თარგმანი: ესე არს მიზეზი, რომლითა გულპყრობილ არს, ვითარმედ თავს-იდვან იგი, რამეთუ უწყის სიყუარული მათი მისსა მიმართ, ხოლო თავისა თჳსისათჳს არა ეტყჳს, ვითარმედ: "მიყუართ", არამედ რომელი-იგი ამას უფროჲს არს, ვითარმედ: "გაშურებ", რამეთუ, რომელიცა ვინ ფრიად უყუარდეს სულსა, მასცა ებაძვების. ხოლო ვინაჲთგან სახელი შურისაჲ ზოგადი არს კეთილთა ზედა და ბოროტთა, ამისთჳს ეტყჳს, ვითარმედ: არარაჲს კაცობრივისათჳს აღგიბაძვებ, ესე იგი არს სიყუარულად საჴმართა და დიდებისა, არამედ გაშურებ თქუენ ღმრთისა შურსა, რამეთუ ღმერთსა მოშურნე ეწოდების; არა თუ ვითარმცა აქუნდა რაჲმე კაცობრივთა ვნებათაგანი, რომელი-ესე ნუ იყოფინ უზეშთაესისა მისთჳს ყოველთა, არა ოდენ ბუნებითთა ვნებათა, არამედ თჳთ მათ ყოველთა ბუნებათაჲსაცა, არამედ ჩუენ აღგუაშურვებს, რაჲთა მიგჳზიდნეს ბაძვად კეთილისა, რომელი-ესე საქმე არს აღმატებულისა სიყუარულისაჲ. ამით უკუე ესევითარითა სახითა აშურვებს აწ მოციქული კორინთელთაცა, ვითარცა ფრიად შეყუარებულთა მის მიერ.
2 კორინთელთა მიმართ 11:2
...როგორ წარუმართა მას მისმა მარჯვენამ, როგორ დანერგა ჭეშმარიტება, სიმშვიდე და სიმართლე. იგი კვლავ გადატანითი სიტყვით სარგებლობს, თითქოს ხატში აღწერს ეკლესიას და წინასწარ წარმოთქვამს იმას, რაც შემდეგ მოციქულებმა თქვეს: ერთი ამბობს: „მიგათხოვენ თქუენ ერთსა მამაკაცსა ქალწულად წმიდად წარდგინებად ქრისტესა“ (); მეორე: „რომელსა აქუნდეს სძალი, იგი სიძე არს“ (); მესამე: „ემსგავსა სასუფეველი ცათაჲ კაცსა მეუფესა, რომელმან ყო ქორწილი ძისა თჳსისაჲ“ (). ამასვე ეს წინასწარმეტყველიც წინასწარ აცხადებს, როდესაც სასძლოსაც შემოიყვანს და იმავდროულად დედოფლადაც წარმოაჩენს; ამიტომ ამბობს: „დადგა დედოფალი მარჯუენით შენსა“ (); სხვა ამბობს: „დამკვიდრდა“, ესე იგი, მტკიცედ დადგა, უძრავად დადგა, როგორც ქრისტე სხვაგან ამბობს: „ბჭენი ჯოჯოხეთისანი ვერ ერეოდიან მას“ (). ხედავ პატივის სიჭარბეს? ხედავ ღირსების სიდიადეს? ხედავ, ფეხქვეშ გათელილი და ქვემ...
...საღმრთონი წიგნნი იცნი“** (). და კვლავ საკუთარი თავის შესახებ: „ებრაელი ებრაელთაგან“ (). და კვლავ: „ებრაელ თუ არიან? მეცა“ (). „ისრაიტელ თუ არიან? მეცა“ (). რადგან მათ, ვინც წინაპართაგან და ძველიდანვე ასეთნი იყვნენ, პროზელიტებზე გარკვეული უპირატესობა ჰქონდათ. ამიტომ ისიც ამბობს: „ძე მჴევლისა შენისა“ (). „განჰხეთქენ საკრველნი ჩემნი“ (). არ თქვა: „შეარხიე“, არამედ „გახიე“, რითაც აჩვენა, რომ ისე გახია, რომ ისინი უვარგისნიც გამხდარიყვნენ. აქ ბორკილებს ჭირს, გამოცდებსა და საფრთხეებს უწოდებს.
რადგან არს...
...მემკვიდრე? რადგან ზედაწერილი ამბობს: „მკჳდრისათჳს“ (). ეკლესია და მისი სისავსე; მის შესახებ პავლე ამბობს: „მიგათხოვენ თქუენ ერთსა მამაკაცსა ქალწულად წმიდად წარდგინებად ქრისტესა“ (). და იოანე: „რომელსა აქუნდეს სძალი, იგი სიძე არს“ (). მაგრამ ჩვეულებრივი სიძე პირველი დღეების შემდეგ სიყვარულის სიმძაფრეს ასუსტებს; ჩვენი სიძე კი მუდმივად ჩვენს მოყვარულად რჩება და ლტოლვას აძლიერებს; ამის საჩვენებლად იოანე მას სიძეს უწოდებს, როცა ლტოლვები ყვავის. მაგრამ მხოლოდ ამის გამო არ უწოდა მას სძალი, არამედ იმიტომაც, რომ სურს ყველანი ერთი სხეული და ერთი სული ვიყოთ სათნოებისა და სიყვარულის წესის მიხედვით; და იმიტომაც, რომ, როგორც სძალი ყოველივეს ქმრის სათნოსაყოფად აკეთებს, ასევე ჩვენც მთელი ცხოვრების განმავლობაში ასეთნი უნდა ვიყოთ. როგორც სძალი იმ დღეს საქორწინო პალატაში ზის და მხოლოდ ერთზე ზრუნავს, როგორ ასიამოვნოს სიძეს, ასევ...
...აოცარ და კეთილ ბერძნულსაც კი არად აგდებენ, მითუმეტეს — ებრაელთა ენას. კაცი, რომელიც ხშირად შიმშილში ცხოვრობდა და მშივრად დაიძინებდა; შიშველი კაცი, რომელსაც არც კი ჰქონდა, რა გადაეფარებინა. „ყინელითა და შიშლოებითა“, — ამბობს ()4. და მხოლოდ ეს არ იყო, არამედ ბორკილებშიც იმყოფებოდა; რამეთუ ავაზაკებთან, გრძნეულებთან, სამარის მთხრელებთან და კაცისმკვლელებთან ერთად, თვით მისი ნერონის ბრძანებით, ჩაგდებული იყო და იგვემებოდა ვითარცა ბოროტმოქმედი, რასაც თვით პავლეც ამბობს.
მაშ, ვინ უფრო ბრწყინვალე იყო? განა ერთი მხრივ მისი ნერონის სახელიც კი არ იცის ბევრმა, ხოლო ამას კი პავლეს — და ბერძნებიც, და ბარბაროსებიც, და სკვითებიც, და მსოფლიოს შორეულ კიდეებში მცხოვრებნიც, ყოველდღიურად არ უგალობენ? მაგრამ ჯერ ახლანდელს ნუ შევეხებით,...
...). პავლე აჩვენებს, რომ ისინი ქვრივობასაც კი სწორად არ ირჩევენ, არამედ განცხრომას ეძლევიან; მაგრამ ქრისტე მაინც ითმენს ამას. და სხვა ადგილასაც ამბობს: „მიგათხოვენ თქუენ ერთსა მამაკაცსა ქალწულად წმიდად წარდგინებად ქრისტესა“ (). როცა მის სახელზე აღირიცხებიან, ამბობს, მაშინ „ქორწინების უნებნ. აქუს მათ საშჯელი, რამეთუ პირველი იგი სარწმუნოებაჲ შეურაცხ-ყვეს“ ().
რწმენას აქ აღთქმას უწოდებს, ერთგულებას; თითქოს ამბობდეს: მოატყუეს ქრისტე, აღთქმანი დაარღვიეს. „და ამას თანა უქმობასა ისწავებენ“ (). მაშ, შრომას იგი მხოლოდ კაცებს კი არ უბრძანებს, არამედ ქალებსაც; რადგან უქმობამ ასწავლა ყოველი ბოროტება. ისინი, ამბობს, მხოლოდ ამ განკითხვისთვის კი არ არიან პასუხისმგებელნი, არამედ სხვა ცოდვებისთვისაც. თუ, მაშასადამე, ქალისთვის სახლე...
...როს ჭირში ატარებდა — ცრემლებში, კვნესაში, ღამითა და დღით. რადგან ამბობს: „სამსა წელსა ღამით და დღით არა დავსცხრებოდე ცრემლით სწავლასა კაცად-კაცადისა თქუენისასა" (); და კვლავ: „რომელი მოიწევის ჩემ ზედა დღითი დღედ" (). დღეს კი არ ხარობდა და ხვალ იტანჯებოდა, არამედ ყოველდღე არ წყვეტდა ტკივილის განცდას; მაშ როგორ ამბობს: „უკეთურნი კაცნი და გრძნეულნი წარემატებოდიან უძჳრესისა მიმართ" ()? არ უთქვამს, რომ ისინი განსვენებას იღებენ, არამედ: „წარემატებოდიან უძჳრესისა მიმართ" (); ეს წარმატება უარესისკენ არის.
არ უთქვამს, თითქოს კეთილდღეობაში იქნებიან. თუ ისჯებიან კიდეც, ამისთვის ისჯებიან, რომ ცოდვები დაუსჯელი არ გეგონოს. რადგან გეჰენა ვერ გვაკავებს ბოროტებისაგან, ღმერთი ჩვენდამი შეწყალებით გვაფხიზლებს და წამოგვაყენებს....
...რამეთუ კორინთელებსაც ასე სწერდა და ამბობდა: „რამეთუ თავსცა-იდებთ, უკუეთუ ვინმე დაგიმონებს, უკუეთუ ვინმე შეგჭამს, უკუეთუ ვინმე მიგიღებს, უკუეთუ ვინმე ამაღლდების თქუენ-ზედა, უკუეთუ ვინმე პირსა გცემს. ხოლო მოსლვაჲ ჴორცითა უძლურ, და სიტყუაჲ შეურაცხ. მომმადლეთ მე შეცოდებაჲ ესე." (; ; ). რამეთუ იქაც აჩვენებს, რომ პავლე ფრიად მდაბალი იყო, რადგან ესოდენი რამ დაითმინა. აქ კი ფულზეც ამბობს ამას: „და ესეღა ჴელ-გუეწიფების, და- თუმცა რაჲმე-გამძიმეთ, ვითარცა ქრისტეს მოციქულთა," (). „არამედ ვიქმნენით ჩუენ მშჳდ და მყუდრო თქუენ შორის" (). „ვითარცა მზრდელი რაჲ ჰფუფუნებენ თჳსთა შვილთა. ეგრეთ მოსურნე ვიყვენით თქუენდა და ჯერ-გჳჩნდა მიცემად თქუენდა არა ხოლო სახარებაჲ იგი ღმრთისაჲ, არამედ თჳსთაცა სულთა, რამეთუ საყუარელ ჩუენდა იქმნენით." (...
...დაექვემდებარა? ახლანდელთაგან ვერავინ გაბედავს ამის თქმას. მხოლოდ პავლეს, ენათა მსოფლიო მოძღვარს, შეეძლო კადნიერებით ეთქვა ეს, და კიდევ მეტიც. მაგრამ სად, იტყვის ვინმე, გადაიტანა პავლემ ასეთი შრომა? მოისმინე, რას ამბობს: „ვინ უძლურ არნ, და მე არა უძლურ ვიყვი? ვინ დაჰბრკოლდებინ, და მე არა ვჴურვიდი?" (). აი, სამწყემსო სიყვარული! სხვათა დაცემები, ამბობს, ჩემს საკუთარ ტანჯვას აძლიერებს; სხვათა საცდურები ჩემს მწუხარებას ამძაფრებს. მას უნდა მიბაძონ ყველანი, ვისაც სიტყვიერ ცხვართა მწყემსობა ჩააბარეს; და ნუ იქნებიან უარესნი იმაზე, ვინც ასეთი დაუძინებელი მზრუნველობა გამოავლინა უტყვთა მიმართ, თანაც ამდენი წლის განმავლობაში! იქ, თუნდაც უყურადღებობა ყოფილიყო, ზიანი არ იქნებოდა; ხოლო აქ, თუ ერთი სიტყვიერი ცხვარი დაიღუპა ან მხეცმა მოიტაცა — დიდია დანაკარგი, უდიდესი ზიანი, გამოუთქმელი სასჯელი! თუ ჩვენმა უფალმა არ დააყოვნა მის გულისთვის საკუთარი სისხლის დაღვრა, მაშინ რა შემწყნარებლობის ღირსი იქნება ის, ვინც დაუდევრობას გამოავლენს იმის მიმართ, ვინც ასე პატივდებული იყო თავად უფლისგან, და თავის მოვალეობას ცხვრის მწყემსობაში არ ასრულებს? მაგრამ მივუბრუნდეთ წერილის თხრობის გაგრძელებას. **„ესე ოცი წელი არს ჩემი, — ამბობს იაკობი, — ვინათგან ვარ მ...
...ოცხადება, პირიქით — ღიად მგმობრელსა და მდევნელს უწოდებდა თავს), ასე რომ, როცა დაინახა, რომ სრული აუცილებლობა მოითხოვდა მატყუარათა პირის დახშობასა და მოწაფეთა გარკვეულ დამშვიდებას, მრავალი სხვას შემდეგ, აი, როგორ იწყებს ლაპარაკს: „რომლითა-იგი ვინმე იკადრებს სიქადულსა, უგუნურებით ვიტყჳ, ვიკადრო მეცა" (). შეხედე, რა ღვთისმოყვარე სულია: არა მხოლოდ თავხედობას, არამედ უგუნურებასაც უწოდებს ამ საქმეს, რითაც გვასწავლის, რომ არასოდეს გამოვაცხადოთ ჩვენი საქმეები აუცილებლობის გარეშე, როცა არავინ გვაიძულებს, თუნდაც ჩვენს შორისაც ვინმე რამე კარგი ჰქონდეს გაკეთებული. „რომლითა-იგი, — ამბობს, — ვინმე იკადრებს სიქადულსა, უგუნურებით ვიტყჳ, ვიკადრო მეცა", ანუ, ვინაიდან სრულ აუცილებლობას ვხედავ, ამიტომ გადავწყვიტე გავბედო და უგუნური საქმე ვქმნა. „ებრაელ თუ არიან? მეცა. ისრაიტელ თუ არიან? მეცა. ნათესავნი თუ აბრაჰამისნი არიან? მეცა" (). ამით, ამბობს, იქადიან ისინი: მაშ, ნუ იფიქრებენ, თითქოს ჩვენ ეს არ გვაქვს; ჩვენც იმავე (უპირატესობებში) ვმონაწილეობთ. შემდეგ კი დაუმატა: „მსახურნი თუ ქრისტესნი არიან? უუგუნურესადრე ვიტყჳ: უფროჲსღა მე" (
...ა ეკლესიასა სძლად: „რომელსა აქუს სძალი, სიძე არსო; ხოლო მეგობარი სიძისაჲ რომელი დგას და ესმის მისი, სიხარულით უხარის ჴმითა სიძისაჲთა. ესე სიხარული ჩემი აღსრულებულ არს“. და პავლე იტყჳს: „მიგათხოენ თქუენ ერთსა მამაკაცსა ქალწულად წმიდად წარდგინებად ქრისტესა“. რამეთუ ვითარცა-იგი ოდეს სიტკბოებასა მცნებათა და განკითხვათა უფლისათა ენებოს წერილ-თა გამოსახვად, თაფლსა მოიღებენ სახედ, რამეთუ უტკბილეს სოფელსა შინა არაჲ იპოების; კუალად, ოდეს შუენიერებასა და პატიოსნებასა მათსა იტყოდის, ოქროსა და ანთრაკსა ანუ მარგალიტსა მოიღებს; ოდეს ბრწყინვალებასა იტყოდის, მზესა გჳჩუენებს. არა თუ ესე სახენი მიემსგავსებიან საღმრთოთა მათ საქმეთა, არამედ უაღრესსა ვერარას ჰპოებს სახედ ენაჲ კაცობრივი. ეგრეთვე, რაჲთამცა სახარულევანებაჲ და განგებულებაჲ გულისჴმა-გჳყო ამის საქმისაჲ, ქორწილად სახელ-სდვა და სიძედ თქუა და სძლად, ვითარცა პავლე იტყჳს: „საიდუმლოჲ ესე დიდ არსო, ხოლო მე ვიტყჳ ქრისტესთჳს და ეკლესიისათჳს“.
ხოლო უკუეთუ ვინ ეძიებდეს, თუ რაჲ არს ესე, რომელ ქორწილად ძისა ეწოდების საქმესა მას, და ძესა მიეთხოვაა ეკლესიაჲ, ხოლო მამასა არა?
ესე წერილთა შინა, საყუარელ...
...ადგილსა იტყჳს, ვითარმედ: „მტერ იყვნენ კაცისა სახლეულნი თჳსნი“; და მოციქული ღაღადებს: „ჭირნი მდინარეთანი, ჭირნი ავაზაკთანი, ჭირნი ნა-თესავთაგან, ჭირნი წარმართთაგან, ჭირნი ქალაქთა შინა, ჭირნი უდაბნო-თა ზედა, ჭირნი ზღუათა შინა, ჭირნი ძმათამტყუართაგან“; და მელიტონს შინა ეტყოდა ხუცესთა ეფესოჲსათა, ვითარმედ: „მოვიდენ თქუენდა შემდგომად განსლვისა ჩემისა მგელნი ბოროტნი, რომელნი არა ერიდებოდინ სამწყსოსა; და თქუენგანნი აღდგენ კაცნი, რომელნი იტყოდიან გულარ-ძნილსა“. (საქმე 20, 29-30)
ამას ესევითარსა ყოველსა წინაჲსწარ აუწყებდა უფალი სიტყუათა ამათ მიერ. ხოლო ოდეს გესმეს, თუ: „უნებლიადცა მომავალ არიან საც-თურნი“, ნუ ჰგონებ, თუ დაჴსნასა მოასწავებს თჳთმფლობელობისასა, არცა აზნაურებასა მას განაქარვებს გონებისასა, არცა იძულებით მორ-ჩილებასა ჩუენსა საცთურთა მიმართ გამოაჩინებს. ნუ იყოფინ! არამედ უეჭუელად ყოფადსა მას წინაჲსწარ გუაუწყებს, ვითარმცა იტყოდა, ვი-თარმედ: თჳნიერ ყოვლისა ცილობისა მომავალ არიან საცთურნი; რომელ-იგი ლუკა სხჳთა სიტყჳთა აღწერა: „შეუგვანებელ არსო საცთურისა არამოსლვაჲ“.
ხოლო რომელნი არიან საცთურნი იგი, რომელთა იტყჳს მ...
...ითარცა იტყჳს მოციქული: „უკუეთუ ევნებინ რაჲ ერთსა ასოსა, მის თანა ელმინ ყოველთა ასოთა; და თუ იდიდებინ ერთი ასოჲ, მის თანა იდიდებიედ ყოველნი ასონი“. და კუალად იტყჳს: „ვინ უძლურ არნ, და მე არა უძლურ ვიყვი? ვინ დაჰბრკოლდებინ, და მე არა ვჴურვიდი?“ ესრეთ არს საქმე ღმრთისმოყუარეთაჲ.
აწ უკუე, ძმანო, რაჲსათჳს ღელვათა შინა დავინთქმით და არა მივისწრაფით ნავთსაყუდელსა მას მყუდროსა, რომელ არს სათნოებაჲ? რაჲსათჳს არა დაუტეობთ სახელსა კეთილისასა და საქმესა შევიტკბობთ? რამეთუ დიდებაჲ და ძლიერებაჲ და სიმდიდრე და ყოველივე ესევითარი სოფლისა ამის საწუთროჲსა საცთურთა შინა სახელით ხოლო წოდებულ არს, ხოლო საქმეთაგან ცარიელ არს, გარნა ღმრთისმოყუარეთა შორის საქმით არს ესე ყოველი. მათ აქუს ჭეშმარიტი სიმდიდრე, მათ აქუს ჭეშმარიტი ძლიერებაჲ, ჭეშმარიტი დიდებაჲ, და სხუაჲ ყოველივე კეთილი მათ შორის მტკიცე არს და შეურყეველ, სამარადისო და წარუვალ.
ხოლო ვინაჲთგან ესე ესრეთ არს, მოვიგოთ, ძმანო, ჭეშმარიტი იგი აზნაურებაჲ და ბოროტისა მისგან მონებისა განვათავისუფლნეთ თავნი ჩუენნი; და ნუმცა საწადელ გჳჩნს ზუაობაჲ მთავრობისაჲ, ნუცა მძლავრობაჲ სიმდიდრისაჲ, ნუცა სხუაჲ რაჲ ესევითარი, არამედ შიში ღმრთისაჲ და სათ...