ფსალმუნნი 117:26

„აუარებდით უფალსა, რამეთუ კეთილ, რამეთუ უკუნისამდე არს წყალობაჲ მისი;“ (ფსალმ 117:1).

1. საერთო მადლიერება და განგების ხილვა

ფსალმუნის ის სიტყვა, რომელსაც ხალხი ჩვეულებრივ ხმაშეწყობით გალობს, ასეთია: „ესე არს დღე უფლისაჲ, რომელ ქმნა უფალმან; ვიხარებდეთ და ვიშუებდეთ ამას შინა.“ (ფსალმ 117:24), და იგი ბევრს აღვიძებს; იმ სულიერ შეკრებასა და ზეციურ დღესასწაულზე ხალხი განსაკუთრებით სწორედ ამას იგალობს ხოლმე. ხოლო ჩვენ, თუ გსურთ, ზემოდან და თავიდან გავიაროთ მთელი ფსალმუნი და განმარტება არა ჩასაგალობებელი მუხლიდან, არამედ თვით შესავლიდან დავიწყოთ. რადგან მამებმა ეს მუხლი, რაკი საგალობელი იყო და ამაღლებულ დოგმატს შეიცავდა, ხალხს ჩასაგალობებლად განუწესეს: მთელ ფსალმუნს ხომ ვერ იგებდა ხალხი, რათა ამისგან მაინც სრული სწავლება მიეღო. ჩვენ კი საჭიროა, მთლიანად განვიხილოთ იგი, თუნდაც მისი შუა ნაწილი დიდ წინასწარმეტყველებას...

...და რას ამბობდნენ ბავშვები? არაფერს მძიმეს, არაფერს შემაწუხებელს, არაფერს ისეთს, რაც მათ შესაშფოთებლად კმაროდა, არამედ უმეტესად იმას, რაც ქრისტეს მამასთან თანხმობას ცხადყოფდა. ამბობდნენ: „კურთხეულ არს მომავალი სახელითა უფლისაჲთა“ (ფსალმ 117:26).

3. იუდეველთა განბნევის მიზეზი ქრისტეს ჯვარცმა

მაშინ მან მათი ურცხვობა გააუქმა, შემდეგ კი — ქალაქიც; და ქვეყნიერების არც ერთი მხარე არ არის იუდეველთა უბედურებათა უცოდინარი. იუდეველი ხალხი ყველგან არის განფენილი, როგორც დასახიჩრებული სხეული, რომელიც თავის ჭრილობებს აჩვენებს. როგორც მსაჯულები, როცა მრავალ კაცისმკვლელს სიკვდილით დასჯიან, ერთს ძელზე აღმართავენ, რათა მათი სიკვდილის შემდეგაც ტანჯვამ, თითქოს ახლახან მომხდარმა, ცოცხლები გონს მოიყვანოს, ასევე აქაც ღმერთმა არა მკვდრები, არამედ ცოცხლები გახადა ყველასთვის მაგალითად, როცა ისინი მიმოაბნია; და ისინი, ვინც ერთ ქვეყანაში ცხოვრობდნენ, ახლა მთელ დედამიწაზე არიან მიმოფანტულნი. და თუ მიზეზს იკითხავ, სხვას ვერაფერს იპოვი, გარდა ქრისტეს ჯვარცმისა. მაშ, მითხარი, აქამდე...

..., თუ „ამიერითგან“, არა მის ჟამისათჳს თქუა, ოდეს ამათ სიტყუათა იტყოდა, არამედ ჟამითგან ჯუარ-ცუმისა მისისა, რაჲთა ცნან, ვითარმედ იგი არს ძე ღმრთისაჲ, თანასწორი მამისაჲ, და იგი არს, რომელი წინაჲსწარმეტყუელთა მიერ იტყოდა, რამეთუ ესევე სიტყუაჲ წინაჲთვე დავით ქადაგა: „კურთხეულ არს მომავალი სახელი-თა უფლისაჲთა“. (ფსალმ. 117,26) ამათ სიტყუათა მიერ აღდგომაჲ მოასწავა და მეორედ მოსლვაჲ, და ვითარმედ მაშინ ყოველთა თაყუანი-სცენ მას, და ყოველი მუჴლი მოდრკეს.

არქუთ ურწმუნოთა ჰურიათა, უკუეთუ არა აღესრულნესა ყოველნი სიტყუანი უფლისანი? თქუა, ვითარმედ: „მოგივლინნე წინაჲსწარმეტყუელნი და ბრძენნი, და მოსწყჳდნეთ იგინი. და დაეტეოს სახლი თქუენი ოჴრად, და შეგემთხჳნენ ჭირნი და ბოროტნი ურიცხუნი“. არა აღესრულაა ესე ყოველი? ჰე, ჭეშმარიტად, და ვერ გუაცილობენ. აწ უკუე ვითარცა ესე ყოველი აღესრულა, ეგრეთვე მეორედ მოსლვაჲ მისი აღესრულების, და ყოველთავე ადიდონ იგი და თაყუანის-სცენ. არამედ მაშინ არცა ურწმუნოთა სარწმუნოებად მოსლვაჲ ერგების, არცა უნანელთა - სინანული.

სწავლაჲ ოდ რაჲთა ვისწრაფოთ აქავე კურნებად წყლულებათა სულთა ჩუენთასა

ამისთჳს გევედრები, საყუარელნო, ვიდრე ჟამიღა გუაქუს, ვიქმოდით კეთილსა, რამეთუ არცა მენავეთმოძღუარსა, უკუეთუ უდებებითა თჳსითა დაანთქას ნავი თჳსი, არ...

...ს, ზაქარია და დავით; იგი იტყოდა: „არქუთ ასულსა სიონისასა...“ (ზაქ. 9,9) (ზემოწერილნი იგი სიტყუანი), ხოლო დავით ღაღადებდა: „პირითა ყრმათა ჩჩჳლთა მწოართაჲთა დაემტკიცოს ქებაჲ“; (ფსალმ. 8,3) და „კურთხეულ არს მომავალი სახელითა უფლისაჲთა“. (ფსალმ. 117,26) რამე-თუ რასა აწ ერნი ესე გალობდეს, მან პირველვე ქადაგა. ხოლო შენ იხილე ჰურიათა მათ დაბრმობილთა ვერაგობაჲ, რამეთუ ერი იგი მარტივი და ფრიადისა უკეთურებისაგან თავისუფალი და ყრმანი იგი უმანკონი მიეგებვოდეს უფალსა, ხოლო სხუანი იგი განცჳბრებულ იყვნეს, ვითარცა იტყჳს მახარებელი:

ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „და ვითარცა შევიდა იგი იერუსალჱმდ, შეიძრა ქალაქი იგი ყოველი და იტყოდეს: ვინ არს ესე? ხოლო ერი იგი იტყოდა: ესე არს წინაჲსწარმეტყუელი იესუ ნაზარეთით გალილეაჲსაჲთ“ (21,10-11).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: ესოდენნი საკჳრველებანი მისნი ეხილნეს და არაოდეს ესრეთ განკჳრვებულ იყვნეს, ხოლო აწ, იხილეს რაჲ ერი თანამავალად, განკჳრდეს, ესრეთ უგუნურ იყვნეს და მოშურნე. ხოლო ერიცა იგი, რომელი იტყოდა: „ესე არს წინაჲსწარმეტყუელი იესუ“, უმეცრებისაებრ თჳსისა იტყოდა, რამეთუ ხედვიდეს სიმდაბლესა უფლისასა და სიმაღლესა მისსა უმეცარ იყვნეს, ვითარმედ იგი არს მეუფე და ღმერთი ყო...