ფსალმუნნი 110:1

„აღგიარო შენ, უფალო, ყოვლითა გულითა ჩემითა“ (ფსალმ 110:1).

1. წრფელი მადლიერება და ღვთის საქმეთა ხედვა

რას ნიშნავს „ყოვლითა“ (ფსალმ 110:1)? ყოველგვარი მზადყოფნით, დაძაბული გულმოდგინებით, ცხოვრებისეული საზრუნავებისგან გათავისუფლებული, მაღლა აწეული და სულის სხეულის ბორკილებისგან გამომხსნელი. „გულითა“ (ფსალმ 110:1): არა უბრალოდ სიტყვებით, არც მხოლოდ ენითა და პირით, არამედ გონებითაც. ასევე ამბობდა მოსეც, როცა რჯულს ადგენდა: „შეიყუარო უფალი ღმერთი შენი ყოვლითა გულითა შენითა და ყოვლითა გონებითა შენითა“ (შდრ. მეორ 6:5). აქ, ვფიქრობ, აღსარებაში მადლიერებას გულისხმობს. ვუგალობ, ამბობს, მადლობას აღვავლენ. რადგან მთელ ცხოვრებას ამას ახარჯავდა: აქედან იწყებს...

...ნის უფლისა“** (ფსალმ 111:1).

1. ღვთის შიში და მცნებათა სიყვარული

ძალიან მგონია, რომ ამ ფსალმუნის დასაწყისი წინა ფსალმუნის დასასრულს მისდევს და, თითქოს ერთი უწყვეტი და შეკრული სხეული იყოს, იქ ამბობს: „დასაბამი სიბრძნისა შიში უფლისაჲ“ (ფსალმ 110:10), აქ კი: „ნეტარ არს კაცი, რომელსა ეშინის უფლისა“ (ფსალმ 111:1), სხვა სიტყვებით, მაგრამ იმავე აზრებით გვასწავლის ღვთის შიშს. რადგან იქ თქვა, რომ იგი ბრძენია, აქ კი ნეტარია; ხოლო ნამდვილი ნეტარება სწორედ ეს არის, რადგან ყოველივე სხვა ამაოება, ჩრდილი და ცარიელი საქმეა: სიმდიდრეს იტყვი, ძალაუფლებას, სხეულის სილამაზეს თუ ქონების სიმრავლეს. რადგან ეს ყოველივე ჩამოცვენილ ფოთლებს, წარმავალ ჩრდილებსა და გაფრენილ სიზმრებს ჰგავს. ხოლო ჭეშმარიტად ნეტარი სწორედ ეს არის. შემდეგ, რადგან დემონებსაც ეშინიათ მისი და ძრწიან, რათა არ იფიქრო, თითქოს მხოლოდ ეს კმაროდეს ცხონებისთვის, რასაც ზემოთ აკეთებდა, ამასვე აქაც აკეთებს. რა...

...იტყოდა: „არა არს კურნებაჲ ჴორცთა ჩემთაჲ პირისაგან უგუნურებისა ჩემისა“, (შდრ. ფსალმ. 37,4,6,8) რაჲთამცა გჳჩუენა, ვითარმედ ყოველი ცოდვაჲ დაწყებასა უგუნურებისაგან მიიღებს, და სათნოჲ და მოშიში უფლისაჲ უბრძნეს ყოველთასა არს, რამეთუ „დასაბამი სიბრძნისაჲ არს შიში უფლისაჲ“. (ფსალმ. 110,10); (იგავ. 1,7) და ვინაჲთგან სიბრძნჱ შიში უფლისაჲ არს, ხოლო უკეთურსა შიში უფლისაჲ არა აქუს, სიბრძნისაგან სამე გამოჴუებულ არს და უუგუნურეს არს ყოველთასა.

და მრავალნი უკეთურთა ბრძნად უწოდენ, რამეთუ ავნებენ სხუა-თა ჴელოვნად, და არა იციან, ვითარმედ ესე არს დიდი უგუნურებაჲ, რამეთუ რომელი სხუასა ავნებდეს, არა მას ავნებს, არამედ თჳსსა გულსა განსწონს მახჳლსა და ვერ გულისხმა-ჰყოფს, და ესე არს დიდისა უგუნურებისა სასწაული. არამედ ჩუენ ნუმცა ჭირვეულთა და სხუა-თაგან ვნებულთა სახელს-ვსდებთ უბადრუკად, არამედ უფროჲსად მავნებელთა და მაჭირვებელთა მათთა, რამეთუ იგინი არიან ვნებულნი, რომელნი ღმერთსა მბრძოლად აღიდგენენ თავთა თჳსთათჳს და ბევრეულთა შესმენათა პირსა აღუღებენ და დიდსა საშჯელსა განიმზადებენ ჯოჯოხეთს შინა, ხოლო რომელნი ჭირვეულნი იყვნენ და მოითმენდენ, მათ ღმერთიცა სწყალობს და ყოველნი კაცნი, და ამასცა სოფე...