მე არა მესმა. ამისთჳს განვავლენ ქადაგებასა ამას ყოველსა სოფელსა, რაჲთა შესწამებდეს ყოველთა წარმართთა ქადაგებაჲ იგი, ვითარმედ ესმა და არა შეიწყნარეს. ამისთჳს კიდეთა ქუეყანისათა ისმა სიტყუაჲ სახარებისაჲ.

სწავლაჲ კე ვითარმედ ჯერ-არს მარადის მადლობაჲ ღმრთისაჲ

აწ უკუე, საყუარელნო, ესე ყოველი გულისჴმა-ვყოთ და მოსწრაფე ვიყვნეთ ჩუენცა ჩუენებად მოყუასთა ზედა ყოვლისავე ხარკებისა სარგებელად სულთა მათთა, ვითარცა უფალმან აჩუენა ჩუენ ყოველთა ზედა და დღითი-დღე აჩუენებს აურაცხელთა მათ ქველისმოქმედებათა მისთა, რომელთათჳს თანაგუაც მარადის მადლობისა შეწირვად მისა საქმით და სიტყჳთ. არა თუ მას ეჴმარების ჩუენმიერი მადლობაჲ, არამედ ჩუენ მადლობითა მისითა თავთა ჩუენთა კეთილსა უყოფთ და სიყუარულად მეუფისა ჩუენისა მოვალთ, რამეთუ უკ...

...თა ხარკებითა გუამცნებს სიყუარულსა და შურისმეძიებელ არს მათ ზედა, რომელთა მცნებაჲ ესე უგულებელს-ყონ, რამეთუ უწყის, ვითარმედ არარაჲ ესრეთ აღაორძინებს და განამტკიცებს ჩუენ შორის ყოველსა ბოროტსა, ვითარ დაჴსნაჲ სიყუარულისაჲ. ამისთჳს თქუმულ არს, ვითარმედ: „განმრავლებითა ურჩულოებისაჲთა განჴმეს სიყუარული მრავალთაჲ“. (მათ. 24,12) ამისითა ნაკლულევანებითა კაენ ძმისა მკლველ იქმნა; ეგრეთვე ესავ განვარდა; ეგრეთვე ძმათა იოსებისთა ქმნეს ბოროტი. და ვინმცა აღრაცხა სიმრავლე ბოროტთაჲ მათ, რომელნი შემოვიდეს განჴმობითა და მოკლებითა სიყუარულისაჲთა?

ამისთჳს უფალი ყოველსავე წინააღმდგომსა სიყუარულისასა განსდევნის კაცთაგან და მას დაამტკიცებს მონათა შორის მისთა. და არა კმაყო ზემოთქუმულთა ამათ ზედა, არამედ სხუაჲცა მრავალი შესძინა დასამტკიცებელად სიყუარულისა, რაჲთა გულისჴმა-ვყოთ, რაოდენ სათნო-უჩნს სათნოებაჲ ესე. რამეთუ განაწესა რაჲ მრისხანეთათჳს და შეურაცხისმყოფელთა მოყუსისათა თანამდებობაჲ სასჯელისაჲ, თანამდებობაჲ კრებულისაგან განვრდომისაჲ, თანამდებობაჲ გეჰენიისაჲ, კუალადცა შესძინა და თქუა: ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „უკუეთუ შესწირვიდე შესაწირავსა საკურთხეველსა ზედა და მუნ მოგეჴსენოს შენ, ვითარმედ ძმაჲ შენი გულძჳრ რაჲმე არს შენთჳს, დაუტევე შესაწირავი იგი წინაშე საკურთხეველსა მას,...

...ცირედღა, წუთერთ, მომავალი იგი მოვიდეს და არა ყოვნოს“. (ებრ. 10,37) რამეთუ სასწაულნიცა აღსრულებულ არიან მოახლებისა მის დღისანი, ვითარცა იტყჳს უფალი, ვითარმედ: „იქადაგოს სახარებაჲ ესე სასუფეველისაჲ ყოველსა სოფელსა საწამებელად ყოველთა წარმართთა, და მაშინ მოიწიოს აღსასრული“. (მათ. 24,14) გულისჴმა-ყავთ კეთილად თქუმული ესე. არა თქუა, თუ: ოდეს ჰრწმენეს ყოველთა კაცთა, არამედ: ოდეს იქადაგოსო ყოველთა მიმართ; და ამისთჳს თქუა, ვითარმედ: „საწამებელად წარმართთა“, რაჲთა ვცნათ, ვითარმედ არა თუ მოელის, რაჲთა ყოველთა ჰრწმენეს და ესრეთ მოვიდეს; რამეთუ სიტყუაჲ იგი, თუ: „საწამებელად წარმართთა“, ამას მოასწავებს, ვითარმედ შემასმენელად, სამხილებელად და დასასჯელად მა-თა, რომელთაცა არა ჰრწმენა.

ხოლო ჩუენ ესე ყოველი გუესმის, გუძინავს და სიზმართა ვხედავთ, ვითარცა შუაღამეს შეპყრობილნი მთრვალობითა, რამეთუ ჭეშმარიტად არარაჲთა განყოფილ არიან სიზმართაგან საქმენი ამის საწუთროჲსანი, გინა თუ სიხარულისა მომატყუებელ იყვნენ, გინა თუ მწუხარებისა. ამისთჳს გევედრები, ძმანო ჩემნო, განვიღჳძოთ ძილისა მისგან მცონარებისა და მივხედნეთ მზესა მას სიმართლისასა, რამეთუ არავის მძინარესა ჴელ-ეწიფების ხილვაჲ მზისაჲ, არცა განმხიარულებად თუალთა თჳსთაჲ შუენიერები...