თარგმანი: ენად ანგელოზთა არა თუ ჴორციელსა ამას ორღანოსა იტყჳს ენისასა უჴორცოთა მათთჳს, არამედ ჩუენ მიერითა ამით ჩუეულებითითა სახელითა ურთიერთას ზრახვასა მათსა განაცხადებს, რომელი-იგი იქმნების თჳნიერ ჴმოვანისა სიტყჳსა; ვითარ-იგი სხუასა ადგილსა იტყჳს, ვითარმედ: "მისსა მოდრკეს ყოველი მუჴლი ზეცისათაჲ და ქუეყანისათაჲ" ().
1 კორინთელთა მიმართ 13:1
...სიტყვითაც. რადგან როდესაც მიმიღებს, ამბობს, მაშინ მას უფრო ნათლად ვიხილავ, ვიდრე ახლა. რადგან ახლა „სარწმუნოებით ვიქცევით და არა იჭჳთ“ (), მაშინ კი - „პირსა პირისპირ“ (). ხოლო როცა სული გამოხსნილი იქნება, სხეულიც ეზიარება სიკეთეებს.
„ნუ გეშინინ, რაჟამს განმდიდრდეს კაცი და რაჟამს განმრავლდეს პატივი სახლისა მისისა“ (). როცა ეს ყოველივე ასეა, ამბობს, რატომ გეშინია აწმყო საგნებისა? რატომ გაწუხებს სიღარიბე? რატომ გეშინია შეძლებულისა? ხომ მოისმინე აღდგომის, კეთილთა ხვედრისა და ბოროტთა სასჯელის შესახებ? მაშ, ამის შემდეგ რაღად გეშინია ჩრდილებისა? რადგან მუდმივი და მტკიცე ისინი არიან, ესენი კი ჭკნობად ყვავილებს ჰგვანან....
...შეგიცნო“, არამედ: „რა არს კაცი, რამეთუ ეცნობე მას“ ().
2. ღმრთის შეუცნობლობა და კაცის ამაოება
ამიტომაც პავლე განუწყვეტლივ, აქეთ-იქით, სწორედ ამას ატრიალებს და ამბობს: „ხოლო მერმე ვიცნა, ვითარცა შევემეცნე“ (). და თვით ქრისტეც ამბობს: „არა თქუენ გამომირჩიეთ მე, არამედ მე გამოგირჩიენ თქუენ“ (). სხვაგან კი კვლავ პავლე ამბობს: „ხოლო რომელსა უყუარს ღმერთი, იგი ცნობილ არს მის მიერ“ (). სწორედ ამიტომაც იგი გამუდმებით, აქეთ-იქით, საკუთარ თავს „მოწოდებულს“ უწოდებს და აჩვენებს, რომ თვითონ არ შევარდნილა წინ, არამედ ჯერ მოწოდებულ იქნა. ასე ამბობს სხვაგანაც: „ხოლო ვსდევ ეგრეთ, რაჲთა ვეწიო, რომლითაცა წევნულ ვიქმენ“ (). არ უთქვამს: „მივწვდი“, არამედ თქვა: „წევნულ ვიქმენ“ (...
...ამას პავლეც ცხადყოფდა და წარმოადგენდა განსხვავებას ორივე ცოდნას შორის: იმ ცოდნას, რომელიც ახლა გვაქვს, და იმ ცოდნას, რომელიც მომავალში იქნება, როცა ამბობდა: „ოდეს-იგი ვიყავ ყრმა, ვიტყოდე ვითარცა ყრმაჲ, შერაცხილ ვიყავ, ვითარცა ყრმაჲ; ხოლო ოდეს ვიქმენ მამაკაც, დაუტევე სიყრმისაჲ იგი“ (). და კვლავ: „რამეთუ მცირედ-რაჲმე ვიცით და მცირედ-რაჲმე ვწინაწარმეტყუელებთ“ (). და კიდევ: „რამეთუ ვხედავთ აწ, ვითარცა სარკითა და სახითა, ხოლო მაშინ პირსა პირისპირ“ ().
რადგან ამით აჩვენებს, რომ ეს ცოდნა იმდენად არის დაშორებული მაშინდელისგან, რამდენადაც ჩვილია დაშორებული სრულ ასაკამდე მისულ კაცს. „და ცათა შინა არს დიდებაჲ მისი“ (). რადგან მან უკვე ისაუბრა ქებასა და ამაღლებაზე, რომელიც ადამიანური ცხოვრებით ხდება, და გვირჩია, ასე აღვამაღლოთ ღმერთი, ასე ვაქოთ, ასე განვადიდოთ, რითა...
...ნ მოკვეთილნი არ გავხდეთ. თუ ვინმეს ის აშფოთებს, რომ ჯერ სრულყოფილნი არ ვართ, და ნათქვამს ეჭვით უყურებს, მოისმინოს პავლე, რომელიც ამბობს: „ოდეს-იგი ვიყავ ყრმა, ვიტყოდე ვითარცა ყრმაჲ, შერაცხილ ვიყავ, ვითარცა ყრმაჲ; ხოლო ოდეს ვიქმენ მამაკაც, დაუტევე სიყრმისაჲ იგი“ (), რადგან იგი აწინდელ და მომავალ საუკუნეზე საუბრობს. და კვლავ: „ვიდრემდე მივიწინეთ ყოველნი“ — „მამაკაცად სრულად, საზომად ჰასაკისა“ (). რადგან, ამბობს, აწინდელ ცხოვრებაში, თითქოს რომელიმე გამზრდელთან, ამ ქმნილებით ვიზრდებით; ხოლო როცა მეუფის სახლში შეყვანა გველის, ხრწნილების სამოსელს ვიხდით, უხრწნელებას ვიმოსავთ და სხვა ხვედრში გადავდივართ.
ეს ანდერძი იმითაც დაემუქრა მრავალს, რომ წილის გარეშე დარჩებოდნენ, თუ ჩაწერილი პირობების ღირსნი არ გახდებოდნენ. მაგრამ ვნახოთ, მაშ, რა არის ეს წილი. „რომელი თუალმან არა იხილა, და ყურსა არა ესმა, და გულსა კაცისასა არა მოუჴდა“ (...
...დან არაფერს უშვებს მასზე დასაცემად. და სანამ არაფერი დაეცემა, არც თავი დაცურდება; რამეთუ ამ საჭურვლებით შემოზღუდულს არასოდეს შეუძლია დაცემა. რამეთუ ამბობს: „ხოლო აწ ესერა ჰგიეს სარწმუნოებაჲ, სასოებაჲ და სიყუარული, სამი ესე“ (). შემდეგ, როცა თქვა: შეიმოსეთ და გარს შემოირტყითო, თვითონვე ამზადებს უკვე ამ საჭურველს: აჩვენებს, საიდან იშობა რწმენა, სასოება და სიყვარული და საიდან ძლიერდება საჭურველი. ამას დასძენს და ამბობს: „რამეთუ არა შემქმნნა ჩუენ ღმერთმან რისხვისათჳს, არამედ შესაწევნელად ცხორებისა უფლისა ჩუენისა მიერ იესუ ქრისტესა, რომელი მოკუდა ჩუენთჳს“ ().
4. ქრისტეში სასოება და ბოროტებისაგან სიფრთხილე
ამრიგად, ამისთვის კი არ მოგვიწოდა, რომ დაგვღუპოს, არამედ იმისთვის, რომ გვაცხოვნოს. და საიდან ჩანს, რომ სწორედ ეს ნებავს? „თავისი ძე მოგვცა ჩვენთვის“, — ამბობს; იმდენად სურს ჩვენი ცხონება, რომ თავისი ძე მოგვცა, და არა უბრალოდ მოგვცა, არამედ...
...რომლითა-იგი ამაღლდა ჩუენგან, და რომლითა კუალად მომავალ არს განშჯად სოფლისა.
მაქსიმესი: გესმას რაჲ იოვანესგან, ვითარმედ: "არღა გამოჩინებულ არს, რაჲ ყოფად ვართ" (), თანა-შეატყუ პავლესსა მას, რომელ იტყჳს: "აწ ვიცი მცირედ, ხოლო მერმე ვცნა, ვითარცა შევემეცნე" (). რამეთუ ესრეთ ორნივე ესე ზოგად გუაუწყებენ, ვითარმედ აწინდელი ესე ცნობაჲ მცირე არს და უსრულ მერმესა მას თანა, არღარა ვითარცა სარკითა, არამედ პირსა პირისპირ ხედვასა.
მოციქულისაჲ: და ყოველსა, რომელსა აქუნდეს სასოებაჲ ესე მისსა მიმართ, განიწმიდოს თავი თჳსი, ვითარცა იგი წმიდა არს (3,3).
თარგმანი: რომელსა აქუნდეს სასოებაჲ მერმისა მის უსრულესად ცნობისაჲ, უჴმს აქვე განწმედაჲ თავისა თჳსისაჲ, რამეთუ მსგავსად აქა განწმედისა მიცემად არს მუნ საზომი ცნობისა და ხედვისა საღმრთოჲსაჲ.
მოციქულისაჲ: ყოველმან რომელმან ქმნეს ცოდვაჲ, მან უშჯულოებაჲცა ქმნეს, და ცოდვაჲ იგი არს უშჯულოებაჲ. და იცით, რამეთუ გამოჩნდა ძე ღმრთისაჲ, რაჲთა ცოდვანი ჩუენნი აღიხუნეს და ცოდვაჲ მის თანა არა არს (3,4-5).
თარგმანი: მრავალ-ჟამ მიმყოვრებაჲ ცოდვასა შინა — მცირედ-მცირედ უშჯულო ჰყოფს კაცსა, რაჟამს განამრავლოს მრავალ-გზის ცოდვითა გარდასლვაჲ შჯულისაჲ. და თჳთ მოქმ...
...(1 კორ. 13,9-10) სრულად მერმესა მას საუკუნესა უწესს და მცირედ - აწინდელსა ამას გულისჴმის-ყოფასა. და კეთილად აჩუენა მან ძუელისა მის შჯულისა წესი და ახლისაჲ და მერმისა მისცა საუკუნისა, რაჟამს თქუა: „ოდეს-იგი ვიყავ ყრმაჲ, ვიტყოდე, ვითარცა ყრმაჲ, ხოლო ოდეს ვიქმენ მამაკაც, დაუტევე სიყრმისაჲ იგი“. სიყრმედ ძუელსა მას უწოდა და მამაკაცობად - ახალსა. მერმე იტყჳს ახალისა ამისთჳს და ყოფადისა მის მას საუკუნესა, ვითარმედ: „ვხედავ აწ, ვითარცა სარკითა, ხოლო მაშინ - პირისპირ; აწ ვიცი მცირედ, ხოლო მაშინ ვიცნა, ვითარცა შევემეცნე“. ხოლო დაღაცათუ მი-რაჲ-ვემთხჳნეთ საუკუნესა მას სასუფეველსა, აწინდელნი ესე წესნი განქარდებიან და სხუაჲ უაღრესი ცხორებაჲ შემოვალს, არამედ არა ვიტყჳთ ამის ჯერისათჳს, თუ შეურაცხ არს ახალი ესე შჯული, არამედ უწყით, ვითარმედ დიდ არს და საკჳრველ. ეგრეთვე, რომელ ძუელი იგი უმცირესი იყო და ახალი ესე უსრულესი შემოვიდა, არა ჯერ-არს თქუმად, თუ ბოროტ იყო იგი. ნუ იყოფინ! არამედ კეთილ იყო ჟამსა შინა თჳსსა.
ხოლო აწ, ვინაჲთგან აღთქუმანიცა სასყიდელთა უზეშთაესთანი მოგუეცნეს და ძალი სულისა წმიდისაჲ უმეტესი მოგუენიჭა, სამართლად უმეტესსაცა სათნოებისა სიმართლესა ეძიებს ჩუენგ...
...ბა იყოს. იხილოთ მაშინ, რომელნიცა წმიდა იყვნეთ გულითა, რაოდენ-იგი შესაძლებელ არს კაცთა მიერ ხილვაჲ ღმრთისაჲ. ამას მოასწავებს მოციქულიცა პავლე, ვითარცა მიწევნული სიწმიდესა გულისასა, და იტყჳს: „ვხედავ აწ, ვითარცა სარკითა, სახესა, ხოლო მაშინ პირისპირ. აწ ვიცი მცირედ, ხოლო მერმე ვიცნა, ვითარცა შევემეცნე“. ესე იგი არს, ვითარცა შეუძლე ამიერვე სიწმიდითა გულისაჲთა შემეცნებად, რაოდენ ძალ-უც ბუნებასა ჩემსა თავს-დებად.
აწ უკუე გულისჴმა-ვჰყოფთ, ვითარმედ აღთქუმულ არს წმიდათათჳს გულითა ხილვაჲ ღმრთისაჲ, არა თუ ვითარ ბუნებაჲ მისი არს, არამედ ვი-თარცა ჩუენსა ამას ბუნებასა ძალ-უც. ხოლო საჴმარ არს სიწმიდე გულისაჲ ბრძანებისაებრ უფლისა, ვითარცა მოციქულიცა გუასწავლის და იტყჳს: „მშჳდობასა შეუდეგით ყოველთა თანა და სიწმიდესა, რამეთუ ამისა თჳნიერ ვერვინ იხილოს უფალი“. რამეთუ განწმედაჲ გულისაჲ ყოვლისაგანვე ბოროტისა გულისსიტყჳსა უმეტეს ყოვლისა სათნოებისა ღირს-გუყოფს ჩუენ ხილვასა მას საღმრთოსა. ვინაჲთგან პირველ ამისა ნეტარებაჲ შეასხა მოწყალეთა და იცოდა, ვითარმედ მრავალნი იქმან მოწყალებასა და სიწმიდესა არა იმარხვენ, არამედ ერევიან ცოდვასა, რაჲთა გუაუწყოს, ვითარმედ არა კმა არს იგი, უკუეთუ ესეცა არა იყოს,...