სახარებაჲ მათესი 22:32

თ ა რ გ მ ა ნ ი: ესე იგი არს, არა იწოდებისო არაარსთაჲ და განქარვებულთაჲ და არღარასადა ყოფადთაჲ, არცა არააღდგომადთაჲ ღმერთი. რამეთუ არა თუ ესრეთ იტყჳს, თუ: მე ვიყავ ღმერთი აბრაჰამისი, ისაკისი და იაკობისი, არამედ „მე ვარო“. საცნაურ არს, ვითარმედ არსთაჲ და ცხოელთაჲ არს, არა თუ არაარსთაჲ. ვითარცა ადამ დღესა მას, რომელსა ჭამა ხისა მისგან, დაღაცათუ ცხოელ იყო, არამედ მკუდრად შერაცხილ იყო, ვინაჲთგან განჩინებაჲ სიკუდილისაჲ მიიღო, ეგრეთვე ესენი, დაღაცათუ მომკუდარ იყვნეს, არამედ სულითა და აღთქუმითა მით აღდგომისაჲთა ცხოელ იყვნეს.

თქუეს ვიეთმე, ვითარმედ: რაჲსათჳს უკუე იტყჳს მოციქული: „რამეთუ ამისთჳსცა ქრისტე მოკუდა და აღდგა, რაჲთა მკუდართაცა და ცხოელთაცა ზედა უფლებდეს“? (რომ. 14,9) არამედ უწყოდენ მეტყუელთა მათ, ვითარმედ ესე სიტყუაჲ პირველსა მას არა წინააღუდგების, რამეთუ მკუდარნი აჴსენნა მოციქულმან ჴორცითა მომკუდარნი, რომელთა ეგულების კუალად აღდგომაჲ, და ცხოელნი, რომელნი ჯერეთ სოფელსაღა შინა იქცევიან. და კუალად ესეცა გულისჴმა-ყავთ, ვითარმედ: იცის წერილმან სხუაჲცა სახე მკუდრობისაჲ, რომლისათჳსცა იტყჳს: „აცადენ...

23-28. მას დღესა შინა მოუჴდეს მას სადუკეველნი, რომელნი იტყოდეს, ვითარმედ: არა არს აღდგომაჲ. ჰკითხეს მას და ეტყოდეს: მოძღუარ, მოსე ესრეთ თქუა: უკუეთუ ვინმე მოკუდეს და არა ესუას შვილი, ესიძენ ძმაჲ მისი ცოლსა მისსა და აღუდგინენ თესლი ძმასა თჳსსა. იყვნეს უკუე ჩუენ შორის შჳდნი ძმანი. და პირველმან მან შეირთო და მოკუდა, და არა დაშთა თესლი, და დაუტევა ცოლი თჳსი ძმასა თჳსსა. ეგრეთვე მეორემან და მესამემან ვიდრე მეშჳდედმდე. ხოლო უკუანაჲსკნელ ყოველთასა მოკუდა დედაკაციცა იგი. აწ უკუე აღდგომასა მას ვისა შჳდთა მათგანისა იყოს იგი ცოლად, რამეთუ ყოველთა ესუა იგი? - როცა ფარისეველნი და ჰეროდიანნი დაადუმა, უფლის ცდუნებას ახლა სადუკევლები შეეცადნენ. მათი ერესი ასეთი იყო: ეწინააღმდეგებოდნენ რა ყველაფერში ფარისევლებს, სადუკევლებს არც აღდგომა სწამდათ, არც სული და არც ანგელოზი. ამჟამად მათ შეთხზეს ამბავი, რომელიც არ მომხდარა. ვთქვათ და ორმა ძმამ მართლაც შეირთო იგი ცოლად და მოკვდა, მესამემ როგორღა ვერ გაითვალისწინა წინა ორის მაგალითი და ვერ მოიფიქრა, რომ მასთან ქორწინებაზე უარი ეთქვა? სადუკევლებმა ეს იმიტომ შეთხზეს, რომ ქრისტე სიძნელის წინაშე დაეყენებინათ...

...ამიტომაც აღუარებდით, ამბობს, რადგან ღმერთი გყავთ ყველაზე აღმატებული, რომლის მსგავსი არავინაა, ყოველთა მეუფე და ყოველთა უფალი. თუმცა იგი სათნო-მყოფელთა ღმერთად იწოდება, როგორც მაშინ, როცა ამბობს: „მე ვარ ღმერთი აბრაჰამისი და ღმერთი ისაკისი და ღმერთი იაკობისი“ (მათ 22:32). მაშ, როგორ ამბობს აქ, რომ იგი დემონებისაც არის? მაგრამ ის სხვაგვარად ითქმის და ეს - სხვაგვარად. იქ იმისთვის ამბობს, რომ მახლობლობა და მათდამი დიდი სიყვარული წარმოაჩინოს; აქ კი იმისთვის, რომ უპირატესობა გვაუწყოს.

„მარტოდმარტო მოქმედი დიდ საოცრებათა, რადგან უკუნისამდეა წყალობა მისი“ (ფსალმ 135:4). რადგან გამოაცხადა, რომ ღმერთთა უფალია და მეუფე, ამის შემდეგ ამ განცხადებას მტკიცებულებასაც აძლევს, ნათქვამს ამყარებს და მას კვლავ ძალის მიხედვით ქადაგებს. და არ თქვა: „რომელმაც ქმნა“, არამედ: „მოქმედი“...

...ამიტომაც ამბობდა: „ამისთჳსცა არა სირცხჳლ-უჩნს მათი ღმერთსა სახელის-დებად მათდა ღმრთად“ (ებრ 11:16). და როგორ იწოდებოდა იგი მათ ღმერთად? როცა ამბობდა: „მე ვარ ღმერთი აბრაჰამისი და ღმერთი ისაკისი და ღმერთი იაკობისი“ (მათ 22:32; შდრ. გამ 3:6). შემდეგ კი ამგვარი სახელდების მიზეზიც ზემოთ დაასახელა და თქვა: „მოსწყდეს ესე ყოველნი და არღა მოეღო მათ აღნათქუემი იგი, არამედ შორით იხილეს იგი და მოიკითხეს და აღიარეს, რამეთუ სტუმარ და წარმავალ არიან იგინი“ (ებრ 11:13). ეს არის მიზეზი; ამიტომაც დასძინა: „ამისთჳსცა არა სირცხჳლ-უჩნს მათი ღმერთსა სახელის-დებად მათდა ღმრთად“ (ებრ 11:16). რომელ მიზეზს? მითხარი. იმიტომ, რომ აღიარეს, უცხონი და ხიზნები ვართო, ახლანდელთან არაფერი გვაქვს საერთოო, არამედ ყოველივე ამქვეყნიურს მოსწყდნენ და ასე ცხოვრობდნენ უცხო ქვეყანაში....

...არამედ იმით, რომ რაიმე კეთილს აკეთებენ; ვინაიდან თუ ეს არ ახლავს, მკვდრებზე არაფრით უკეთესნი არ იქნებიან. და რათა გაიგო, მოისმინე, როგორ შეიძლება გარდაცვლილმაც იცოცხლოს. ამბობს: „არა არს ღმერთი მკუდართაჲ, არამედ ღმერთი ცხოველთაჲ." (მათ 22:32). მაგრამ, იტყვის ვინმე, ესეც კვლავ გამოცანაა. ამრიგად, ორივე განვმარტოთ. ვინმე ცოცხლადვე მკვდარია, როცა ცხოვრებას განცხრომაში ატარებს. როგორ?

მხოლოდ მუცლით ცხოვრობს, ხოლო სხვა გრძნობებით სრულიად არა; ანუ არ ხედავს იმას, რაც უნდა ხედავდეს, არ ისმენს იმას, რაც უნდა ისმენდეს, არ ამბობს იმას, რაც უნდა ამბობდეს, და არც ცოცხალთა საქმეებს აღასრულებს; არამედ როგორც ის, საწოლზე გაჭიმული, თვალებმილულული და ქუთუთოებმოკუმული, არსებულთაგან არაფერს გრძნობს, ასევეა ესეც; უფრო სწორად, ასე კი არა, გაცილებით უარესად. ის კი კეთილთა მიმართაც და ბოროტთა მიმართაც ერთნაირად უგრძნობელია; ეს კი მხოლოდ მათ გრძნობს, ბოროტებებს ვა...