სახარებაჲ ლუკაჲსი 2:14

...იერ არიან ფერჴნი მახარებელთა მათ მშჳდობისათანი, რომელნი ახარებენ კეთილსა! (10,15).

თარგმანი: აჰა განმიცხადებიეს, ვითარმედ: მოვლინებულ ვარო, მოციქული იტყჳს, მახარებელად მშჳდობისა და კეთილისა; მშჳდობისა მის, რომელი ღმრთისა მიერ განჴორციელებულისა კაცთა მოეცა, რომლისათჳს ანგელოზნიცა ჴმობდეს: "ქუეყანასა ზედა მშჳდობაჲ" (ლუკ. 2:14). ამისთჳს მიმოვვლი ყოველგან, რაჲთა უქადაგო კაცთა ძალი კეთილთა მათ მიუთხრობელთაჲ. ვინაჲცა, რომელნი-ეგე ურწმუნო ხართ, არა ჩემდა ურწმუნო ხართ, ჵ ჰურიანო, არამედ ესაიაჲსსა, პირველ მრავალთა წელთა მაუწყებელისა, ვითარმედ მოვივლინნეთ და ვქადაგოთ, რასა-ესე აწ ვქადაგებთ.

მოციქულისაჲ: არამედ არა ყოველთა ისმინეს სახარებისაჲ მის, რამეთუ ესაია იტყჳს: "უფალო, ვის-მე ჰრწმენა სასმენელი ჩუენი?" აწ უკუე სარწმუნოებაჲ სამე სმენისაგან არს, ხოლო სმენაჲ — სიტყჳთა ღმრთისაჲთა (10,16-17).

თარგმანი: რომელთანი-იგი ზემო ფერჴნი შეიმკვნეს სახარებითა მით მშჳდობისაჲთა, რაჲთა არავის უკჳრდეს, თუ რაჲსათჳს არა ყოველთა ჰრწმენა ღმრთივ მოვლინებული იგი ქადაგებაჲ მათი, ამისთჳს მისვე ესაიაჲს მიერ შემოიღებს სიტყუასა წინამოსწავებისასა. და ამითცა ჯერითა გულსავსე ჰყოფს მსმენელთა, ვითარმედ ღმერთი არაოდეს დაჰჴსნის თჳთმფლობელობასა კაცთასა, არცა ვის იძულებით მიიყვანებს მორჩ...

...ენისაჲ დაჯდომად ზეცათა შინა, რომლისა ხილვითა განიხარეს ზეცისათა და მეგობარ ჩუენდა იქმნნეს, რამეთუ უკუეთუ ერთისათჳს ცოდვილისა დიდსა სიხარულსა ჰყოფენ, რაჟამს მოიქცეს, რაოდენ უფროჲს ყოვლისათჳს ბუნებისა კაცთაჲსა განმხიარულებულნი ჴმობდეს: "დიდებაჲ მაღალთა შინა ღმერთსა, ქუეყანასა ზედა მშჳდობაჲ და კაცთა შორის სათნოებაჲ!" (ლუკ. 2:14) ამიერ ცხად არს, ვითარმედ ანგელოზნი არა დამაგებელნი, არამედ მოხარულნი ოდენ არიან დაგებასა ჩუენსა ზედა, რომელი ყო ზოგადმან მეუფემან ყოველთამან — ქრისტემან ღმერთმან.

...სა თჳთოეული, ვითარცა შემძლებელ იყო; თუ არა, ვითარცა არს ღმერთი, არა თუ წინაჲსწარმეტყუელთა, არამედ არცა თუ ანგელოზთა და მთავარანგელოზთა უხილავს. არამედ უკუეთუ ჰკითხო მათ ბუნებისა მისისათჳს, არარაჲ გესმეს მისთჳს, გარნა ესე, ვითარმედ: „დიდებაჲ მაღალთა შინა ღმერთსა, ქუეყანასა ზედა მშჳდობაჲ, და კაცთა შორის სათნოებაჲ“. (ლუკ. 2,14)

და უკუეთუ ქერობინთაგან ანუ სერაბინთა ინებო ცნობად, კუალად წმიდა არსისა იგი საიდუმლოჲ გესმეს, ვითარმედ: „სავსე არიან ცანი და ქუეყანაჲ დიდებითა მისითა“, (ესაია 6,3) და უკუეთუ უზეშთაესთარე ძალთა ჰკითხო, ყოველთა მიერ ქებაჲ ოდენ გესმეს მისი, რამეთუ იგი არს საქმე მათი. ხოლო ხილვად მისა ვერ ძალ-უც, გარნა ძჱ და სული წმიდაჲ ჰხედვენ მას, რამეთუ ყოველმანვე ბუნებამან დაბადებულთამან ვერ უძლოს ხილვად დაუბადებელისა მის; რამეთუ უკუეთუ უჴორცოთა ბუნებასა, რომელნი დაბადებულნივე არიან, ვერ შემძლებელ ვართ ხილვად განცხადებულად, და ესე მრავალგზის გამოჩინებულ არს ანგელოზთა მიერ, მაშა უჴორცოჲ იგი დაუბადებელი ბუნებაჲ ვითარმცა ვინ იხილა? ამისთჳსცა პავლე იტყჳს, ვითარმედ: „რომელი არავინ იხილა, ვერცა ხილვად შემძლებელ არს“. (1 ტიმ. 6,16) გარნა რასა იტყჳთ, ნუუკუე მამასა ოდენ აქუსა ესე...

...უფალმან ტყუე სიონისაჲ, და ვიყვენით ჩუენ ნუგეშინისცემულ. მაშინ აღივსო პირი ჩუენი სიხარული-თა, და ენაჲ ჩუენი - გალობითა“. (ფსალმ. 125,1-2) ხოლო ანგელოზნი და ყოველნი ზეცისა მჴედრობანი ღაღადებდეს: „დიდებაჲ მაღალთა შინა ღმერთსა, ქუეყანასა ზედა მშჳდობაჲ, და კაცთა შორის სათნოებაჲ“. (ლუკ. 2,14) და ყოველნივე იხარებდეს ძლევასა მას ზედა სიკუდილისასა.

ხოლო მძლავრი იგი და მბრძოლი ყოველთაჲ შეკრული ჴელითა და ფერჴით მდებარე იყო; და ყოველნი განკჳრვებულ იყვნეს, თუ ვითარ მეყსა შინა იქმნა დიდი იგი საკჳრველი, რომელ სიკუდილითა სიკუდილი შეიმუსრა, და ჯუარითა ესევითარი ვეშაპი პყრობილ იქმნა, და ჯოჯოხეთი წარმოიტყუენა. ხოლო უბადრუკი იგი ოდენ გოდებდა და კბილთა იღრჭენდა სულთა მათ ზედა, რომელნი განერნეს ჴელთაგან მისთა, ვითარცა წერილ არს, ვითარმედ: „ცოდვილმან იხილოს და განრისხნეს, კბილთა თჳსთა იღრჭენდეს, დადნეს, და გულისთქუმაჲ ცოდვილთაჲ წარწყმდეს“. (ფსალმ. 111,10)

იღრჭენდა კბილთა და ინანდა, რომელ ყოვლადვე იკადრა მაცხოვრისა ბრძოლად. რამეთუ პირველ ებრძოლა წმიდათა და არარაჲ ესევითარი შეემთხჳა. აბელი მოკლა, ესაია განხერხა, იერემია ტანჯა, იობი გამოცადა და სხუანი ყოველნი მამათმთავარნი, და არა იძლია.

ხოლო იკ...

...სა ზედა და ზოგად ყოველთა ზედა.

ხოლო მე ზემო ვთქუ, ვითარმედ საქმე უპყრიეს, რაჲ-იგი აქუნდა ადამს სამოთხესა შინა, გარნა აწ ამას გკითხავ: რაჲთა განყოფილ არს ანგელოზთაგან ესევითარი იგი კრებული, რომელნი დაუცადებელად ადიდებენ ღმერთსა: „დიდებაჲ მაღალთა შინა ღმერთსა, და ქუეყანასა ზედა მშჳდობაჲ, და კაცთა შორის სათნოებაჲ!“ (ლუკ. 2,14) ჭეშმარიტად მობაძავნი არიან უჴორცოთა ანგელოზთანი კაცნი იგი ჴორციელნი.

ხოლო რაჟამს გალობაჲ იგი საღმრთოჲ აღასრულონ, მერმე მუჴლთა მოიდრეკენ და ვედრებასა შესწირვენ ღმრთისა; ხოლო ვედრებაჲ მათი არა არს ცუდთა რაჲმე და ამაოთა საქმეთათჳს, არამედ ამას ევედრებიან, რაჲთა ღირს იქმნენ კადნიერებით დადგომად წინაშე საყდართა დიდებისათა, ოდეს-იგი მოვიდეს განკითხვად ცხოელთა და მკუდართა მხოლოდშობილი ძე ღმრთისაჲ, და რაჲთა არავის მათგანსა ესმას ჴმაჲ იგი საშინელი: „წარვედით ჩემგან, არა გიცნი თქუენ“. (შდრ. მათ. 25,41,12) კუალად ევედრებიან, რაჲთა სიწმიდი-თა გონებისაჲთა და სიმრავლითა სათნოებათაჲთა განვლონ ზღუაჲ ესე ამის ცხორებისაჲ და ღირს იქმნენ მიწევნად ნავთსაყუდელსა მას ზეცისა სასუფეველისასა. და წინაუძღჳს ვედრებისა მის მამაჲ და მოძღუარი, რაჲთა ყოველივე საქმე მათი წესიერ იყოს. და აღასრულნიან რაჲ წმიდანი იგი ლოცვა...

...და ჩუენცა ეგრეთვე გჳბრძანებს ყოფად, რაჲთა ჭეშმარიტისა მის სიყუარულისა მიერ ქუეყანისაგან ზეცად ავმაღლდეთ და ანგელოზთა მობაძავ ვიქმნეთ, რამეთუ იგინიცა ჩუენ ზედა ქმნილთა კეთილთათჳს განწყობილნი მადლობასა შესწირვიდეს ღმრთისა და იტყოდეს: „დიდებაჲ მაღალთა შინა ღმერთსა, ქუეყანასა ზედა მშჳდობაჲ, და კაცთა შორის სათნოებაჲ!“ (ლუკ. 2,14) და არა თქუეს, ვითარმედ: რაჲ არს ჩუენი საქმესა ამას შინა, რომელნი-ესე არა ქუეყანისანი ვართ, არცა კაცთა თანა შერაცხილ? არამედ უმეტესადღა მხიარულ იყვნეს, ვითარმცა იტყოდეს, ვითარმედ: ჩუენი არს კეთილი ესე ჩუენ თანამონათაჲ მათ, რამეთუ ესრეთ ბრძანებულ არს ჩუენდა სიყუარული მათი, ვიდრეღა კეთილნი მათნი თჳსად შეგჳრაცხიან. ეგრეთვე ნეტარი პავლე მარადის ყოვლისა სოფლისათჳს შესწირავს მადლობასა. ამისთჳს ჩუენცა მარადის ვჰმადლობდეთ მას ჩუენთჳსცა და მოყუასთათჳს, აურაცხელთა მათ კეთილთა მისთა ზედა, დიდთა და მცირეთა, და უფროჲსად არარაჲ არს მის მიერ მოცემული მცირე, არამედ ყოველნივე კეთილნი მისნი დიდ არიან და დიდებულ.

და რაჲთა სხუათა მათ თანაწარვჰჴდე, რომელნი უმრავლეს არიან ქჳშისა, ესე ხოლო ვაჴსენო: რაჲმცა სწორ იყო ჩუენთჳს ქმნილისა მის განგებულებისა მისისა, ვითარ მხოლოდშობილი ძე მისი ჩუენთჳს სიკუდილად მოავლინა, ჩუენთჳს - მტერთა ამათ და განდგომილთა; და...