სახარებაჲ იოვანესი 17:1

...ოჲსათა, რომელნი-ესე ღმრთისა მიერ კეთილად დაბადებულ არიან, არამედ ცოდვათა ამათ და უწესოებათა, რომელნი შეგუემთხუევიან საწუთროსა ამას სოფელსა შინა დღითი-დღე და ჟამითი-ჟამად, ბრძოლათა მიერ ბოროტისა მტერისათა, ვითარ-იგი უფალი ეტყჳს მამასა: "არა ვიტყჳ, რაჲთა აღიხუნე ესენი სოფლისაგან, არამედ რაჲთა დაიცვნე ბოროტისაგან" (იოან. 17:15). ვინაჲცა მოციქულმან ჩუეულებითა სიტყჳსაჲთა უწოდა აწ სოფელსა ბოროტ, ვითარ-იგი ჩუენ, დღესა, რომელსა ბოროტი რაჲმე შეგუემთხჳის, ვიტყოდით, ვითარმედ: ბოროტი დღე გარდავვლე", ხოლო სიბოროტე იგი არცა სოფელსა შინა არს, არცა ჟამსა, არამედ გარეთ შემოვალს; ანუ შემთხუევითა სენთაჲთა ანუ ბრძოლითა ეშმაკისაჲთა; დაღაცათუ ჩუენ რომელსაცა ჟამსა შეგუემთხჳოს რაჲმე, მის ჟამისად უწოდთ, და რომელსაცა ადგილსა — მის ადგილისად, ჩუეულებითა სიტყჳსაჲთა.

მოციქულისაჲ: ნებითა ღმრთისა და მამისა ჩუენისაჲთა, რომლისაჲ არს დიდებაჲ უკუნითი-უკუნისამდე ამენ (1,4-5).

თარგმანი: ვინაჲთგან ზემო კეთილად ცხად-ყო, ვითარმედ არა დაუსაბამო, არცა დაუსრულებელ, არამედ უკუანაჲსკნელ შემოსრულ და წუთჟამისა არს სიბოროტე, ამისთჳს უწოდა მას სოფლისა ამის, ვითარცა ამას შინა შემთხუევადსა, და აღსასრულსა მისსა თანა დასრულებადსა, რომლისა ღონე მჴსნელმან ლოცვით გუასწავა მამისა მიმართ, ვითარმედ:...

...ეგინებაჲ, და ესევითართა ბუნებით (ესე იგი არს ჭეშმარიტებით) შვილ რისხვის უწოდიან, რამეთუ რასაცა მოქმედებდეს კაცი, შვილ საქმეთაებრისა მის მისაგებელისა თჳსისა იწოდების, ვითარ-იგი მოქმედი საქმეთა გეჰენიისათაჲ — შვილ გეჰენიისა, ხოლო წარწყმედისათაჲ — შვილ წარწყმედისა იწოდების, ვითარ-იგი უფალმან იუდას "ძე წარწყმედისა" (იოან. 17:12) უწოდა. და ეგრეთვე აქა მოციქული შვილ რისხვისა უწოდს მათ, რომელნი იქმოდიან საქმეთა, განმარისხებელთა ღმრთისათა. ხოლო შენ "ბუნებითობაჲ ესე ნუ გგონიეს, ვითარმცა შვილად რისხვისა დაბადებულებასა კაცისასა იტყოდა, რომელი-ესე ნუ იყოფინ! არამედ, რომელნი სულით და ჴორცით მოქმედებდენ საქმეთა, რისხვისა ღმრთისა მომატყუებელთა, იგინი ბუნებით, ესე იგი არს ჭეშმარიტებით, და არა საგონებელად ოდენ, გარდაიქცევიან შვილად რისხვისა.

მოციქულისაჲ: ვითარცა-იგი სხუანი (2,3).

თარგმანი: ესრეთ იტყჳს, ვითარმედ შემდგომად მცნებისა გარდასლვისა, ვიდრე ქრისტეს მოსლვადმდე არცა ერთი ვინ იყო თავისუფალ პატიჟთაგან ღმრთისა განრისხებისათა.

მოციქულისაჲ: ხოლო ღმერთმან, რამეთუ მდიდარ არს წყალობითა, მრავლითა სიყუარულითა მისითა, რომლითა-იგი შემიყუარნა ჩუენ, და რამეთუ ვიყვენით ჩუენ მკუდარ შეცოდებითა, და ქრისტეს თანა განგუაცხოველნა (2,4-5).

თარგმანი: უსაკუთრეს არს ესრეთ:...

...დღე აღადგენს დაჴსნილსა მას ტაძარსა ჴორცთა თჳსთასა, ვინაჲცა ღმრთეებით ერთ არს მოქმედებაჲ წმიდისა სამებისაჲ. ამისთჳს ერთისა გუამისა საქმესა ზოგად და განუყოფელად იტყჳს მოციქული სამგუამოვნისა და ერთარსისა წმიდისა სამებისად, ვითარცა თჳთ თავადი ჴმობს მამისა მიმართ, ვითარმედ: "ჩემი ყოველი შენი არს და შენი — ჩემი არს" (იოან. 17:10).

მოციქულისაჲ: და რამეთუ ჩუენცა უძლურ ვართ მისსა მიმართ, არამედ ვცხონდეთ მის თანა ძალისაგან ღმრთისა თქუენითურთ (13,4).

თარგმანი: აჰა ესერა თჳთვე თარგმნის, თუ რომელსა უძლურებასა იტყჳს მიზეზად ჯუარცუმისა უფლისა. ცხად არს, ვითარმედ —დევნულებათა და ჭირთა, გინებათა და ბასრობათასა, ვითარმედ: ვითარ-იგი მას თავადსა არაჲ დამაყენებელ ექმნა ესევითარითა ამით უძლურებითა სიკუდილი, ადდგოძად და ძლიერებით ცხოველ ყოფად, ეგრეთვე ჩუენ, მოციქულთა მისთა, არა დამაყენებელ გუექმნას მისსა მიმართი ესე უძლურებაჲ, რომელ არს სახელისა მისისათჳს შემთხუევაჲ ჭირთა და დევნულებათაჲ, მის თანა ცხორებად, ძალითავე მისითა, რაჲთა, ვითარცა-ესე ვეზიარენით ვნებათა, ვეზიარნეთ დიდებასაცა. და ესე — თქუენითურთ, რაჲთა აქა დაუყენებელად გიქადაგებდეთ სიტყუათა ცხორებისათა, და მერმესა მას ზოგად ვცხონდეთ მის მიერ.

მოციქულისაჲ: თავნი თჳსნი გამოიცადენით, უკუეთუ ხართ სარწმუნოე...

...არა ჰნებავს აღხილვაჲ თუალთაჲ და ხილვაჲ ჭეშმარიტებისაჲ. ხოლო რაჲ-მე თქუან სიტყჳსა მისთჳს, რომელ იტყჳს, ვითარმედ: „თჳსთა თანა მოვიდა, და თჳსთა იგი არა შეიწყნარეს“? (იოან. 1,11) რამეთუ ვითარცა იტყჳს მოციქულთათჳს, ვითარმედ: „სოფლისაგანნი არა არიან, ვითარცა მე არა ვარ სოფლისაგანი“, (იოან. 17,14) ეგრეთვე იტყჳს მეუფებისათჳს; არა თუ რაჲთამცა გამოაჩინა, ვითარმედ სოფელი არა მისსა ჴელმწიფებასა შინა არს, არამედ არა ესრეთ მიწისაგანი არს და განხრწნადი. ისმინე უკუე პილატესი, რასა იტყჳს:

ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „ჰრქუა მას პილატე: აწ უკუე მეუფე ხარა? ჰრქუა მას იესუ: შენ იტყჳ, ვითარმედ მეუფე ვარ. მე ამისთჳს შობილ ვარ“ (18,37).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: აჰა ესერა ვინაჲთგან მეუფედ შობილ არს, სხუაჲცა ყოველი შობითგან აქუს. აწ უკუე, რაჟამს გესმეს, ვითარმედ: „ვითარცა მამასა აქუს ცხორებაჲ, ეგრეთვე ძესა მოსცა“, (იოან. 5,26) ნურარას სხუასა გულისხმა-ჰყოფ, არამედ შობასა, და არა თუ უკუანაჲსკნელ რაჲმე მოეცა. „და ამისთჳს მოვედო, რაჲთა ვწამო ჭეშმარიტი“ (18,37), ესე იგი არს, რაჲთა ესე თჳთ ვასწავო ყოველთა, რაჲთა მიცნან, ვითარმედ მეუფე ვარ.

სწავლაჲ პგ მოთმინებისათჳს და შურის-გებისა

ხოლო შენ, კაცო, რაჟამს ესე ყოველი გესმ...

...ბ ა ჲ: „და არღარა ვარ მე სოფელსა ამას, და ესენი სოფელსა არიან“ (17,11).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: ესე იგი არს, ვითარმედ: დაღაცათუ ჴორციელად არა ვჩნდე, არამედ ვიდიდებოდი მე მათ მიერ. ხოლო რაჲსათჳს იტყჳს ზედაჲსზედა, ვითარმედ: „არა ვარ სოფელსა შინა და შენ შეგვედრებ მათ. და ოდეს მათ თანა ვიყავ, მე ვსცევდი მათ“? (შდრ. იოან. 17,11-12) რამეთუ ესე სიტყუანი უკუეთუ ვინ ესრეთ გულისხმა-ყვნეს, მრავალი ბოროტი შეემთხჳოს. რამე-თუ ვითარმცა იყო ესრეთ, თუ იგი განეშორა მათ სრულიად? და ვითარ სხუასა შეჰვედრნა? რამეთუ ესე საქმენი კაცთანი არიან, არამედ ესე ყოველი მათთჳს თქუა და გონებისა მათისათჳს, რაჲთამცა ყვნა, რომელ უმეტესსა შეწევნასა მოელოდეს, ვინაჲთგან იგი წარვიდა. ამისთჳს იტყჳს, ვითარმედ: „ოდეს მე ვიყავ, ვჰფარევდი მათ“; და კუალად მათ ჰრქუა, ვითარმედ: „მოვალ თქუენდა და თქუენ თანა ვიყო ვიდრე აღსასრულადმდე სოფლისა“. (შდრ. მათ. 28,20) და ვითარ იტყოდა ამათ სიტყუათა, უკუეთუმცა თჳთ დაუტევებდა? არამედ, ვითარცა ვთქუ, მათისა იჭჳსაებრ იტყოდა, რაჲ-თა განიხარონ მცირედ, და მწუხარებასა მათსა ნუგეშინი-სცეს, რაჟამს ესმეს, ვითარმედ მამასა შეჰვედრებდა. რამეთუ ვინაჲთგან მრავალნი ნუგეშინის-ცემისა სიტყუანი ესმნეს მისგან და არა ჰრწმენა, ამისთჳს აწ მამასა ე...

...ისთჳს გრქუას მანცა, და ნუ ჰგონებთ, ვითარმედ მისი სწავლაჲ სხუაჲ რაჲმე არს, რამეთუ ჩემი არს და ჩემსა დიდებასა დაამტკიცებს იგი, რამეთუ ერთი ნებაჲ არს მამისა და ძისაჲ და სულისა წმიდისაჲ. ეგრეთვე უკუე ჩუენიცა ყოფაჲ ჰნებავს უფალსა, ვითარცა იტყოდა: „რაჲთა იყვნენ ერთ, ვითარცა მე და შენ, მამაო, ერთ ვართ“, (შდრ. იოან. 17,11,21-22) და არარაჲ არს სწორ ერთობისა და სიყუარულისა.

სწავლაჲ ოჱ ერთობისათჳს და სიყუარულისა

ხოლო ამით სახითა ერთი არა ერთი არს, არამედ მრავალი, რამე-თუ უკუეთუ ერთსულ იყვნენ ორნი გინა ათნი, არღარა ერთ არს ერთი იგი, არამედ ათწილად განმრავლდების თითოეული მათი, და ჰპოვო ათთა მათ შორის ერთი იგი და ერთთა შორის - ათნი იგი. და გინა თუ მტერი ჰყვეს, რომელი ერთსა ეტყოდის, ესრეთ არს, ვითარმცა ათთა ეტყოდა, რამეთუ არა ერთისა მიერ დაეცემის, არამედ ათთა პირთაგან. და უკუეთუ ერთი იგი მოუძლურდეს, არა მოუძლურებულ არს, რამეთუ ცხრანი იგი წილნი ცხოველ არიან და უძლურებასა მას მისსა ჰფარვენ. თითოეულსა მათგანსა ოცი თუალი აქუს და ოცი ჴელი და ფერჴნი, და ეგრეთვე, რამეთუ არა თჳსითა თუალითა ოდენ ჰხედავს, არამედ სხუა-თაჲთაცა, არცა თჳსითა ოდენ ფერჴითა ტჳრთულ არს, არამედ სხუათაჲ-თაცა, არცა თჳსითა ოდენ ჴელითა იქმს, არამედ სხუათაჲთაცა. სულნი ჰქონან ათნი, რამეთუ არა თჳ...

...მან წარიტაცნის ცხოვარნი“ (10,12).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: ესე პირველთა მათ ქმნეს: თევდა და იუდა და მათთა მსგავსთა, ხოლო თავადი რაჟამს შეიპყრეს, ჰრქუა მათ: „უტევეთ ამათ წარსლვად. რაჲთა აღესრულოს სიტყუაჲ იგი, რომელი თქუა, ვითარმედ: არა წარწყმდა ერთიცა მათგანი“. (იოან. 18,8-9); (შდრ. იოან. 17,12) და უხილავიცა იგი მგელი არა მიუშუა წარტაცებად ცხოვართა, რომელ არს ეშმაკი, რომელი არა მგელ ოდენ არს, არამედ ლომიცა, და ეძიებს, რაჲთამცა ვინ შთანთქა, (შდრ. 1 პეტ. 5,8) იგივე გუელი არს და ვეშაპი. (შდრ. გამოცხ. 12,9); (20,2)

სწავლაჲ ნთ: მცნებათა ქრისტჱსთა დამარხვისათჳს და საჴმართმოყუარებისათჳს

ამისთჳს გევედრები, ვისმინოთ ჴმაჲ ჭეშმარიტისა მის და კეთილისა მწყემსისაჲ და მას ვჰმორჩილებდეთ, ხოლო უცხოჲსა ჴმასა ნუმცა ვისმენთ. ხოლო რაჲ არს ჴმაჲ მისი? „ნეტარ იყვნენ გლახაკნი სულითა; ნეტარ იყვნენ წმიდანი გულითა; ნეტარ იყვნენ მოწყალენი“. (შდრ. მათ. 5,3,8,7); (ლუკ. 6,20) უკუეთუ ამას ვიქმოდით, მწყემსსა თანა ვართ, და მგელი ვერ შემოგუეხოს, და უკუეთუ მოგუეახლოს, მეყსეულად შეიმუსროს, რ...

...ამცა ერთი იგი მოძღურებაჲ მისიცა იყო და არა მისი? ესრეთ უკუე არს, რამეთუ მისი ამისთჳს არს, რომელ არა თუ ვისგანმე ისწავლიდა და ესრეთ იტყოდა, არამედ უსწავლელად, ხოლო არა მისი ესრეთ, რამეთუ მამისაჲ იყო მოძღურებაჲ იგი. ხოლო ვითარ იტყჳს სხუასა ადგილსა, თუ: „ყოველივე მამისაჲ ჩემი არს, და ჩემი ყოველივე მისი არს“? (შდრ. იოან. 17,10) რამეთუ უკუეთუ ესე ვინაჲთგან მამისაჲ არს, შენი არა არს, უფალო, არა სამე ჭეშმარიტ არს სიტყუაჲ იგი, რამეთუ ვინაჲთგან მამისაჲ არს, ამისთჳს ჯერ-არს, რაჲთამცა შენი იყო. არამედ სიტყუაჲ ესე, ვითარმედ: „არა ჩემი არს“, ფრიად თჳსობასა მოასწავებს მისსა და მამისასა, ვითარმცა იტყოდა, ვითარმედ: არარაჲ აქუს განყოფილებაჲ, ვითარმცა სხჳსაჲ იყო. დაღაცათუ გუამი სხუაჲ არს, ესრეთ ვიტყჳ და ვიქმ, რომელ არა საგონებელ არს, თუ არა ჭეშმარიტებით მამისაჲ არს, არამედ ეგევითარივე, ვითარი არს მამისაჲცა სიტყუაჲ, გინა თუ საქმჱ.

და კუალად სხუასაცა სიტყუასა შემოიღებს შორის სიბრძნესა და სახესაცა კაცობრივსა, რაჲთამცა დაარწმუნნა. ხოლო რომელი არს ესე? რამეთუ იტყჳს, ვითარმედ: რომელსა ენებოს თჳსისა რაჲსმე სწავლისა დამტკიცებად, არარაჲსათჳს იქმს ამას სხჳსა, გარნა ამისთჳს, რაჲთა დიდებაჲ მოატყუას თავსა თჳსსა. ხოლო მე ვინაჲთგან არა თავისა ჩემისა დიდებასა ვეძიებო, რაჲსათჳსმცა...

...(ლუკ. 13,34) რაჲ არს უკუე სიტყუაჲ ესე, რომელსა იტყჳს? გარნა ესე არს, ვითარმედ: არა თუ ამისთჳს მოსრულ ვარ, რაჲთამცა სხუაჲ რაჲმე ვქმენ, რომელი მამასა არა ჰნებავს, და არა თუ მე სხუაჲ რაჲმე ნებაჲ მაქუს, რომელი მამასა არა აქუს, რამეთუ „ყოველივე მამისაჲ ჩემი არს, და ჩემი მამისაჲ არს“. (შდრ. იოან.17,10) აწ უკუეთუ ყოველივე მამისაჲ და ძისაჲ ზოგადი არს, კეთილად სამე იტყჳს, ვითარმედ: „არა მოვედ, რაჲთამცა ჩემი ნებაჲ ვქმენ“, რამეთუ არცა მაქუსო ნებაჲ, რომელი მამასა არა ჰნებავს. ხოლო ესე აქა არა თქუა, თუ: ყოველივე მამისაჲ ჩემი არს, ხოლო დასასრულისა კერძსა იტყჳს ამას, რამეთუ, ვითარცა ვთქუ, მაღალთა მათ საქმეთა ჯერეთ ჰფარვიდა და არა უთხრობდა; და ჰნებავს ჩუენებად, ვითარმედ უკუეთუმცა ეთქუა, თუ: ესე არს ნებაჲ ჩემი, შეურაცხმცაეყო სიტყუაჲ მისი. ამისთჳს იტყჳს, ვითარმედ: მეცა მისსავე ნებასა ვიქმ, რაჲთამცა უმეტესად მოწყლნა იგინი, ვითარმცა ეტყოდა, ვითარმედ: რასა ჰგონებთ, თუ მე ოდენ განმარისხებთა ურწმუნოებითა თქუენითა?

არამედ უფროჲსად მამასაცა ჩემსა განარისხებთ, რამეთუ „ესე არს ნებაჲ მომავლინებელისა ჩემისაჲ, რაჲთა ყოველი რომელი მომცა მე, არა წარვწყმიდო მისგანი“ (6,39). და აქა გამოაჩინებს, ვითარმედ არა მას ეჴმარების მათი მორჩილებაჲ, არცა თავისა თჳ...

...შეიპყრეს იგი, რამეთუ არღა მოწევნულ იყო ჟამი მისი“. (იოან. 8,20) და კუალად იტყჳს, ვითარმედ: „უნდა მის ზედა დასხმაჲ ჴელთაჲ და ვერ შეუძლეს, რამეთუ არღა მოწევნულ იყო ჟამი მისი“. (შდრ. იოან. 7,30) და კუალად იტყჳს: „მამაო, მოიწია ჟამი, ადიდე ძჱ შენი“. (იოან. 17,1) რაჲ არს უკუე სიტყუაჲ ესე? რამე-თუ ამისთჳს მრავალი შემოვკრიბე, რაჲთა ყოველთათჳს ერთი სიტყუაჲ ვთქუა. რამეთუ არა თუ ჟამთა იძულებასა ქუეშე იყო შემოქმედი იგი ჟამთაჲ, არცა ამისთჳს იტყოდა, თუ: „არღა მოწევნულ არს ჟამი ჩემი“, ვითარმცა ჟამი რაჲმე უჩნდა და თჳნიერ მისამცა ვერ ეძლო ქმნად, არამედ ამას მოასწავებდა, ვითარმედ თითოეულისა ჟამსა თჳსსა ჯერ-არს ქმნად, რამეთუ არა ერთბამად იქმოდა ყოველსა, არამედ თითოეულსა ჟამსა თჳსსა, რაჲთა არა უწესოებით იქმნას რაჲმე; რამეთუ არა ჯერ-იყო, რაჲთამცა ერთბამად ქმნა შობაჲ და აღდგომაჲ და საშჯელი. რამეთუ დაჰბადა სოფელი, არამედ არა ყოველი ერთბამად: რომელიმე - პირველსა დღესა და რომელიმე - მეორესა დღესა და რომელიმე - მეექუსესა. და კუალად ჯერ-იყო სიკუდილი კაცთაჲ და აღდგომაჲ საშჯელად, არამედ არა ქმნა ღმერთმან ორივე ერთბამად. და კუალად მოეცა შჯული ძუელი და მერმე თჳსსა ჟამსა - კუალად ახალი. და ესრეთვე უფალი არა თუ ჟ...

...ოდეს: „ესრეთ იტყჳს უფალიო“. ხოლო მხოლოდშობილმან მან ძემან ღმრთისამან არა ესრეთ თქუა, არამედ ყოველივე ბრძანებით და ჴელმწიფებით. რამეთუ იგინი მეუფისა სიტყუათა იტყოდეს, ხოლო ესე - მამისათა და უფროჲსღა თჳსთა; რამეთუ ოდეს მამისაჲ ვთქუა, ძისათა ვიტყჳ, ვითარცა თქუა, ვითარმედ: „ჩემი ყოველი შენი არს, და შენი ჩემი არს“; (იოან. 17,10) და იგინი მოყუასთა თჳსთა შჯულსა დაუდებდეს, ხოლო ესე მონათა ეტყჳს უკუე, ვითარმედ: „ითქუა პირველთა მათ მიმართ“; და მაშინცა მათდა მიმართ მეტყუელი თავადივე იყო, რამეთუ იგი არს მომცემელი ძუელისა და ახლისა შჯულისაჲ. არამედ არარაჲ ჰრქუა ესევითარი, თუ: გასმიეს, რამეთუ ვთქუ პირველთა მათ მიმართ, რამეთუ იცოდა გონებათა მათ ჰურიათასა უგულისჴმოებაჲ, ვითარმედ არა შეიწყნარებდეს სიტყუასა მას, არცა ესე თქუა, თუ: გასმიეს, რამეთუ ითქუა მამისა ჩემისა მიერ, ხოლო მე აწ გეტყჳ თქუენ, რამეთუ ესეცა ძნელვე იყო, არამედ ესრეთ განუჩინებელად თქუა, ვითარმედ: „გასმიეს, რამეთუ ითქუა პირველთა მათ მიმართ“, რაჲთა ესე ხოლო უჩუენოს, ვითარმედ ჟამსა ჯეროანსა შემოვიდა აწ ახალი ესე სწავლაჲ. რამეთუ ამისთჳს ჰრქუა: „გასმიეს, რამეთუ ითქუა პირველთა მათ მიმართ“, რაჲთა სიმრავლე იგი ჟამისაჲ მოასწავოს, ვინაჲთგან ითქუა იგი, და აყუედროს, რომელ უმაღლესისა ამის მოქალაქობისა მიმართ უდე...