თ ა რ გ მ ა ნ ი: რომელი-იგი ფრიად კაცთმოყუარე არს და ჩუენისა ცხორებისა მეძიებელ და ენება, რაჲთამცა უმადლოთა მათ პირნი დაუყვნა, ამისთჳს არარაჲ დაუტევა საქმჱ, რომელი მის მიერ ჯერ-იყო ქმნად, დაღაცათუ მათ არა გულისხმა-ყვეს. ამისთჳსცა წინაჲსწარმეტყუელმან ესე უწყოდა და იტყოდა: „რაჲთა განჰმართლდე სიტყჳთა შენითა და სძლო შჯასა შენსა“. ამისთჳს აქაცა, ვინაჲთგან სიმაღლე იგი სიტყუათა მისთაჲ არა შეიწყნარეს, არამედ გინებადცა იწყეს და მოკლვაჲ მისი ენება, ამისთჳსცა, განვიდა რაჲ ტაძრით, განკურნა განრღუეული იგი: ერ-თად, რაჲთა წარსლვითა მისითა მათსა გულისწყრომასა ნუგეშინის-სცეს, და მეორედ, რაჲთა ქმნითა მით სასწაულისაჲთა სიფიცხლჱ იგი და მოუდრეკელობაჲ მათი მოალბოს და სიტყუანი თჳსნი სარწმუნო-ყვნეს და ქმნას სასწაული არა ესრეთ ლიტონი, არამედ მაშინ ოდენ ქმნილი, რომელი არღასადა ქმნილ იყო, რამეთუ „საუკუნითგან არა სმენილ არსო, ვი-თარმედ აღუხილნა ვინ თუალნი ბრმად შობილისანი“. რამეთუ ბრმისა თუალნი ნუუკუედა განხუმულ იყვნენ, ხოლო შობით ბრმისანი არასადა აღებულ არიან. და...
სახარებაჲ იოვანესი 9:2
და ვითარცა წარვიდოდა იესუ, იხილა კაცი, ბრმაი შობითგან, ჰკითხვიდეს მოწაფენი მისნი და ეტყოდეს: რაბი, ვინ ცოდა: ამან, ანუ მშობელთა ამისთა, რამეთუ ბრმაი იშვა? რქვა მათ იესო: არცა ამან ცოდა, არცა მშობელთა ამისთა, არამედ რათა გამოცხადნეს საქმე ღმრთისაი მაგას ზედა (იოან. 9, 1-3).
მოწაფეთა იესო ქრისტესთა ჰქონდათ ის ჩვეულება, რომელ, როდესაც იხილვიდენ რომელსამე განსაკვირვებელსა მოვლენასა, ანუ როდესაც მიუვიდოდათ გულში რომელსამე საგანზედ ეჭვი, მაშინვე ჰკითხვიდენ მოძღვარსა და სთხოვდენ, რათა აუხსნას მან ეჭვი მათი. ახლაც დაინახეს რა კაცი შობითგან ბრმა, მაშინვე იფიქრეს თავის გულში რისგან დაემართა მას ეს დიდი უბედურება, და ჰკითხეს უფალსა: რაბი, ვინ ცოდა - ამან, ანუ მშობელთა ამისთა, რამეთუ ბრმა იშვა? როგორც ამ კითხვიდან სჩანს, მოწაფენი დარწმუნებულნი იყვნენ, რომელ კაცს ყოველი უბედურება და მწუხარება შეემთხვევა თვისი ბრალით და ცოდვით და ყოველი უბედურება და მწუხარება კაცისა არის სასჯელი ცოდვათათვის.
ახლაც არის, ძმანო ჩემნო, მეტადრე დაბალ წოდების ხალხში, ეს აზრი გავრცელებული: ახლაც როდესაც კაცი ჰნახავს, ანუ გაიგონებს თვისი მოყვასის უბედურებასა,...
რისთვის კითხეს, ძმანო ჩემნო, უფალსა მოწაფეთა მისთა: ვინ სცოდა ამან ანუ მშობელთა ამისთა რამეთუ ბრმა იშვა? მისთვის რომელ ებრაელნი ფიქრობდენ, უკეთუ კაცი დაბრმავდა, ანუ სხვა რომელიმე უბედურება ანუ სნეულება დაემართა, ეს მოხდა უთუოდ მისთვის, რომელ ანუ მან სცოდა ანუ ეწია მას ცოდვა მშობელთა მისთა. მაშა-სადამე ჰაზრისამებრ ებრაელთასა ყოველივე სნეულება და სხვაცა უბედურება კაცისა არის ნაყოფი რომლისამე მისისა ცოდვისა და ბრალისა. ახლაც ესრეთ ფიქრობს ყოველი, უბრალო დაბალი სოფლის კაცი.
რა უპასუხა მაცხოვარმან მოწაფეთა მისთა? თანახმა იყოა მაცხოვარი ამ ჰაზრისა, ესე იგი, ვითომც ყოველი კაცის სენი და უბედურება არის ნიშანი და შედეგი რომლისამე მისისა ცოდვისა? თუმცა მაცხოვარმან მოწაფეთა თვისთა აუხსნა, რომელ ის ბრმა განგებითა ღვთისათა იშვა ბრმად, რათა იდიდოს სახელი ღვთისა მისგან; გარნა ვიცით ჩვენ ნამდვილად სახარებისაგან, რომელ მაცხოვარიცა ესრედ ფიქრობდა და გვასწავლიდა, რომელ ყოველ ცოდვას, ყოველ უსჯულოებას, უთუოდ მისდევს რომელიმე უბედურება; ოდეს მაცხოვარმან განკურნა ოც და თვრამეტის წლის განრღვეული, მდებარე სარეცელსა ზედა, მაშინ უთხრა მას: აჰა ცოცხალ...
...და უკუნისამდე მის თანა ვიყო. რამეთუ ამას მოასწავებს სიტყუაჲ იგი, რომელი თქუა, ვითარმედ: „არღარა მხედვიდეთ მე“. იხილე უკუე, ვითარ ამის ორისა სახისა მიერ დაიჴსნების მათი იგი ბოროტი იჭჳ, რამეთუ არცა სასწაულთა ქმნაჲ არს ცოდვილისაჲ, არცა ღმრთისა თანა ყოფაჲ მარადის. და ამისთჳს ვერღარა უძლონ თქუმად, თუ: „ცოდვილი არს“, ანუ: „არა ღმრთისაგან არს“.
ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „ხოლო საშჯელისათჳს, რამეთუ მთავარი ამის სოფლისაჲ დაშჯილ არს“ (16,11).
თ ა რ გ მ ა ნ ი: კუალად აქა სიმართლისა თჳსისა სიტყუასა წარმოიღებს, რამეთუ უკუეთუ დასაბამითგანთა წმიდათა ვერ უძლეს ამის საქმისა ქმნაჲ, და მე ვქმენ და დავსაჯე მთავარი ამის სოფლისაჲ, ვი-თარ იტყჳან, თუ: „ცოდვილი არს“ და „არა ღმრთისაგან არს“? რამეთუ იტყჳან ჩემთჳს, თუ: „მაცთური არს, და ეშმაკი არს მის თანა“, ; (10,20) არამედ ამასცა ზედა მხილებაჲ აქუნდეს, რამეთუ უკუეთუმცა ესრეთ ვიყავ, ვი-თარმცა დავსაჯე მთავარი ამის სოფლისაჲ?
ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „ფრიადღა მაქუს სიტყუად თქუენდა, არამედ არღარა ძალ-გიც ტჳრთვად აწ. ხოლო ოდეს მოვიდეს სული იგი ჭეშმარიტებისაჲ, გიძღოდის ჭეშმარიტებასა ყოველსავე“ (16,12-13).
თ ა რ გ...
...; ; ; და აქაცა, ვინაჲთგან არარაჲ აქუნდა სიტყუაჲ, თქუეს, ვითარმედ: „შაბათსა დაჰჴსნის“, და კუალად: „ცოდვილი არსო“.
ეჰა დაბრმობილნო! რაჟამს-იგი აღტყინებულ იყვენით გულისწყრომითა, არა გკითხა ყოველთა ზოგად, ვითარმედ: „ვინ თქუენგანი მამხილებს მე ცოდვისათჳს“? და ვითარ ვერარაჲ ვინ თქუა თქუენგანმან, ამხილა, რამეთუ: უკუეთუმცა გაქუნდა რაჲ სიტყუაჲ, არამცა დასდუმენით. და რომელთა-ეგე გესმა რაჲ, ვითარმედ: აბრაჰამისა პირველ არს, და გენება მისი ქვისა დაკრებაჲ2 და იტყოდეთ, ვითარმედ: „არა ღმრთისაგან არს“, და თავთა თქუენთა ღმრთისად სახელ-სდებდით კაცისმკლველნი ეგე და მას, რომელმან ესეზომნი სასწაულნი ქმნნა, ეტყოდით, ვითარმედ: „არა ღმრთისაგანი არს“. თქუენ უკუეთუმცა გაქუნდა რაჲ აჩრდილიცა ცთომისაჲ, არამცა დასდუმენით.
ხოლო რაჟამს-ესე შესმენაჲ შაბათისაჲ ვერ დაამტკიცეს და ყოვლით კერძო მოუძლურდეს, მერმე სხჳსა უკეთურებისა მიმართ მივიდეს და უძჳრესი და უუგუნურესი მოიგონეს, ესე იგი არს, ვითარმედ: „არა ჰრწმენაო, თუ ბრმაჲ იყო...
...: „შაბათი იყო“ (9,13), რაჲთამცა ბოროტი იგი ვნებაჲ მათი გამოაჩინოს და მიზეზიცა, თუ რაჲსათჳს ეძიებდეს, - რაჲთამცა სასწაული იგი შეასმინეს, ვითარცა არა-ჴამსი საგონებელითა მით შჯულისა გარდასლვითა. და ესე ამის მიერ საცნაურ არს, რომელ იხილეს რაჲ იგი, არარაჲ სხუაჲ ჰკითხეს, გარნა ვითარმედ: „ვითარ აღგიხილნა თუალნი შენნი?“ იხილე, ვითარ არა იტყჳან, თუ: ვითარ აღიხილენ? არამედ: „ვითარ აღგიხილნა თუალნი შენნი?“ რაჲთამცა მისცეს მიზეზი შესმენისაჲ, ვითარ შაბათსა შინა მოქმედისაჲ. ხოლო მან, ვითარცა პირველ ეთქუა, არღარა თქუა სახელი, არამედ ოდენ მოკლედ მიუთხრა:
ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „თიჴაჲ დამდვა თუალთა ჩემთა, და დავიბანე და აწ ვხედავ“ (9,15).
თ ა რ გ მ ა ნ ი: საცნაურ არს, ვითარმედ პირველ ფრიადნი შესმენანი ეთქუნეს ჰურიათა ქრისტესთჳს, ვითარმედ: აჰა ესერა იესუ ესევითართა საქმეთა იქმს, რომელ შაბათსა თიჴასა სცხებს. ხოლო შენ იხილე, ვითარ არა შეშფოთნა, არცა შეძრწუნდა ბრმაჲ იგი, რამეთუ რაჟამს-იგი პირველ იტყოდა, არა ესრეთ საკჳრველ იყო, ხოლო რაჟამს-იგი ესევითარსა შიშსა მოიყვანეს, არცა წინააღმდგომი პირველთა სიტყუათაჲ თქუა, რამეთუ ჰურიათა მიიყვანეს იგი ფარისეველთა წინაშე, რაჲთამცა უარ-ყო, ხოლო მან უმეტესად ქადაგა. და ყოველსავე სასწაულსა ზედა ესე შეემთხუევის მათ, და ქ...
...სტე ოდეს მოვიდეს, არავინ უწყოდის, თუ ვინაჲ არს“ (7,27).
თ ა რ გ მ ა ნ ი: და ვითარ, ჰეროდე მღდელთა თქუენთა ჰკითხვიდა რაჲ, იტყოდეს, ვითარმედ: ბეთლემს იშვების, და კუალად სხუანი ვიეთნი იტყოდეს: „ვიცით, რომელ მოსეს ეტყოდა ღმერთი, ხოლო ესე არა ვიცით, ვინაჲ არს“? „ვიცითო, ვინაჲ არს“, და კუალად, „არა ვიცით, თუ ვინაჲ არსო“. იხილენ სიტყუანი მთრვალთანი! და კუალად იტყჳან: „ნუუკუე გალილეაჲთ მოვალს ქრისტე? არა ბეთლემით მოვალსა?“ იხილე სიტყუაჲ ესე განცოფებულთაჲ: ვიცით და არა ვიცითო, და ბეთლემით მოვალს ქრისტე, და „ქრისტე ოდეს მოვიდოდის, არავინ უწყოდისო, ვინაჲ არს“. რაჲ არს ამის სიცოფისა უცხადჱსი? რამეთუ ერთისა მიმართ ოდენ იყო მოსწრაფებაჲ მათი - რაჲთამცა არა ჰრწმენა. ისმინეთ უკუე, რაჲ მიუგო უფალმან:
ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „მეცა მიცით და იცით, ვინაჲ ვარ; და თავით ჩემით არა მოსრულ ვარ, და არს ჭეშმარიტ, რომელმან მომავლინა მე, რომელი თქუენ არა იცით. ხოლო მე ვიცი იგი, რამეთუ მის მიერ ვარ, და მან მომავლინა მე“ (7,28-29).
თ ა რ გ მ ა ნ ი: და კუალად სხუასა ადგილსა იტყჳს, ვითარმედ: „უკუეთუმცა მე მიცოდეთ, მამაჲცამცა ჩემი იცოდეთ“....
...ითარმცა ეტყოდა, თუ: არა საკჳრველ არს, უკუეთუ ჩემდა ურჩ ხართ, ვინაჲთგან შჯულსაცა ურჩ ექმნებით, რომელსა ჰგონებთ, თუ ჰმორჩილობთ, და რომელსა იტყჳთ, თუ: „მოსე მოგუცა“. არარაჲ არს უკუე საკჳრველ, უკუეთუ ჩემნიცა სიტყუანი არა გრწმენან. რამეთუ ვინაჲთგან იტყოდეს, თუ: „მოსეს ეტყოდა ღმერთი, ხოლო ესე არა უწყით, თუ ვინაჲ არს“, ამისთჳს უჩუენებს, ვითარმედ მასცა შეურაცხ-ჰყოფდეს და აგინებდეს, რამეთუ შჯული მან მოგცა და არა ისმინეთო.
ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „ერთი საქმჱ ვქმენ, და ყოველთა გიკჳრს“ (7,21).
თ ა რ გ მ ა ნ ი: ამისთჳსცა სადა შეწყნარებაჲ ჯერ-იყო და მადლობაჲ მას ზედა, მაბრალებთ. რამეთუ მამისა მიერ ქმნილსა მას არა აჴსენებს, არამედ თჳსსა პირსა შორის შემოიღებს:
ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „ერთი საქმჱ ვქმენო“ (7,21).
თ ა რ გ მ ა ნ ი: ჰნებავს ჩუენებად, ვითარმედ არაქმნაჲ დაჴსნაჲ იყო შჯულისაჲ, და ვითარ სხუანიცა მრავალნი საქმენი არიან შჯულისა უმტკიცესნი, რამეთუ მოსეცა თავს-იდვა შეწყნარებად მცნებისა შჯულსა ზედა და უმტკიცჱსიცა შჯულისაჲ, რამეთუ შაბათსაცა წინადაცუეთაჲ უმტკიცჱს არს, რამეთუ იგი არა შჯულისაჲ არს, არამედ მამათაჲ, ხოლო მე წინადაცუეთისაცა უმჯობესი და უზეშთაესიცა ვქმენ. და არა აჴსენა აქა მცნებაჲ შჯულისაჲ...
...ებს, გარნა არა სასმენელსა, ანუ თუ ფერი რაჲმე აქუს არა სახილველი, არამედ ამას მოასწავებს, ვითარმედ არარაჲ არს ნივთიერთა ამათ საქმეთაგანი ღმრთისა თანა. რამეთუ რაჲთა არა თქუან, ვითარმედ: ღმერთი მოსეს ოდენ ეტყოდა, ვითარცა-იგი თქუესცა, ვითარმედ: „ჩუენ ვიცით, რამეთუ მოსეს ეტყოდა ღმერთი, ხოლო ესე არა ვიცით, ვინაჲ არს“, ამისთჳს იტყჳს, ვითარმედ: არცა ჴმაჲ არს ნივთიერი ღმრთისა თანა, არცა ფერი, და არა თუ ოდენ ჴმაჲ მისი არა გასმიესო, და არცა ხატი მისი გიხილავს, არამედ რომელსა ზედა ჰზუაობთ, თუ სწავლანი მისნი გქონან, ვერცა მაგას შემძლებელ ხართ. ამისთჳს შესძინა და თქუა:
ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „და სიტყუაჲ მისი არა არს თქუენ თანა დადგრომილ“ (5,38).
თ ა რ გ მ ა ნ ი: ესე იგი არს, შჯული და წინაჲსწარმეტყუელებანი ყოველნიო, დაღაცათუ ღმერთმან ბრძანნა იგინი, გარნა თქუენ თანა არაჲ დადგრომილ არს მათგანი, ვინაჲთგან ჩემი არა გრწამს. რამეთუ უკუეთუ წერილნი ყოველნი ჩემთჳს ქადაგებენ, და თქუენ მე არა გრწამ, არარაჲ სამე დადგრომილ არს მათგანი თქუენ თანა. ამისთჳსცა შესძინა და თქუა:
ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „რამეთუ რომელი მან მოავლინა, მისი თქუენ არა გრწამს“ (5,38).
თ ა რ გ მ ა ნ ი: ხოლო რაჲთა არა იტყოდიან, ვითარმედ: ვინაჲთგან ჴმაჲ მისი არა გუასმიეს, ვითარ გურწმენეს, რომელ...
...: „აჰა ჭეშმარიტად ისრაიტელი“, რამეთუ არს მტყუვარიცა ისრაიტელი. ხოლო იგი არა ესრეთ იყო, რამეთუ თუალუხუავ იყო საშჯელი მისი და ჭეშმარიტ, არა ვითარცა ჰურიათაჲ, რომელთა პირველ ხილვისა მისისა თქუეს, ვითარმედ: ბეთლემს იშვების ქრისტჱ, და იხილეს რაჲ იგი, თქუეს შურისა მისგან ფრიადისა, ვითარმედ: „არა ვიცითო, თუ ვინაჲ არს“.
ხოლო ამას პირველ ხილვისაცა და შემდგომად ხილვისა ერთი კეთილისა მეძიებელი გონებაჲ აქუნდა და ცნა, ვითარმედ არა ნაზარეთს შობილ იყო, არამედ „ნაზარეველ“ მუნ აღზრდისა მისთჳს ეწოდა. ხოლო ქრისტემან არა ჰრქუა მას, ვითარმედ: არა ნაზარეველ ვარ, ანუ თუ: ბეთლემს შობილ ვარ, რამეთუ სხუანიცა მრავალნი შობილ იყვნეს ბე-თლემს და არა ქრისტე იყვნეს. არამედ უფალმან სხჳთა სახითა უჩუენა, ვითარმედ ჭეშმარიტად იგი არს ქრისტჱ, რამეთუ თქუა რაჲ ნათანაელ, თუ: „ვინაჲ მიცი მე?” (1,48), მიუგო იესუ:
ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „პირველ ფილიპეს ჴმობადმდე შენდა, იყავ რაჲ ლე-ღუსა ქუეშე, გიხილე შენ“ (1,48).
თ ა რ გ მ ა ნ ი: იხილე კაცი მტკიცე და დაწყნარებული. და არა აღზუავნა ქებისა მისგან, არამედ იწყო კითხვად, რაჲთამცა ცნა, თუ ვინაჲ იცნობს მას. და ჰკითხვიდა იგი, ვითარცა კაცსა, ხოლო იესუ მიუგო მას, ვითარცა ღმერთმან, ვითარმედ: „პირველ ფილიპეს ჴმობადმდე გიხილე შენ ლეღუსა ქუეშ...