...სა შინა ჭირი გაქუნდეს“, და შეწუხნეს იგინი, აწ ლოცვისა მიერ კუალად მხიარულჰყოფს, რამეთუ ჯერეთ ვითარცა კაცსა ჰხედვიდეს, და მათთჳს ქმნა ესე, რამეთუ ვითარცა ლაზარეს ზედა ილოცა და თქუა მიზეზი, ვითარმედ: „ერისა ამისთჳს ვთქუ, რაჲთა ჰრწმენეს, ვითარმედ შენ მომავლინე მე“. ხოლო უკუეთუ ვინ იტყოდის, ვითარმედ: ჰურიათა წინაშე სამართლად ქმნა ესე, ხოლო მოწაფეთა წინაშე რადღა იქმს? არამედ აქაცა კეთილად ქმნა, რამეთუ რომელნი-იგი შემდგომად ეგეოდენთა საქმეთა იტყოდეს, ვითარმედ: „აწ ვიცით, რამეთუ ყოველივე უწყი“, მათ უჴმდა, რაჲთამცა განემტკიცნეს უფროჲს ყოველთაჲსა. და კუალად ესეცა იხილე, რამეთუ მახარებელი ლოცვადცა არა სახელ-სდებს საქმესა ამას, არამედ იტყჳს, ვითარმედ: „აღიხილნა თუალნი თჳსნი ზეცად“, მამისა მიმართ სიტყჳსა ყოფად სახელ-სდებს. ხოლო უკუეთუ სხუასა ადგილსა იტყჳს მუჴლთა მოდრეკასა და ეგრეთ აღხილვასა თუალთასა, ნუ შე-შფოთნები, რამეთუ ამის ყოვლისა მიერ ვისწავებთ, თუ ვითარ მჴურვალედ ჯერ-არს აღსრულებაჲ ლოცვისაჲ, რაჲთა ზეცად ვხედვიდეთ არა ჴორციელითა ოდენ თუალითა, არამედ სულითაცა, რაჲთა მოვდრკეთ მუჴლთა შემუსრვილებითა გონებისაჲთა. რამეთუ მოვიდა ქრისტე არა თავისა თჳს...
სახარებაჲ იოვანესი 11:4
განმარტებები ვერ მოიძებნა ამ მუხლისთვის
...ბ ა ჲ: „მოვიდენ ჰრომნი და მიგჳღონ ადგილიცა ჩუენი და ნათესავიცა. და ერთმან ვინმე მათგანმან, კაიაფა, რომელი მღდელთმოძღუარი იყო მის წელიწადისაჲ, თქუა (რამეთუ ურცხჳნო იყო უფროჲს ყოველთაჲსა): თქუენ არა იცით არცა ერთი“ (11,48-49).
თ ა რ გ მ ა ნ ი: რომელსა იგინი განიზრახვიდეს და მიმოაგდებდეს და იტყოდეს: „რაჲ ვყოთ?“ მან უკეთურებით და კადნიერებით თქუა:
ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „თქუენ არა იცით არცა ერთი, არცა განგიზრახავს, ვითარმედ უმჯობეს არს ჩუენდა, რაჲთა ერთი კაცი მოკუდეს ერისათჳს, და არა ყოველი ნათესავი წარწყმდეს. ხოლო ესე თავით თჳსით არა თქუა, არამედ წინაჲსწარმეტყუელა, რამეთუ მღდელთმოძღუარი იყო“ (11,49-51).
თ ა რ გ მ ა ნ ი: ჰხედავა, რაზომი არს ძალი იგი მღდელთმოძღურებისაჲ? რამეთუ ვინაჲთგან პატივი იგი მღდელთმოძღურებისაჲ მიეღო, რომელი-იგი უღირს იყო მის საქმისაჲ, არამედ წინაჲსწარმეტყუელავე, და არა იცოდა, რასა იტყოდა, რამეთუ პირი ოდენ იჴმარა მადლმან მან წინაჲსწარმეტყუელებად, ხოლო შეგინებულსა მას გულსა არა მიეახლა, რამეთუ სხუათაცა მრავალთა თქუეს მომავალი უღირსთა, ვითარცა ნაბუქოდონოსორ და ბალამ და ფარაო, და ყოველთაჲვე მიზეზი საცნაურ იყო. ხოლო სიტყუაჲ ესე, რომელსა იტყჳს, ესევითარი არს, ვითარმედ: თქუენ ჯერეთ უდებ ხართ საქმისა ამის მიმართ და ვითარ...
...დ: „ისმინე ჩემი“? ესე უძლურებისათჳს მსმენელთაჲსა თქუა. არამედ იხილე შენ საქმჱ მისი, ვითარ ეწამების ჴელმწიფებასა მისსა, რაჟამს-იგი გამოვიდა ლაზარე შეკრული. და მერმე, რაჲთა არა უცნებად შეჰრაცხონ საქმჱ იგი, რამეთუ მკუდრეთით აღდგომისა არა უდარჱსი საკჳრველებაჲ იყო შეკრულისა სლვაჲ, ამისთჳს ბრძანა მისი განჴსნაჲ, რაჲთა შეეხნენ მას და მიეახლნენ და ცნან, ვითარმედ ჭეშმარიტად იგი არს. და თქუა უფალმან: „უტევეთ და ვიდოდის“ (11,44). ხოლო იქმნა რაჲ ესე საკჳრველი, რომელთამე უკჳრდა, რომელნიმე მიუთხრობდეს ფარისეველთა. და იხილეთ მათი იგი საქმჱ, რამეთუ ჯერ-იყო განკჳრვებაჲ საქმესა მას ზედა, და ამათ ამის წილ იზრახეს მოკლვაჲ აღმადგინებელისა მის მკუდარ-თაჲსაჲ. ჵ უგუნურებაჲ დიდი! რამეთუ რომელი-იგი სხუათა გუამთა შინა შესრულსა სიკუდილსა მძლე ექმნა, მისსა სიკუდილად მიცემასა ჰგონებდეს და იტყოდეს:
ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „რაჲ ვყოთ? რამეთუ კაცი ესე მრავალთა სასწაულთა იქმს“ (11,47).
თ ა რ გ მ ა ნ ი: ჯერეთ კაცად სახელ-სდებდეს მას, რომელთა ესეოდენნი სახენი მისისა ღმრთეებისანი ეხილვნეს.
ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „რაჲ ვყოთ? უკუეთუ უტევოთ ესრეთ, ყოველთა ჰრწმენეს მისი, და მოვიდენ ჰრომნი და მიგჳღონ ადგილიცა ჩუენი და ნ...
...ა, ვითარცა შეუძლებელისა საქმისათჳს, რამეთუ უცხოჲცა იყო ოთხისა დღისა განხრწნილისა მკუდრისა აღდგინებაჲ. ხოლო უფალმან ჰრქუა მას:
ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „არა გარქუა შენ, ვითარმედ: უკუეთუ გრწმენეს, იხილო დიდებაჲ ღმრთისაჲ?“ (11,40).
თ ა რ გ მ ა ნ ი: ხოლო მოწაფეთა ეტყოდა, ვითარმედ: „რაჲთა იდიდოს ძჱ ღმრთისაჲ მის ზედა“, ხოლო მართას მამისათჳს ეტყჳს: „რაჲთა იდიდოს ღმერთიო“. ჰხედავა, ვითარ უძლურებაჲ მსმენელთაჲ მათ იყო სიტყუათა შეცვალებისა მიზეზი? ხოლო მოაჴსენა მას სიტყუაჲ თჳსი და ამხილა არამოჴსენებაჲ მისი და ჰრქუა: „არა გარქუა შენ, ვითარმედ: უკუეთუ გრწმენეს, იხილო დიდებაჲ ღმრთისაჲ?“
სწავლაჲ ჲგ სარწმუნოებისათჳს
რამეთუ სარწმუნოებაჲ დიდად კეთილ არს და დიდთა კეთილთა მიზეზი, ვიდრეღა სარწმუნოებისა მიერ შემძლებელ იქმნებიან საქმე-თა ღმრთისათა ქმნად სახელითავე მისითა. რამეთუ იტყჳს უფალი, ვითარმედ: „უკუეთუ გრწმენეს, ჰრქუათ მთასა ამას: იცვალე, და იცვალოს“, ; (21,21); და ვითარმედ: „რომელსა ჰრწმენეს ჩემი, უმეტესი ჩემსა ქმნეს“. ხოლო რაჲ არს უმეტესი? რამეთუ იქმოდეს აჩრდილნი მოციქულთანი სა...
...რომლისათჳსცა საკჳრველ არს, დათათჳს ლაზარეს-თა, ვითარ, ესმა რაჲ სიტყუაჲ მისი, ვითარმედ: „ესე სნეულებაჲ არა არს სასიკუდინჱ“, და მერმე იხილეს იგი მომკუდარი, და არა დაბრკოლდეს, არამედ სარწმუნოებითვე მოუჴდეს უფალსა და არა შეჰრაცხეს იგი განმტყუვნებულად. და აქაცა უკუე, რომელ თქუა, ვითარმედ: „რაჲთა იდიდოს ღმერთი“, ესე სიტყუაჲ, თუ: „რაჲთა“, არა მიზეზისაჲ არს, არამედ აღსასრულისაჲ, რამეთუ იქმნა სენი იგი სხჳსა მიზეზისათჳს, ხოლო მან იჴმარა იგი დიდებად ღმრთისა.
ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „და ესე რაჲ თქუა, დაადგრა ადგილსა მას ორ დღე“ (11,6).
თ ა რ გ მ ა ნ ი: რაჲსათჳს დაადგრა? ამისთჳს, რაჲთა მოკუდეს და დაეფლას, რაჲთა ვერვინ თქუას, თუ: არა მკუდრეთით აღადგინა იგი. ამისთჳსცა ესეოდენ დაადგრა, ვიდრემდის თქუეს, ვითარმედ: „ყარს“.
ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „და ამისა შემდგომად ჰრქუა მოწაფეთა მისთა: გუალეთ, კუალად წარვიდეთ ჰურიასტანდ“ (11,7).
თ ა რ გ მ ა ნ ი: რაჲსათჳს არასადა განეზრახა მათდა და აწ განაზრახებს? ამისთჳს, რამეთუ ეშინოდა მათ ფრიად, და რაჲთა არა უცნაურად წარვიდეს მუნ და იგინი შეძრწუნდენ, ამისთჳს განაზრახებს.
ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „ჰრქუეს მას მოწაფეთა: რაბი, აწღა გეძიებდეს შენ ჰურიანი ქვისა დაკრ...
...ჯაჲ მისი, რაჲთა იგი ყოველნი დაბრკოლდენ. ხოლო ქრისტემან მათი იგი უკეთურებაჲ უფროჲსღა ჭეშმარიტებისა გამოსაჩინებელად იჴმარა, რაჲთა საცნაურ იქმნას ყოველთა მიერ და ბრწყინვალე სიკუდილი მისი, რომლი-თა ყოველნი ვცხონდით. და ვითარცა იტყოდეს: მოვკლათ იგი, რაჲთა არა მოვიდენ ჰრომნი და წარიღონ ქუეყანაჲ და ქალაქი ჩუენი, და ვინაჲთგან მოკლეს, აღესრულა მოსლვაჲ იგი ჰრომთაჲ; ეგრეთვე აქა, ამისთჳს ენება განცხადებულად ჯუარ-ცუმაჲ მისი, რაჲთა სახელსა დიდებისა მისისასა ავნონ, ხოლო იქმნა წინააღმდგომი ნებისა მათისაჲ.
ამისთჳს, ოდეს ჰრქუა მათ პილატე: „მიიყვანეთ ეგე თქუენ და შჯულისაებრ თქუენისა განიკითხეთ“, და კუალად ჰრქუა: „მიიყვანეთ ეგე თქუენ და ჯუარს-აცჳთ“, არა ინებეს, რამეთუ ესე იყო ხარკებაჲ მათი, რაჲთამცა ვითარცა მძლავრი და ძჳრისმოქმედი მოიკლა. და ამისთჳს ავაზაკნიცა ჯუარს-აცუნეს მის თანა, რაჲთამცა ესრეთ შეჰრაცხა იგი ერმან, ვითარცა ერ-თი მათგანი. ამისთჳს ეტყოდეს პილატეს: „ნუ დასწერ: მეუფჱ ჰურიათაჲ, არამედ - მან თქუა: მეუფე ვარ ჰურიათაჲ“. ეჰა რაოდენ მრავალ იყო და აურაცხელ მათი იგი უკეთურებაჲ და სიცბილი, გარნა ყოვ...
...ვითარცა მოასწავებს ლუკა მახარებელი. ზაქარიაჲსთჳს იტყოდა და თქუა: „შემდგომად დღითი-დღე მსახურებისა მის აბიაჲსა“. აწ უკუე მათ წელიწდეულთა მღდელთმოძღუართა იტყჳს მათე, ვითარმედ: „შეკრბეს მღდელთმოძღუარნი ეზოსა მას კაიაფაჲსა“, რამეთუ „იგი იყო მღდელთმთავარი მის წელიწდისაჲ“, ვითარცა იოვანე მახარებელი იტყჳს და დაამტკიცებს სიტყუასა ამას, ვითარმედ წელიწდეულად მოეგო მღდელთმოძღურებაჲ გარეგან წესისა მის მოსესა.
„და ზრახვა-ყვეს, რაჲთა იესუ ზაკუვით შეიპყრან და მოკლან“, არამედ ეშინოდა ერისა მისგან. ამისთჳს იტყოდეს, რაჲთა დღესასწაული იგი გარდაჴდეს. რამეთუ არა უნდა ეშმაკსა ვნებისა მის დღეთა პასექისათა ყოფად, რაჲთა არა ცხად იქმნას, რამეთუ ისწრაფდა დაფარულად და უცნაურად ყოფად. „და იტყოდეს: ნუ დღესასწაულსა ამას, რაჲთა არა შფოთი იყოს ერსა შორის“. არა ეშინოდა ღმრთისაგან, არცა ძრწოდეს მცნებათაგან მისთა, არამედ მარადის კაცობრივსა ზრახვიდეს და კაცთასა ზრუნვიდეს, გარნა ეგრეთვე გულისწყრომისაგან და შურისა ბორგდეს. ამის-თჳსცა, პოვეს რაჲ მიმცემელი იგი, არცა თუ დღესასწაულსა მას ჰრიდეს, არამედ შეისწრაფეს მოკლვად ქრისტესა, რამეთუ ყოველსავე ვითარცა ბრმანი იქმოდეს. დაღაცათუ უფალმან მათი იგი უკეთურებაჲ თჳსად განგებულებად იჴმარ...
...არცა მძინარე, განაღჳძა, რამეთუ ყოველივე ადვილ არს მის წინაშე.
„და უბრძანა, რაჲთა სცენ მას ჭამადი“, რაჲთა ვერვინ მოიგონოს, თუ უცნებაჲ არს საქმე იგი. და არა თავადმან მისცა, არამედ მათ უბრძანა მიცემად, ვითარცა ლაზარეს ზე ჰრქუა მათ: „განჴსენით ეგე და უტევეთ, ვიდოდის“; რაჲთა ორივე მტკიცე და განცხადებულ იყოს, მოკუდომაჲცა და აღდგომაჲ, და ვერვის ჴელ-ეწიფებოდის ორგულებაჲ ანუ ურწმუნოებაჲ.
ხოლო ლუკა იტყჳს, ვითარმედ: „ამცნო მამა-დედათა მისთა, რაჲთა არავის უთხრან საქმე იგი“, რაჲთა ყოვლით კერძო გუასწაოს ჩუენ სიმდაბლე და არაგამოცხადებაჲ ქველისსაქმეთა ჩუენთაჲ.
სწავლაჲ ლა: ვითარმედ არა ჯერ-არს უზომოდ გლოვაჲ მიცვალებულთათჳს, არამედ ლოცვაჲ მათთჳს და ჟამისწირვაჲ
და აწ უკუე, ვინაჲთგან ამას სიტყუასა მოვედით, მნებავს მცირედ მათა მიმართ თქუმად, რომელნი უწესოდ და უზომოდ იგლოენ და ტყებასა იქმან მიცვალებულთათჳს.
გულისჴმა-ყავ, კაცო, ვითარმედ მაშინ უფალმან ერი იგი მგლოარე და მტყებარი გარე განასხა. აწ უკუე შენ ნუ მათ თანა განისხმი, არამედ ეგე პეტრეს და იოვანეს და იაკობის თანა. უკუეთუ მაშინ იგინი განასხნა, არა უფროჲსად აწ ქმნასა? რამეთუ მაშინ ჯერეთ არა საცნაურ იყო,...
...ნ ღმერთმან“, არა ხოლო თუ ქებისა არა ღირს იქმნა, არამედ მეცნიერ ღათუ იყო და საყუარელ და ფრიად მოსწრაფე მსახურებად უფლისა, გარნა შეჰრისხნაცა და განჰმართა ცთომილი გულისსიტყუაჲ მისი, რამეთუ ეტყოდა: „არა გარქუა შენ, ვითარმედ: უკუეთუ გრწმენეს, იხილო დიდებაჲ ღმრთისაჲ?“ რომელ-ესე ბრალობაჲ იყო, ვითარმცა არღა კეთილად ჰრწმენა. და კუალად, ოდეს იგი ეტყოდა, ვითარმედ: „ვიცი, რაჲცა სთხოო ღმერთსა, მოგცეს შენ ღმერთმან“, განაყენებდა ესევითარისა გულისსიტყჳსაგან და გულისჴმა-უყოფდა, ვითარმედ არა საჴმარ არს მისდა თხოაჲ, არამედ იგი თავადი არს წყაროჲ კეთილთაჲ. ამისთჳს ჰრქუა: „მე ვარ აღდგომაჲ და ცხორებაჲ“. ესე იგი არს, ვითარმედ არა საჴმარ არს ჩემდა მოცემად ძალი ზეგარდამო, არამედ უფალი ვარ ყოფად, რაჲცა მენებოს.
ხოლო აქა ვინაჲთგან ასისთავმან მან ესოდენი წამა ჴელმწიფებაჲ მისი, აქო და უაღრესად ყოვლისა მის ერისა გამოაჩინა და ღირს-ყო სასუფეველსა ცათასა და სხუათა ბაძვად მისისა სათნოებისა მოუწოდა, ვითარცა იტყჳს მახარებელი, ვითარმედ: „ჰრქუა ერსა მას: არცა თუ ისრაჱლსა შორის ესოდენი სარწმუნოებაჲ ვპოე“. საცნაურ არს უკუე, ვითარმედ რომელ-იგი გულისჴმა-ყო დიდი ჴელმწიფებაჲ და ძა...
...სიტყჳთა ხოლო და ბრძანებითა, რაჟამს-იგი ლაზარეს აღადგენდა, ლოცვად დადგა, რაჲთა იგინი გულსავსე-ყვნეს. ხოლო რაჲთა ვერვინ კუალად ესეცა თქუას, ვითარმედ ლოცვაჲ იგი უდარესობასა მისსა გამოაჩინებს მამისაგან, ამისთჳს ლოცვასავე მას თანა შესძინა, ვითარმედ: „ერისა ამისთჳს ვთქუ ესე, რაჲთა ჰრწმენეს, რამეთუ შენ მომავლინე მე“; რამეთუ არცა ყოველსავე ჴელმწიფებით იქმოდა, რაჲთა მათი იგი უძლურებაჲ გონებისაჲ განკურნოს, არცა ყოველსავე ლოცვითა აღასრულებდა, რაჲთა არა ამისა შემდგომად ბოროტი ვიეთმე იჭჳ შემოიღონ და თქუან, ვითარმედ ვერ ძალედვა ყოვლისავე ბრძანებითა აღსრულებად. ამისთჳს აღრეულად იქმოდა ორსავე ამას, ფრიად ჯეროვნად და ღმრთივშუენიერად, რამეთუ დიდთა მათ და მაღალთა საქმეთა ჴელმწიფებით და ბრძანებით იქმოდა და უდარესთა ზედა ზეცად აღიხილნის. ცოდვანი სიტყჳთ დაჰჴსნნა, დაფარულნი გულთანი ჴელმწიფებით გამოაცხადნა, სამოთხე განაღო, ეშმაკნი განასხნა, კეთროანნი განწმიდნა, სიკუდილსა აღჳრ-ასხნა, ბევრეულნი მკუდარნი აღადგინნა - ყოველივე ესე ბრძანებით აღასრულა; ხოლო იქმოდა რაჲ, რომელი-იგი ამათ ყოველთა საქმეთა უდარეს იყო, ოდეს მცირედითა მით პურითა მრავალთა ეგულებოდა გამოზრდად, აღიხილნა თუალნი ზეცად, რაჲთა აჩუენოს, ვითარმედ არა თუ ვერშეძლებისათჳს ქმნა ესე (რამეთუ რომელმან უზ...