...წერილი ხშირად „თესლს“ უწოდებს არა იმას, რაც ბუნების მიმდევრობით იშობა, არამედ იმას, რაც სათნოებასთან ზიარებით არის. ამიტომაც პავლე, როცა განმარტავდა სიტყვებს: „ყოველი ქუეყანაჲ, რომელსა შინა ჰხედავ შენ, მიგცე იგი შენ და თესლსა შენსა უკუნისამდე“ (), ამბობდა: „რამეთუ არა ყოველნი ისრაჱლისაგანნი ესენი არიან ისრაჱლ“ (); „არცა არიან ნათესავნი აბრაჰამისნი ყოველნი შვილ“ (), არამედ „ისაკისგან გეწოდოს შენ ნათესავი“ (). და კვლავ: „და იკურთხეოდიან შენდა მომართ და ნათესავისა შენისა მომართ ყოველნი ტომნი ქუეყანისანი“ (). ხოლო რომ ეს იუდეველებზე არ თქმულა, ამას თვით საქმეები ცხადყოფს: რადგან თვითონ წყევლით სავსენი იყვნენ, სხვებისთვის კურთხევის მიზეზნი როგორ გახდებოდნენ? არამედ ეკლესიაზე ამბობს, რომელიც რწმენაში ზიარების მიხედვით მის თესლად იწოდება. ამგვარ...
დაბადებისა 13:1
განმარტებები ვერ მოიძებნა ამ მუხლისთვის
...აიტანდა იმას, რომ მისი ნების საწინააღმდეგოდ სამი გროში წაართვან. ამიტომ ეს უფრო მეტად სულის სიბრძნეა. და ამას აბრაამის შემთხვევაშიც ვხედავთ; რადგან, ამბობს, ლოთმა „იხილა ყოველი გარემო სოფლები იორდანისაჲ, რამეთუ ყოველი იყო სარწყავ“ (), „ვითარცა სამოთხე ღმრთისაჲ“ () და „გამოირჩია ლოთ თავისა თჳსისად ყოველი სოფელი იორდანისაჲ“ ()3. აბრაამს კი არაფერი შეუპასუხებია. ხედავ, რომ არა მხოლოდ უსამართლობას არ სჩადიოდა, არამედ თავადაც უსამართლობას ითმენდა?
რატომ ადანაშაულებ საკუთარ შვილებს, კაცო? ღმერთმა შვილები იმისთვის როდი მოგვცა, რომ სხვათა ქონება მივიტაცოთ. ფრთხილად იყავი, ამ სიტყვებით ღმერთი არ განარისხო. თუ ამას ამბობ, რომ შვილები შენთვის მტაც...
...ისა და ღაზის ზემოთ, თვით მდინარე იორდანეს დასასრულამდე, დიდი და ნაყოფიერი მხარე არის; უფრო სწორად, იყო, რადგან ახლა აღარ არის; იგი, მაშ, სამოთხესავით იყო. რამეთუ ამბობს: „ლოთ იხილა ყოველი გარემო სოფლები იორდანისაჲ, რამეთუ ყოველი იყო სარწყავ ... ვითარცა სამოთხე ღმრთისაჲ“ ().
ამრიგად, ის მხარე, ასეთი აყვავებული, ყველა მხარეს რომ ეჯიბრებოდა და ნაყოფიერებით ღმრთის სამოთხესაც უსწრებდა, ახლა ყოველ უდაბნოზე უფრო უდაბურია; ხეები კი დგას და ნაყოფიც აქვს, მაგრამ ნაყოფი ღვთის რისხვის მოსაგონარია. რადგან იქ ბროწეულიც დგას — ხესაც ვგულისხმობ და ნაყოფსაც — ბრწყინვალე გარეგნობით და უცოდინარს მრავალ იმედს უჩენს; მაგრამ თუ ნაყოფს ხელში აიღებენ და გატეხენ, ნაყოფს ვერ იპოვიან; შიგნით მხოლოდ დაგროვილ მტვერსა და ნაცარს ნახავენ. ასეთია მთელი მიწაც; ქვასაც თუ იპოვი, ნახავ, რომ დანაცრებულია. და რას ვამბობ ქვასა და ხეებზე და მიწაზე, როცა თვით ჰაერმაც და წყალმაც გაიზიარა ეს უბედურება? როგორც ცეცხლწაკიდებული და სრულიად დამწვარი სხეული...
...ნებს, სადაც სურს, რადგან ძალუძს გზა იპოვოს უგზო ადგილებშიც, და მას შემდეგ, რაც ჩვენ უკვე სასოს წარვკვეთეთ, კეთილ იმედებს გვიღვივებს, რომ ამგვარად უფრო ნათლად შევიცნოთ მისი განგებულების სიბრძნის უზომო სიდიადე. „აღდეგ, — ნათქვამია, — მოვლე ქუეყანა, სიგრძედ მიმართ მისა, და სივრცედ მისსა, რამეთუ შენ მიგცე იგი" (). შეხედე, როგორ ყოველნაირად სურს ღმერთს, მართალში ცოცხალი სასოება აღძრას. „აღდეგ", ამბობს, შემოიარე, დაათვალიერე მისი სიგრძეც და სიგანეც, რომ შეიცნო მიწის ვრცელობა, რომლითაც ისარგებლებ, და ჯერ კიდევ დაუფლებამდეც სიხარული მოგანიჭოს იმედმა. რამდენ მიწასაც შემოივლი, ყველას შენ მოგცემ, რომ იცოდე: შენ იმაზე ნაკლები კი არ დათმე, ვიდრე ახლა უნდა მიიღო. ნუ ფიქრობ, თითქოს უარესი ნაწილი მიიღე, როცა ლოტი, თითქოსდა, საუკეთესო ადგილების პატრონი გახდა. მალე თავად იხილავ, რომ საუკეთესო ადგილების არჩევამ მას მცირედი სარგებელი მოუტანა და თავადაც გაიგებს, რა ბოროტებაა საუკეთესოს ძიება. შენ კი ახლავე მიიღე ჯილდო ძმისშვილის მიმართ გამოჩენილი თავმდაბლობისა და სიმშვიდისთვის, მიიღე აღთქმა და შეიცან მთელი ის მიწა, რომლის მფლობელიც ხარ და რომელსაც მალე დაეუფლებით შენ და შენი შთამომავლობა სამუდამოდ: „და თესლსა შენსა", ნათქვამია, უკუნისამდე. დიდე...
...დიდრით დაბრუნდნენ. ასეთია ჩვენი ბრძენი მეუფე: ჯერ უბედურებების უკიდურეს ზომამდე გაზრდას დაუშვებს, შემდეგ კი ქარიშხალს გაფანტავს, სიმშვიდეს მოჰგვრის და ყოველივეში დიდ ცვლილებას, სურს ამით გვიჩვენოს თავისი ძალის სიდიადე. „ხოლო გამოვიდა აბრაამ ეგჳპტით, იგი და ცოლი მისი და ყოველნი მისნი, და ლოთ მის თანა უდაბნოდ" (). ადგილზე იქნება ამ მართლისთვის იმ სიტყვების მიყენება, რომლებიც ნეტარმა დავითმა ბაბილონის ტყვეობიდან დაბრუნებულთა შესახებ წარმოთქვა: „რომელნი სთესვიდენ ცრემლით, მათ სიხარულით მოიმკონ. მისლვით მივიდოდეს და ტიროდეს, რომელნი სთესვიდეს თესლსა მათსა; მოსლვით მოვიდოდეს და უხაროდა, რომელთა მოაქუნდა მჭელეულები მათი" (ფსალმ 125:5–6). ხედავ, როგორ შესვლა შფოთითა და შიშით იყო სავსე, თანაც სიკვდილის შიშითაც კი? ახლა კი შეხედეთ, როგორ დაბრუნება დიდი პატივითა და დიდებით სავსეა, როგორ მართალი ბოლოს ყველასთვის პატივსაცემი გახდა — ეგვიპტელთათვისაც და პალესტინის მცხოვრებთათვისაც. და ვინ არ პატივს სცემდა ადამიანს, რომელსაც ღმერთი ასე იცავდა და ასეთი მზრუნველობით ეხვეოდა? ალბათ, არავისთვის არ დარჩა ფარული ის, რაც მეფეს და მის სახლეულს მოხდა. ასე რომ, ეს ყველაფერი დაშვებული იყო, და მართლის განსაცდელები ამ ხარისხამდე მივიდა — იმისთვის, რომ მისი...
...ით კი არ განსხვავდებოდა მართლისგან. უკვე ის, რომ ორი ბიძისგან სწორედ მართალს შეუერთდა, აჩვენებს, რომ საკმარისი გონება ჰქონდა იმის გასარჩევად, რომელ ბიძას მიენდო თავისი ბედი. მოგზაურობაში წასვლის განზრახვაცაც ახალი მტკიცებულებაა ლოთის კეთილზნეობისა: თუმცა მოგვიანებით ოდნავ შესცოდა, მიწის უკეთესი ნაწილი რომ აიღო (), მაგრამ მართლის კვალს მიჰყვებოდა. აი, რატომ წაიყვანა მართალმა ის თანამგზავრად, და ისიც მზადყოფნით გაცვალა სახლის ცხოვრება მწირობაზე. შემდეგ, რათა ვიცოდეთ, რომ უფალმა ეს პატრიარქს არა ახალგაზრდობაში უბრძანა, არამედ მაშინ, როცა უკვე სიბერეში იყო, როცა ადამიანები უმეტესად მოგზაურობის მიმართ საკმაოდ გულგრილნი არიან, წერილი ამბობს: „ხოლო აბრაამ იყო წლისა სამეოცდაათხუთმეტისა, რაჟამს გამოვიდა ხარანით" (). ხედავ, როგორ არც ასაკმა, არც სხვა რაიმემ, რაც სახლთან შეიძლებოდა მიებოჭა, ხელი ვერ შეუშალა; პირიქით, ღვთისადმი სიყვარულმა ყველაფერზე გაიმარჯვა. ასეა, როცა სული ფხიზელი და ყურადღებიანია, ყველა დაბრკოლებას ძლევს, მთელი არსებით სატრფო საგნისკენ მიისწრაფვის, და რა სიძნელეებიც არ უნდა შეხვდეს, ვერაფერი ვერ შეაჩერებს, არამედ ყველაფერს გვერდს უვლის და მანამ არ ჩერდება, სანამ სანატრელს არ მია...