ებრაელთა მიმართ 12:1

...ბაც და უსაფრთხოებაც.

ამრიგად, როცა ამ სიკეთეთა სიდიადეს გავიაზრებთ და, უწინარეს ყოვლისა, იმას, თუ რაოდენ დიდი სიკეთეა ღმერთისთვის სათნო ყოფნა, რაც საჭურველიც არის, დიდებაც, უსაფრთხოებაც და ურიცხვი სხვა სიკეთეც, „მოთმინებით ვრბიოდით წინა-განმზადებულსა მას ჩუენსა ღუაწლსა“ (ებრ 12:1), ნურასოდეს დავეცემით, ნურც საჭურველთაგან შიშვლები გამოვჩნდებით. რადგან ამგვარი ომი უიარაღო მეომრის ხილვას ვერ იტანს; აღჭურვილობა მხოლოდ მაშინ იხსნება, როცა სანახაობა დაიშლება; სანახაობა კი მაშინ იშლება, როცა სული სხეულისგან განიტევება. ამიტომ, სანამ აქ ვართ, მუშტით ბრძოლა გვმართებს სახლშიც ჯდომისას, მოედანზეც გასვლისას, სადილობისას, ავადმყოფობისას და ჯანმრთელობისას. რადგან სწორედ ავადმყოფობის ჟამს არის ყველაზე მეტად ამ ბრძოლის დრო, როცა ტკივილები ყოველი მხრიდან სულს აშფოთებს, როცა ტანჯვები ალყას არტყამს, როცა ეშმაკი ზედ ადგას და აქეზებს, რომ რაიმე მწარე სიტყვა წამოგვცდეს. სწორედ მაშინ გვმართებს ყველაზე მეტად თავის დაცვა, აბჯრით, ფარით, მუზარადითა და სხვა საჭურვლებით შემოზღუდვა...

...დგან შეუძლია, თუ მოისურვებს, ათასგზისაც მოკვდეს; მართლაც, ბევრმა ქალმა მოწამეობაც მიიღო; შეუძლია უმანკოება იღვაწოს, მამაკაცებზე მეტადაც, რადგან მას ასეთი ალი არ აწუხებს; ასევე შეუძლია გამოაჩინოს კდემამოსილება და ღირსება, განწმენდა, რომლის შესახებაც ნათქვამია: „სიწმიდესა, რომლისა თჳნიერ ვერვინ იხილოს უფალი“ (ებრ 12:14), შეძლოს სიმდიდრის უგულებელყოფაც, თუ მოისურვებენ, და, მოკლედ, ყოველი სხვა სათნოებაც. ამბობს: „ისწრაფე ზამთრისა წინა მოსლვად“ (2 ტიმ 4:21). როგორ აჩქარებს ტიმოთეს? და არსად ამბობს რაიმე გულსატკენს; არ ამბობს: „ვიდრე მე აღვესრულები“, რათა არ დაამწუხროს, არამედ: „ზამთრისა წინა მოსლვად“ (2 ტიმ 4:21), რათა არ შეფერხდე.

ამბობს: „გიკითხვენ შენ ევვულოს და პუდის და ლინოს და კლავდია და ძმანი ყოველნი“ (2 ტიმ 4:21). ძმებს სახელებით არ მოიხსენიებს. ხედავ, რომ სახელით მოხსენიებულნი უფრო მხუ...

...ისავმაც კვლავ ძმა შეურაცხყო და ღმერთიც შეურაცხყო. ამიტომ ამბობდა ღმერთი: „იაკობი შევიყუარე, ხოლო ესავი მოვიძულე" (რომ 9:13). ამიტომ პავლეც ამბობს: „ნუვინ მეძავ და ბილწ არნ, ვითარცა-იგი ესავ" (ებრ 12:16). იოსები ძმებმა შეურაცხყვეს და ღმერთიც შეურაცხყვეს. ისრაელიანებმა მოსე შეურაცხყვეს; ამიტომ ღმერთიც შეურაცხყვეს. ასევე ელის ძეებიც ხალხს შეურაცხყოფდნენ და ღმერთსაც შეურაცხყოფდნენ.

გსურს, საწინააღმდეგო მხრიდანაც იხილო? აბრაამმა ძმა დაინდო და ღმერთსაც დაემორჩილა; ეს ცხადია ძე ისაკის საქმეში გამოჩენილი აბრაამის მორჩილებიდან და მთელი სხვა სათნოებიდანაც. კვლავ, აბელი ძმის მიმართ შემწყნარებელი იყო და ღმერთის მიმართაც მოწიწებული. ამიტომ ნუ შევურაცხყოფთ ერთმანეთს, რათა ღმერთის შეურაცხყოფაც არ ვისწავლოთ; პატივი ვცეთ ერთმანეთს, რათა ღმერთის პატივისცემაც ვისწავლოთ....

...მიდე ეგე თქუენი“** (1 თეს 4:3). და იხილე, როგორ არსად სხვა საკითხზე ასე ძლიერად არ მიანიშნებს, როგორც ამაზე; როგორც სხვაგანაც წერისას ამბობს: „მშჳდობასა შეუდეგით ყოველთა თანა და სიწმიდესა, რომლისა თჳნიერ ვერვინ იხილოს უფალი.“ (ებრ 12:14). და რა გიკვირს, თუ მოწაფეებს ყველგან ამის შესახებ სწერს, როცა ტიმოთესაც წერისას ეუბნებოდა: „თავი შენი წმიდად დაიმარხე.“ (1 ტიმ 5:22)? და მეორე ეპისტოლეში კორინთელთა მიმართ წერისას ამბობდა: „მოთმინებითა მრავლითა“¹ (2 კორ 6:4), „მარხვითა“¹ (2 კორ 6:5), „სიწმიდითა“¹ (2 კორ 6:6)....

...ოსხივებულ ელვას, და თუნდაც ეცადოს წინააღდგომას, მისი მზერა მაშინვე ბრმავდება. სულიწმიდის მადლი კი უხვად მოეფინება იქ, სადაც უმანკოება, პატიოსნება და სხვა სათნოებები ერთიანდება; ამიტომაც ამბობდა პავლე: „ყოველთა კაცთა თანა მშჳდობასა ჰყოფდით" (რომ 12:18) და „სიწმიდესა" (ებრ 12:14). მაშ, გთხოვთ, განვიწმინდოთ სინდისი და გონება, რათა ყოველი არაწმინდა აზრისგან გათავისუფლებულნი, სულიწმიდის მადლი მოვიზიდოთ, ეშმაკის მზაკვრობას ვძლიოთ და საუკუნო, გამოუთქმელი სიკეთეებით ტკბობის ღირსნი გავხდეთ, რისიც ღირსნი გავხდეთ ყველანი, ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მადლითა და კაცთმოყვარეობით, რომლის თანა მამასა, სულიწმიდითურთ, დიდება, ძალა, პატივი, აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.

...ცხოვრების ღირსი გახდები და სიძესთან ერთად შეხვალ, ოღონდ ლამპრები ანთებული იყოს და მათში საკმარისი ზეთი — ანუ კეთილი საქმეები — გქონდეს, როგორ არ გადაიტან სრული სიმსუბუქით ყველა სიმძიმეს, გაიხსენო რა ნეტარი პავლეს სიტყვებიც: „მშჳდობასა შეუდეგით ყოველთა თანა და სიწმიდესა, რომლისა თჳნიერ ვერვინ იხილოს უფალი" (ებრ 12:14)? ხედავ, როგორ მოციქული მშვიდობას სიწმინდესთან აკავშირებს? რათა ვიცოდეთ, რომ არამხოლოდ სხეულის სიწმინდეს მოითხოვს, არამედ მშვიდობასაც, დროულად ახსენა ორივე, ორივეს დამკვიდრების სურვილით, რათა ჩვენი ზრახვებიც შევაკავოთ, არანაირ არეულობას ან აშფოთებას არ შევუშვათ, არამედ მშვიდი და უშფოთველი ცხოვრებით ვიცხოვროთ, და ყველა სხვა ადამიანთანაც მშვიდობიანად მოვექცეთ, ვიყოთ მშვიდი, წყნარი და შემწყნარებელი, ისე, რომ სათნოების ყველა თვისება ჩვენს სახეზე აისახებოდეს. ამგვარად, შეგვეძლება ამქვეყნიური ცხოვრების დიდებაც ვეზიზღოთ, ჭეშმარიტ დიდებას უპირატესობა მივცეთ, თავმდაბლობაზე უფრო ვიზრუნოთ და ამქვეყნიური ცხოვრების ყოველი ბედნიერება არად მივიჩნიოთ, რათა ჭეშმარიტი და მყარი ნეტარებით ვიტკბოთ და ქრისტეს ხილვის ღირსნი გავხდეთ. „ნეტარ იყვნენ წმიდანი გულითა, რამეთუ მათ ღმერთი იხილონ" (მათ 5:8). მაშ, განვწმი...

...დიან თავთა თჳსთა, იგინი ადვილად მიდრკებიან უკეთურებად, დაღაცათუ სარწმუნოებაჲ მართალი აქუნდეს.

არამედ ჩუენ ვივლტოდით საქმეთაგან ბოროტთა, რამეთუ შეუძლებელ არს თჳნიერ საქმეთა კეთილთაჲსა ხილვაჲ ქრისტესი, ვითარცა იტყჳს მოციქული, ვითარმედ: „მშჳდობასა სდევდით და სიწმიდესა, რამეთუ თჳნიერ ამისა ვერვინ იხილოს უფალი“. (ებრ. 12,14) ამისთჳსცა მარადის გამცნებ სიწმიდესა, რაჲთა თითოეულსა კმა-ეყოფოდის თჳსი მეუღლჱ, რომლისა თანა შჯულიერად უქორწინებიეს, და არა შეიგინებოდის ბილწებითა მრუშებისაჲთა, რამეთუ ყოველი მოქმედი მრუშებისაჲ ვერ ჰპოვებს წყალობასა, არამედ წარწყმედისა თანამდებ არს, დაღაცათუ ბევრეულნი ჰქონდინ სხუანი სათნოებანი; რამეთუ ყოველი მემრუშჱ ვერ იხილავს სასუფეველისა ცათაჲსა განსუენებასა, არამედ გეჰენიასა მიეცემის. და მათთჳს იტყჳს ღმერთი, ვითარმედ: „მატლი მათი არა მოკუდეს, და ცეცხლი არა დაშრტეს“. (მარკ. 9,44,46,48) და არცა ერთი აქუს წყალობაჲ, რომელსა მეუღლჱ ესუას და იგი სხუათა თანა შეიგინებოდის. ვინაჲთგან რომელნიმე შჯულიერისაგანცა მეუღლისა იმარხვენ თავთა თჳსთა ჟამსა მარხვისა და ლოცვისასა, უკუე რომელსა იგიცა არა კმა-ეყოფვოდის, არამედ სხუასა შემოიყვანებდეს, რაჲ იყოს მისი წყალობაჲ? და რომელმან დაუტევოს ცოლი თჳსი შჯულიე...

...ნ, ხოლო ჩუენი სიწმიდე არა ესრეთ არს, რამეთუ იტყჳს წერილი მისთჳს: „რაჲთა წმიდა იყოს სულით და ჴორცით“; (1 კორ. 7,34) და კუალად იტყჳს, ვითარმედ: „მშჳდობასა ეძიებდით და კეთილსა და სიწმიდესა იქმოდეთ თქუენ შიშითა ღმრთისაჲთა, ვითარმედ თჳნიერ მისა ვერვინ იხილოს უფალი“; (შდრ. ებრ. 12,14) და კუალად იტყჳს, ვითარმედ: „სიწმიდესა იქმოდეთ თქუენ შიშითა ღმრთისაჲთა“. (2 კორ. 7,1) ჰხედავა, რამეთუ ესე არს სიწმიდე, რაჲთა შინაგანსა ჩუენსა აქუნდეს ძირი და წყაროჲ მისი? რამეთუ არა კმა არს სახელი ოდენ სიწმიდისაჲ, უკუეთუ საქმე მისი არა იყოს; რამეთუ სახელი ესე სიწმიდისაჲ არა ყოველთავე, რომელთა ეწოდებოდის, ერთობასა გამოაჩინებს, ვინაჲთგან ღმერთსაცა წმიდა ეწოდების, არამედ არა ესრეთ არს, ვითარ ჩუენ. ამისთჳსცა, ესმა რაჲ ჴმაჲ ესე სერაბინთა მიერ წინაჲსწარმეტყუელსა, ისმინე, რაჲ თქუა: „ჵ უბადრუკსა, რამეთუ კაცი ვარ და არაწმიდანი ბაგენი მასხენ, და შორის ერისა, რომელსა არაწმიდანი ბაგენი ასხენ, დამკჳდრებულ ვარ“, (ესაია 6,5) რომელი-იგი წმიდა იყო და დიდ, არამედ უკუეთუ სიწმიდისა მიმართ ზეცათაჲსა გამოვიძიოთ, არაწმიდა ვიპოვნეთ ჩუენ. რამეთუ წმიდა არიან ანგელოზნი, და წმიდა...

...ცოფ, თანამდებ არს გეჰენიასა ცეცხლისასა“. (მათ. 5,22)

კუალად სიწმიდე, იგიცა ნაწილი არს სათნოებისაჲ, გარნა უკუეთუ გუაკლდეს იგი, ვერ ვიხილავთ უფალსა, ვითარცა იტყჳს მოციქული, ვი-თარმედ: „მშჳდობასა შეუდეგით ყოველთა თანა და სიწმიდესა, რამეთუ ამისა თჳნიერ ვერვინ იხილოს უფალი“. (ებრ. 12,14)

და ეგრეთვე მსგავსად სიმდაბლეცა ნაწილი არს სათნოებათაჲ ერთი, გარნა უკუეთუ ვინ იგი არა მოიგოს, დაღაცათუ სხუანი კეთილნი საქმენი აქუნდენ, საძაგელ არს წინაშე ღმრთისა; და საცნაურ არს ესე ფარისეველისა მისგან, რომელსა სხუანი ქველისსაქმენი მოეგნეს, ნაკლულევანები-თა სიმდაბლისაჲთა წარწყმიდა ყოველივე. ხოლო ამისაცა უმეტესი რაჲმე მაქუს თქუმად, რამეთუ არა თუ ერთი სათნოებათაგანი დაგუაკლდეს, დაგუაყენებს შესლვად სასუფეველად, არამედ დაღაცათუ ვქმნეთ საქმე სათნოებათაჲ, და არა ჯეროვნისა მის წესისაებრ ვქმნათ, ეგრეთვე შეგუემ-თხჳოს.

ისმინეთ, რასა გჳბრძანებს უფალი: „უკუეთუ არა გარდაემატოს სიმართლე თქუენი უფროჲს მწიგნობართა და ფარისეველთასა, ვერ შეხჳდეთ სასუფეველსა ცათასა“. (მათ. 5,20) აწ უკუე, დაღაცათუ იქმოდი მოწყალებასა, და არა უფროჲს მათსა იქმოდი, ვერ სრულ არს ქველისსაქმე შენი. იხილე უკუე, თუ ვითარ იქმოდეს იგინი...

...ედ აღთქუმულ არს წმიდათათჳს გულითა ხილვაჲ ღმრთისაჲ, არა თუ ვითარ ბუნებაჲ მისი არს, არამედ ვი-თარცა ჩუენსა ამას ბუნებასა ძალ-უც. ხოლო საჴმარ არს სიწმიდე გულისაჲ ბრძანებისაებრ უფლისა, ვითარცა მოციქულიცა გუასწავლის და იტყჳს: „მშჳდობასა შეუდეგით ყოველთა თანა და სიწმიდესა, რამეთუ ამისა თჳნიერ ვერვინ იხილოს უფალი“. (ებრ. 12,14) რამეთუ განწმედაჲ გულისაჲ ყოვლისაგანვე ბოროტისა გულისსიტყჳსა უმეტეს ყოვლისა სათნოებისა ღირს-გუყოფს ჩუენ ხილვასა მას საღმრთოსა. ვინაჲთგან პირველ ამისა ნეტარებაჲ შეასხა მოწყალეთა და იცოდა, ვითარმედ მრავალნი იქმან მოწყალებასა და სიწმიდესა არა იმარხვენ, არამედ ერევიან ცოდვასა, რაჲთა გუაუწყოს, ვითარმედ არა კმა არს იგი, უკუეთუ ესეცა არა იყოს, ხილვად ღმრთისა, ამისთჳს ესე ხოლო შეუდგინა, ვითარმედ რომელსა სურის ხილვად ღმრთისა, არა თუ ჴორცთა ხოლო სიწმიდე თანააც, არამედ სრულიად გულისა თჳსისაჲ ყოვლისავე ბიწისაგან და ყოვლისავე ვნებისა განწმედაჲ უღირს.

ხოლო თუ ვითარ სრულ იქმნების სიწმიდე გულისაჲ, შემდგომთა მათ სიტყუათა და მოძღურებათაგან უფლისათა კეთილად გულისჴმა-იყოფების. ვისწრაფოთ უკუე, საყუარელნო, დამარხვად წმიდათა მათ მცნებათა მისთა, რაჲთა ვიქმნეთ წმიდა გულითა და ხილვად ღმრთისა ღირსად გამოვჩნდეთ და ნეტარებაჲ იგი საუკუნოჲ დავიმკჳდროთ, რამეთ...