...ეუძლია ადამიანს ისეთი გააკეთოს, რითაც სრულად დაიმსახურებს უფლის გულუხვობას? და თუ პავლე, ასეთი დიდი და მაღალი კაცი, ამბობდა: „ვერ ღირს არიან ვნებანი იგი ამის ჟამისანი მერმისა მის თანა დიდებისა, რომელ გამოჩინებად არს ჩუენდა მომართ", თუ ასე ამბობდა ის, ვინც თავის თავზე ამბობს: „მარადღე მოვკუდები" (), და: „უმეტეს მათ ყოველთასა დავშუერ" (), — მაშინ რა ვთქვათ ჩვენ, რომლებსაც სათნოებისთვის მცირე შრომის გაწევაც არ გვსურს, არამედ მუდამ მოსვენებას ვეძებთ, მხოლოდ იმას ვუყურებთ, როგორ ავიცილოთ ყოველგვარი უსიამოვნება, და ამავე დროს ვიცით, რომ შეუძლებელია იმქვეყნიური (საუკუნო) მოსვენების მიღწევა, თუ აქ მოღვაწე ცხოვრებას არ შეგვიყვარებია? მართლაც, ამქვეყნიური მწუხარებანი ღვთის სათნოყოფისკენ გვიბიძგებენ; და მცირე ღვაწლი, აქ აღსრულებული, იქ დიდ კადნიერებას გვანიჭებს, ოღონდ ამ ქვეყნიერების მოძღვრის (მოციქული პავლეს) შეგონებას მივყვეთ. იფიქრე, საყვარელო: ის, რაც აქ ჩვენ გვემართება, თუმცა სამწუხაროა, მაგრამ ხანმოკლეა; ხოლო სიკეთენი, რომლებიც იქ გველოდებიან, დაუსრულებელი და საუკუნოა. „რამეთუ ხილული ესე საწუთრო არს, ხოლო არა-ხილული იგი საუკუნო" (...
1 კორინთელთა მიმართ 15:3
განმარტებები ვერ მოიძებნა ამ მუხლისთვის
...ა, გველის რჩევით დამღუპველი შხამი რომ მიიღო, ისმინე, რას ამბობს წერილი: „და იხილა დედაკაცმან, რამეთუ კეთილ არს ხე ჭამად და სათნო თვალთათჳს ხილვად და შუენიერ განცდად. და მიმღებელმან დედაკაცმან ნაყოფისაგან ჭამა" (). მართლაც, ბოროტი ზრახვები კეთილ ზნეს ხრწნის (). მართლაც, რატომ, ამ ბოროტი დემონის შთაგონებამდე, (ევამ) ასეთი არაფერი განიცადა, ხეზე არ დაფიქრდა და მისი მშვენიერება ვერ დაინახა? იმიტომ, რომ ღვთის მცნებას და ჭამისთვის მოსალოდნელ სასჯელს ეშინოდა. ხოლო ახლა, როცა ამ ბოროტი ცხოველით შეცდა, თითქოს არათუ არ განიცდიდნენ ამ (სასჯელს), არამედ ღმერთის ტოლნიც გახდებოდნენ, ამ დანაპირებზე იმედმა აიძულა, რომ ხისგან ეგემოვნებინა, და მან, თავის საზღვრებში დარჩენა რომ არ ისურვა, არამედ ჩვენი ცხონების მტერი და მოწინააღმდეგე ღვთის სიტყვებზე მეტად სანდო მიიჩნია, ცოტა ხნის შემდეგ, თავად გამოცდილებიდან, (ეშმაკის) შთაგონების დამღუპველობა და მათ ჭამისთვის მოსალოდნელი უბედურება გაიგო. დაინახა, როგორც ნათქვამია, „რამეთუ კეთილ არს ხე ჭამად და სათნო თვალთათჳს ხილვად და შუენიერ განცდად", და ცოლმა, ეშმაკის ცთუნებით, რომელიც მას გველის მეშვეობით შეატყუა, თავისთვის ასე დაასკვნა: თუ ხე გემოთიც კარგია დ...
...ი დღეც არ შეგვიძლია ისე გავატაროთ, რომ სულიერი ნაყოფი არ შევიძინოთ — ლოცვით, აღსარებით, მოწყალებით თუ სხვა რომელიმე სულიერი საქმით? თუ პავლე, ეს უდიდესი კაცი, ის გამოუთქმელი სიტყვების მსმენელი, რაც დღემდე არავის სმენია, საკუთარი თავის შესახებ ღაღადებდა: „მარადღე მოვკუდები, ვფუცავ თქუენსა სიქადულსა" (), — რითაც გვასწავლიდა, რომ ღვთისმოსაობისთვის ისეთ საფრთხეებს ექვემდებარებოდა, რომ ყოველდღე სიკვდილთან ახლოს იყო; და რასაც ბუნება არ დაუშვებდა (რადგან ყველანი მხოლოდ ერთხელ ვკვდებით), ამას მისი ნებელობის მოშურნეობა აღასრულებდა, თუმცა კაცთმოყვარე ღმერთი მას სხვათა ცხონებისთვის დიდხანს იცავდა, — ასე რომ, თუ ის, ასეთი ღვაწლებით სახელგანთქმული და მიწაზე ანგელოზის მსგავსი, ყოველდღე რაღაცის შეძენას ცდილობდა, ჭეშმარიტებისთვის საფრთხეებს წინააღუდგებოდა, სულიერ სიმდიდრეს აგროვებდა და არასოდეს ჩერდებოდა, — მაშინ რა გამართლება გვექნება ჩვენ, რომელთაც არა თუ არანაირი ღვაწლი არ გვიღვაწია, არამედ ისეთი ნაკლოვანებებით ვართ დატვირთულნი, რომელთაგან ყოველი ცალ-ცალკე შეძლებს დაღუპვის უფსკრულში ჩაგვძირვას, და არანაირ შრომასაც არ ვდებთ თუნდაც ამ ნაკლოვანებების გამოსასწორებლად? ხოლო თუ ხშირად ისე ხდება, რომ ერთსა და იმავე ადამიანს არა მხოლოდ ერთი ნაკ...
...ახით სარგებელი მოუტანოთ მათ, ვინც თქვენთან ერთად არის, და ვინც თქვენთან საუბარში შედის, მან მიიღოს თქვენში არსებული სულიერი კეთილსურნელებისა და სათნო ცხოვრების თანაზიარება. როგორც ბოროტთა საზოგადოება ავნებს მათთან დაახლოებულებს, ნეტარი პავლეს სიტყვისაებრ: „განხრწნიან წესთა კეთილთა ზრახვანი ბოროტნი" (), ისე კეთილთა საზოგადოება ძალზე სასარგებლოა მათთან მოახლოებულთათვის. ამიტომაც კაცთმოყვარე უფალმა ჩვენმა ისე მოაწყო, რომ კეთილნი ბოროტებთან ერთად ცხოვრობდნენ, რათა ესენი კეთილთა საზოგადოებიდან სარგებელი მიიღონ, სამუდამოდ ცოდვაში არ დარჩნენ, არამედ მათი მაგალითი მუდამ თვალწინ ჰქონდეთ და აღშენება ეპოვათ. სათნოების ძალა ისეთია, რომ ისიც კი, ვინც მას არ იქმს, ძალზე პატივს სცემს მას და დიდი ქებით ეკიდება. ასევე მანკიერებაც მუდმივად დაგმობილია იმათგანაც კი, ვინც მას მისცემია: ასეთია იგი ყველასთვის — ცხადი და აშკარა, და ძნელად თუ ვინმე ოდესმე იქადის მით, პირიქით — საკვირველი ამბავია! — რასაც საქმით აკეთებენ, სიტყვით ძირს სცემენ და ხალხისგან დამალვას ცდილობენ. ამითაც ღმერთმა თავისი სიყვარული აჩვენა კაცთა მოდგმისადმი: ყოველ ჩვენგანში მიუკერძოებელი სამსჯავრო — სინდისი — დააყენა, რომელიც მკაცრად განასხვავებს კეთილსა და ბოროტს; სწორედ ეს გვ...
...ას თქუენგან, რომელმან ესე საქმჱ ქმნა“, რამეთუ ბოროტ არს ბოროტთა თანა ერთობაჲ, რამეთუ ვერცა ერთი სენი შემძლებელ არს ესრეთ შეხებად მახლობელთა მისთა, ვითარ ბოროტთა კაცთა თანა ყოფაჲ მავნებელ არს, რამეთუ „განხრწნიან წესი კეთილი ზრახვათა ბოროტთა“. ნუმცა ვის აქუს უკუე მეგობარი ბოროტი. ხოლო უკუეთუ ძენიცა უკეთურნი გუესხნენ, განვაგდოთ და არა ვჰრიდებდეთ ბუნებასა, არცა შჯულსა ბუნებისასა და შვილობისასა, არა უფროჲსად მეგობართაგან ჯერ-არსა სივლტოლაჲ, უკუეთუ ბოროტნი იყვნენ? რამეთუ დაღაცათუ ერთიცა ვნებაჲ არა შემოგუეხოს მათგან, არამედ ბოროტსა იჭუსა ვერ განვერნეთ, რამეთუ გარეგანნი იგი არცა ცხორებასა გამოეძიებენ, არამედ თანამყოფთაგან განგჳკითხვენ. ამას ყოველთავე ვამცნებ, რამეთუ ჯერ-არს განზრახვაჲ კეთილისაჲ და ქმნაჲ წინაშე ღმრთისა და წინაშე კაცთა.
ვისწრაფოთ უკუე ყოვლით კერძო არადაბრკოლებად მოყუსისა, რამეთუ დაღაცათუ ცხორებაჲ ჩუენი კეთილ იყოს და სხუათა დააბრკოლებდეს, ყოველივე წარუწყმედიეს. ხოლო ვითარ დააბრკოლებს კეთილი ცხორებაჲ სხუათა? ესრეთ, რაჟამს უკეთურთა თანა შეერთებამან ბოროტი იჭჳ მოატყუას მას, რამეთუ რაჟამს ჩუენ მინდობილ ვიყვნეთ თავთა ჩუენთა და ვიყოფებოდით უკეთურთა თანა, დაღაცათუ...
...ოიღო და თქუა: „უკუეთუ არა მარცუალი იფქლისაჲ დავარდეს ქუეყანასა და მოკუდეს, იგი ხოლო ეგოს; უკუეთუ მოკუდეს, მრავალი ნაყოფი გამოიღოს“. ეგრეთვე მსგავსად ნეტარმან პავლე მოიღო იგივე სახჱ და თქუა: „უგუნურო, შენ რომელი დასთესი, არა ცხონდის, ვიდრე არა მოკუდის“. ეგრეთვე აქა, უეჭუელად ყოფადისა მისთჳს საქმისა ლეღჳ იგავად მოიღო, ვითარმედ: „ეგრეთცა თქუენ, ოდეს იხილოთ ესე ყოველი, უწყოდეთ, რამეთუ ახლოს არს, კართა ზედა“. ხოლო რაჲთა არა კუალად პირველსა მას გულისსიტყუასა მოვიდენ და ჰრქუან, თუ: „ოდეს იყოს ესე?“ ამისთჳს ეტყჳს:
ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „ამენ გეტყჳ თქუენ: არა წარჴდეს ნათესავი ესე, ვიდრემდე ესე ყოველი იქმნეს. ცანი და ქუეყანაჲ წარჴდეს, ხოლო სიტყუანი ჩემნი არასადა წარჴდენ“ (24,34-35).
თ ა რ გ მ ა ნ ი: რომელი „ესე ყოველი“? მითხარღა. ესე იგი არს მოოჴრებაჲ იერუსალჱმისაჲ, ბრძოლანი იგი და სრვანი და ძრვანი, ქრისტემტყუვარნი იგი და ცრუწინაჲსწარმეტყუელნი, ქადაგებაჲ იგი სახარებისაჲ ყოველსა სოფელსა, შფოთნი იგი და ჭირნი, რომელნი ყოფად არნ ანტეს მიერ ვიდრე მოსლვადმდე უფლისა.
ხოლო ვითარ იტყჳს, თუ: „არა წარჴდეს ნათესავი ესე, ვიდრემდე ესე ყოველი იქმნეს...
...მრავალთა. ხოლო მათ სიტყჳთა მით სიბრძნისა და მეცნიერებისა მათისაჲთა, რომელი აქუნდა სულისა მიერ წმიდისა, ყოველივე განაქარვიან და დაარწმუნიან ერთა ჭეშმარიტებისა იგი სახარებაჲ. და ესე ყოველი მრავლითა მით მოთმინებითა მათითა წარჰმართეს მადლითა ქრისტესითა, ვითარცა იტყჳს პავლე: „დღითი-დღე მოვსწყდებით“; და ესრეთ აღსასრულადმდე თავს-იდებდეს ყოველთა მათ აურაცხელთა და მიუთხრობელთა ჭირთა და განსაცდელთა.
სწავლაჲ ლგ მოთმინებისათჳს განსაცდელთაჲსა და სახე იობისგან
აწ უკუე რაჲ-მე ვთქუათ ჩუენ, რომელთა ესოდენნი სახენი მოთმინებისანი გუქონან და ჩუენ ჟამსაცა მშჳდობისასა დავიჴსნებით, თჳნიერ მბრძოლთასა მოვსწყდებით, თჳნიერ მდევართასა ვივლტით, მყუდროებით და უშრომელად ცხორებაჲ გჳპოვნიეს და ეგრეთცა ვიღელვებით. მაშინ ყოველივე სოფელი, ვითარცა ერთი საჴუმილი, ეტყინებოდა, და მოციქულნი შერბიოდეს და ალისა მისგან გამოიტაცებდეს კაცთა. ხოლო შენ, კაცო, ვერცა თუ თავსა შენსა დაიცავა? არა არს აწ დევნულებაჲ, არცა ტანჯვაჲ, არამედ ყოველივე მყუდროებაჲ იხილვების: მეფენი მორწმუნენი და პატივი ქრისტეანეთაჲ ფრიადი და სწავლანი სულიერნი, და ამას ყოველსა ზედა ფრიადი არს უდებებაჲ და დაჴსნილობაჲ.
ანუ არა ჩუენისა ამის ბუნებისანი იყვნეს წმიდანი იგი? რაჲ არს უკუე ესოდენი...
...ონებაჲ მისი, ოდეს ლოცვაჲ ესმოდის, ანუ ვითარ არს, ოდეს სიმღერაჲ ესმოდის, ვითარ არს, ეკლესიასა შინა რაჲ იყოს, და ვითარ არს თეატრონსა შინა. და ცნას ცვალებაჲ იგი სულისაჲ, თუ ვითარ ერთი იგი სული აქა სხუად შეიცვალების და მუნ - სხუად. ამისთჳს იტყჳს მოციქული: „განრყუნიან წესნი კეთილნი ზრახვათა ბოროტთა“. ამისთჳს გჳღირს ზედაჲსზედა სმენად სიტყუათა საღმრთოთა, რაჲთა ჩუენნი იგი ბოროტნი წესნი კეთილად მოიქცენ. არა უწყითა, რამეთუ ამით ოდენ უაღრეს ვართ პირუტყუთასა, რომელ პირმეტყუელ ვართ? ხოლო სხჳთა უმრავლესითა უდარეს ვართ მათსა: ძალი-თა და სიმალითა და სხჳთა ესევითარითა. აწ უკუეთუ პირმეტყუელებაჲცა ჩუენი უძჳრეს მათისა მის პირუტყუებისა იყოს, არა დიდად დასასჯელ ჩუენდა იქმნასა?
საზრდელ სულთა ჩუენთა სიტყუანი ღმრთისანი არიან, და ნაკლულევანებაჲ მათი სიყმილად წოდებულ არს. რამეთუ იტყჳს უფალი წინაწარმეტყუელისა მიერ: „მივსცე მათ არა სიყმილი პურისაჲ ანუ წყურილი წყლისაჲ, არამედ სიყმილი სმენად სიტყუათა უფლისათა“. რაჲ უკუე უძჳრეს არს ამისა ოდენ? რომელ-იგი უფალმან სატანჯველად რისხვისა თქუა, შენ ნეფსით თჳსით მოაწიო სულსა ზედა შენსა - სიყმილი იგი ბოროტი. არა ჰხედავა, ვითარმედ სული სიტყუათაგან თითოსახედ იცვალე...