შენიშნე უფლის კაცთმოყვარეობა, რა სწრაფად და დაუყოვნებლივ აჯილდოებს თავის მოღვაწეს თავისი წყალობით, ამგვარად მის ძალებს ამაგრებს და განაახლებს. „იქმნა სიტყუაჲ უფლისა ჩუენებასა შინა ღამისასა". რატომ ღამით? იმისთვის, რომ მისი სიტყვები სიჩუმეში ყოფილიყო მიღებული. და ეუბნება: „ნუ გეშინინ, აბრაამ", — შენიშნე განსაკუთრებული მზრუნველობა. რატომ უთხრა: „ნუ გეშინინ"? ვინაიდან მან, მეფის ძღვენზე ნაკლებად ზრუნველმა, ესოდენ დიდ სიმდიდრეს ხელი აარიდა, ღმერთი ეუბნება: „ნუ გეშინინ", რომ ამგვარი ძღვენი უგულებელყავი, და ნუ იფიქრებ, თითქოს ამის გამო შენი მონაგარი შემცირდა. „ნუ გეშინინ". და, რათა კიდევ უფრო აღძრას მისი სული, მასთან საუბრისას სახელითაც მოიხსენიებს: „ნუ გეშინინ, აბრაამ". არცთუ მცირედ ამხნევებს ისიც, როცა მოწოდებულის სახელი წარმოითქმის. შემდეგ ამბობს: „მე შეგეწიო შენ". ეს გამოთქმაც მრავლისმეტყველია. მე, რომელმაც ქალდეის მიწიდან გამოგიწვიე; მე, რომელმაც აქ მოგიყვანე; მე, რომელმაც ეგვიპტეში საფრთხეებისგან გაგარიდე; მე, რომელმაც არაერთხელ აღგითქვი შენთვის და შენი თესლისთვის ამ მიწის მინიჭება; მე შეგეწევი. მე,...
დაბადებისა 15:1
...ასე წაართვა ღმერთმა ტკივილის შეგრძნება, რათა ტკივილის განცდის გამო არ შეეძულებინა ის, რაც მისგან წარმოიშვა; ამიტომ „დასდვა ღმერთმან განკჳრვებაჲ ადამს“ (). და სხვაგანაც კვლავ ამბობს: „განკჳრვებაჲ დაეცა აბრაამს“ ().
იქაც ერთგვარ გაშეშებას აღნიშნავს და გრძნობის მიღმა გასვლას. და ყველგან განკვირვება სწორედ ამას გამოხატავს. ის კი ან ღმერთის მოქმედებით ხდება, ან ბოროტებათა სიჭარბისგან, როცა ეს სიჭარბე გაშეშებას წარმოშობს. რადგან უბედურებასაც შეუძლია განკვირვებისა და გაშეშების გამოწვევა. აქ, მაშასადამე, განკვირვებას უწოდებს იმ ბოროტებათა სიდიდეს, რომლებიც თავს დაატყდა. რას ნიშნავს ის, რასაც ამბობს: „ყოველი ადამიანი ცრუა“? მაშ, არავინ არის ჭეშმარიტი? მაშ, იობზე როგორ წერია: „კაცი იგი ჭეშმარიტ, უბიწო, მართალ, ღმრთისმსახურ“ (...
...კი არ აჩვენებდა, არამედ დიდ სიმართლესაც. რადგან წარმართები უბრალოდ იმიტომ კი არ განდევნა, რომ იუდეველთა შეყვანა სურდა, არამედ სიმართლესთან ერთად. ამიტომ მოსეც სხვაგან ამბობდა: „არ-ღა სრულ ქმნილ არიან ცოდვანი ამორეველთანი აქამომდე“ (). ეს კი მხოლოდ იუდეველებზე და მათ თავს მომხდარ საქმეებზე სათქმელი არ არის; კვლავ საყოველთაოა სიტყვა. რადგან მის მიერ ქმნილი ყოველივე ჭეშმარიტება და განკითხვაა; განკითხვა, ესე იგი სიმართლე. წერილი კი ხშირად კაცთმოყვარეობასაც ჭეშმარიტებას უწოდებს. ამიტომ, რასაც ამბობს, ასეთია: მან ყოველივე სიმართლესა და კაცთმოყვარეობას შეუზავა. რადგან მხოლოდ სიმართლის საზომით რომ ესარგებლა, ყოველივე დაიღუპებოდა.
6. მცნებათა მარადიულობა და ახალი აღთქმა
ამიტომ ეს წინასწარმეტყველიც სხვაგან ამბობს: „და ნუ შეხუალ სასჯელსა მონისა შენისა თანა, რამეთუ არა განმართლდეს შენ წინაშე ყოველი ცხოველი“ (...
...გურიტი და ტრედი"**. შეხედე, რა სიმარტივემდე ჩადის ყოვლისკეთილი მეუფე მამამთავრის დასარწმუნებლად. ვინაიდან ძველთ ასეთი ჩვეულება ჰქონდათ — აღთქმების დადებისა და დამტკიცების (როგორც საღვთო წერილი აღწერს ღვთის აღთქმას აბრაამთან), ისიც ღმერთი იმავე გზით მიდის. „ხოლო მან მოიხუნა ესე ყოველნი და განყუნა იგინი შუა" (). უნდა აღინიშნოს, რომ არა ტყუილად და არა უმიზეზოდ განუსაზღვრა ასაკიც: უბრძანა სამი წლისა აეყვანა, ანუ სრულწლოვანი და სრულყოფილი. „ხოლო მან მოიხუნა ესე ყოველნი და განყუნა იგინი შუა ღა დასხნა იგინი პირისპირ ურთიერთას, ხოლო მფრინველნი არა განყუნა" (). და იჯდა, გაყოფილ ნაწილებს იცავდა, რათა მოფრინავე ფრინველებს არ დაეზიანებინათ, და ამას მთელ დღეს აკეთებდა. „და გარდამოვიდეს მფრინველი მძორთა მათ ზედა ორად განკუეთილებათა მათთა. და თანა-უჯდა მათ აბრაამ. ხოლო დასლვასა მზისასა განკჳრვებაჲ დაეცა აბრაამს და, აჰა, შიში ბნელი დიდი დაეკუეთა მას" (დაბ 15:11–12). რატომ (მოხდა ეს) მზის ჩასვლისას, როცა დღე უკვე საღამოსკენ ხრიდა? ყველაფერი იმისთვის, რომ ის (აბრაამი) უფრო ყურადღებიანი გახდეს: ამისთვის დაეცა მას „განკჳრვებაჲც... და შიში ბნელი დიდი", რათა ყველა ამ მოვლენას ღვთის ხილვის გრძნობ...