დაბადებისა 1:27

1. მხილება სულიერი უდარდელობისთვის

მსურს ჩვეულ სწავლებას მივმართო, მაგრამ ვჩერდები და ვყოყმანობ; დარდის ღრუბელმა მოიცვა ჩემი გონება, აღაშფოთა და დაარღვია იგი; უფრო სწორად, არა მხოლოდ დარდის, არამედ რისხვის ღრუბელიც, და არ ვიცი, რა გავაკეთო, — ასეთი აღელვება ეუფლება ჩემს სულს. მართლაც, როცა გავიფიქრებ, რომ ეშმაკმა ოდნავ რომ დაბერა, თქვენ, ჩვენი უწყვეტი სწავლებისა და ყოველდღიური შეგონების დავიწყებით, ყველანი გაიქეცით იმ სატანისეულ სანახაობაზე, როცა ცხენის რბოლა მოხდა, — შემიძლია კი კვლავ გულმოდგინებით მოგაწოდოთ სწავლება, როცა ყოველივე წინანდელი ასე სწრაფად გაქრა? განსაკუთრებით ამძაფრებს ჩემს მწუხარებას და აღაგზნებს ჩემს რისხვას ის, რომ თქვენ, ჩვენს შეგონებასთან ერთად, წმიდა დიდი მარხვის მიმართ მოწიწებაც გადააგდეთ სულიდან და ასე თავად მიეცით ეშმაკის მახეებს. როგორ შეიძლება ვინმემ, თუნდაც ქვისგან ჰქონდეს სული, ადვილად აიტანოს ასეთი უზრუნველობა თქვენი? მრცხვენია, მერწმუნეთ, და ვწითლდები, როცა ვხედავ, რომ ამაოდ ვშრომობთ და ქვებზე ვყრით თესლს. მაგრამ ისმენთ თუ არა ჩემს სიტყვებს, დანიშნული ჯილდო მე მაინც მომეცემა, რადგან მთელი ჩემი...

ამიტომ გევედრებით, ნეტარი პავლეს მსგავსად: „ჴორცთა ზრახვასა ნუ ჰყოფთ გულის სათქუმელ" (რომ 13:14); განმტკიცდით და გაამრავლეთ მოშურნეობა და მზრუნველობა სულიერ საქმეთა აღსრულებისათვის. ყოველივე ამაზე ძმებთან ისაუბრეთ და დაარწმუნეთ ისინი, რომ ამ სულიერ საზრდოს ნურასოდეს მოიკვეთენ; დაე, სადილის შემდეგაც მოდიოდნენ აქ სრული მოშურნეობით, რათა, აქ შეგონების მიღებით, მტკიცედ დაუდგნენ ეშმაკის მზაკვრობებს წინ. ახლა კი ჩვეულ ტრაპეზს შემოგთავაზებთ: საყვარელნო, მოსმენის მოშურნეობისთვის დაგაჯილდოებთ და ვალსაც გადავიხდით, რომელიც გვმართებს. თქვენ, რასაკვირველია, იცით და გახსოვთ, რომ ადამიანის შექმნაზე საუბარი რომ დავიწყეთ, დროის სიმცირის გამო მთელ საკითხავს ვერ განვიხილეთ, არამედ სწავლება მხეცებზე მსჯელობით დავასრულეთ, სადაც ვაჩვენეთ, რომ ადამიანს თავიდან მათზე ხელმწიფება ჰქონდა, მაგრამ ურჩობის ცოდვის გამო ის დაკარგა. ამიტომ დღეს გვინდა, რომ დანარჩენიც გაცნობოთ და ასე გაგიშვათ აქედან. ხოლო, რათა ჩვენი სიტყვა თქვენთვის ნათელი იყოს, უნდა შეგახსენოთ, რაზე შევაჩერეთ მაშინ სწავლება, რათა იქიდან დაწყებულნი, ამგვარად...

...ი: „რა არს კაცი“ (ფსალმ 143:3)? თუმცა სხვა ამბობს: „დიდ არს კაცი და პატიოსან კაცი მოწყალე“ (იგავ 20:6). და კიდევ სხვა ამბობს: „ხატად ღმრთისა შექმნა იგი“ (დაბ 1:27). რადგან მას მთელი ქმნილების ზედამხედველობაც ხვდა წილად.

არიან ზოგნი, რომელთა შესახებაც ითქვა: „რომელთა ღირსვე არა იყო სოფელი ესე“ (ებრ 11:38). მაგრამ ის სიტყვები სათნოებას ეხება, როცა ვინმე მას გამოაჩენს; ხოლო „რა არს კაცი“ (ფსალმ 143:3) ბუნებაზეა ნათქვამი. და მართლაც, ბუნებაც დიდია; დიდია, მაგრამ თუ იმ ცოდნას შეხედავ, რომლის ღირსიც გახდა, ამ ცოდნასთან შედარებით ბევრად ნაკლულია. ისმინონ მწვალებელთა შვილებმა: ისინი ისეთი მძვინვარებით მძვინვარებენ, რომ საკუთარ საზღვრებს გადადიან და უკიდურესი უმეცრებით არიან ავად, როცა ამტკიცებენ, თითქოს იციან ის, რაც მათზე აღმ...

...ახულებებს რომ ქვებს ესვრის, ვის ესვრის? განა თავის თავს არა? მაშ, თუ მიწიერი მეფის გამოსახულებისათვის ქვის მსროლელი საკუთარ თავს ქოლავს, ქრისტეს ხატის შეურაცხმყოფელი — რადგან კაცზე ნათქვამია: „სახედ თჳსად და ხატად ღმრთისა შექმნა იგი“ (დაბ 1:27) — განა თავის თავს არ ავნებს?

როდემდე გვექნება ფულის ტრფობა? ფულის წინააღმდეგ ღაღადს არ შევწყვეტ, რადგან ყოველივე ბოროტის მიზეზი სწორედ ის არის. როდემდე არ გავძღებით ამ გაუმაძღარი სურვილით? რა სიკეთე აქვს ოქროს? ამ საქმეზე გაოგნებული ვარ; მართლაც რაღაც გრძნეულებაა, რომ ჩვენ ოქროსა და ვერცხლს ასე დიდად ვაფასებთ. ჩვენს სულებზე არავითარი ზრუნვა არა გვაქვს, უსულო გამოსახულებებს კი დიდ პატივს მივაგებთ. საიდან შემოიჭრა ეს სნეულება ქვეყნიერებაში? ვინ შეძლებს მის ამოძირკვას? რომელი სიტყვა ამოკვეთს ა...

...ბრუნდეთ, ბოლოსდაბოლოს, საგანს და ვნახოთ, კიდევ რისი სწავლება სურს ჩვენთვის დღეს ამ ნეტარ წინასწარმეტყველს. რომ თქვა: „ესე წიგნი შესაქმისა ცისა და ქვეყანისა", შემდეგ ისევ, უფრო დაწვრილებით, ადამიანის შექმნაზე მოგვითხრობს. ზემოთ მოკლედ თქვა: „და შექმნა ღმერთმან კაცი სახედ თჳსად და ხატად ღმრთისა შექმნა იგი" (დაბ 1:27); ხოლო ახლა ამბობს: „და შექმნა უფალმან ღმერთმან კაცი მტუერისა მიმღებელმა ქვეყანისაგან, და შთაბერა პირსა მისსა სული სიცოცხლისაჲ და იქმნა კაცი იგი სულად ცხოველად" (დაბ 2:7). დიდმნიშვნელოვანია ეს სიტყვები; ბევრი საკვირველი და ადამიანის გონებას აღემატებული რამ არის მოქცეული მათში. „და შექმნა, — ნათქვამია, — უფალმან ღმერთმან კაცი მტუერისა მიმღებელმა ქვეყანისაგან". როგორც ყოველ ხილულ ქმნილებაზე ვაჩვენე, რომ ყოვლის შემოქმედი ყველაფერს არა ისე აკეთებს, როგორც ადამიანები, რათა ამითაც მისი გამოუთქმელი ძალა გამოვლინდეს, ისევე ახლა, ადამიანის შექმნისასაც, იგივე ჩანს. შეხედე: მან მიწა წყალთა ზედა დაამყარა, რისი გაგებაც ადამიანის გონებას რწმენის გარეშე არ შეუძლია; მან, ვაჩვენეთ, როცა ინებებს, ყოველ არსებას თავისი თვისებების საპირისპიროდ აქცევს. იგივე, როგორც ახლა საღვთო წერილი გვიჩვენებს, ადამიანის...